Abalıoğlu, Yunus Nadi

?
(d. 1879 / ö. 28 Mart 1945)
Siyasetçi (milletvekili), gazeteci, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Muğla / Fethiye'de doğdu. “İlköğrenimini Fethiye’de yaptı. Rodos adasında Süleymaniye Medresesinde, İstanbul’da Galatasaray Sultanisinde okudu. Sonra Hukuk Mektebine devam etti. 1900’de Malumat gazetesinde çalışmaya başladı” (Vural, 2008: 383). Yunus Nadi’nin düşünce dünyasının şekillenmesinde özellikle Süleymaniye Medresesinin büyük etkisi olduğu bilinmektedir. Burada aldığı eğitim, yazarın Abdülhamid yönetimine karşı tavrını şekillendirmiştir. “Yunus Nadi, 1901’de istibdat aleyhine çalışan gizli bir derneğe girmekle suçlanarak üç yıl hapse ve sürgün cezasına mahkûm edildi.” (İçöz, 2006: 33-34). 1910’da İttihat ve Terakki Cemiyetinin çıkardığı Rumeli Gazetesi’nde yazan Abalıoğlu, 1911’de Aydın milletvekili olarak görev yaptı. 1918’de Yenigün gazetesini kurdu. 1920’de Muğla milletvekili olarak tekrar Meclise girdi. 1924’te kurduğu Cumhuriyet gazetesinde vefatına kadar yazılar kaleme aldı. “1936’da çıkan kanunla Abalıoğlu soyadını almasına rağmen genellikle, öztürkçede ‘sözeri’ anlamına gelen ‘Nadi’yi kullanmayı tercih etti.” (Böke, 1994: 2). Hayatı siyasi çekişmelerle geçen Yunus Nadi, Cenevre’de öldü. (Vural, 2008).

Yunus Nadi gazetelerde yazdığı yazılarda Türkiye’nin iç ve dış politikasına yönelik görüşlerini dile getirir, hatta zaman zaman şiddetli bir biçimde eleştirilir. Devrin önemli simalarının da müdahil olduğu tartışmalar, dönem itibarıyla âdeta bir kalem kavgasına dönüşür. “Sabiha Sertel, Ahmet Emin Yalman gibi isimler gazete üzerinden yapılan tartışmalara katılanlardan birkaçıdır” (Böke, 1994). Basın hayatında oldukça aktif olan Yunus Nadi’nin, tanıklık ettiği dönemlere dair olayların anlatıldığı eserleri önemli birer kaynaktır. Yazarın eserleri konu itibarıyla da birbirinden uzak değildir. Birinci Büyük Millet Meclisi, Ankara'nın İlk Günleri gibi eserlerde istiklal uğruna yapılan fedakarlıklara, dönemin siyasi ve askeri olaylarına, farklı cephelerde devam eden şiddetli mücadelelere vb. dair bilgilere rastlanmaktadır.

Kaynakça

Böke, Pelin (1994). “Yeni Gün”den “Cumhuriyet”e Yunus Nadi. Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

İçöz, Fatma (2006). II. Dünya Savaşı ve Yunus Nadi. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.

Vural, Mthad Kadri (2008). “II. Dünya Savaşı Türkiyesi’nde Bir Muhalefet Örneği Olarak ‘Tan’ Gazetesi". ÇTTAD,VII/16-17: ss. 381-395.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ALTUNBAY
Yayın Tarihi: 15.11.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
İhtilal ve İnkılab-ı OsmaniMatbaa-i Amire / İstanbul1909Diğer
Kırk Dokuz Saat Zeplin ile HavadaCumhuriyet Matbaası / İstanbul1930Diğer
Mustafa Kemal Paşa SamsundaYENİ ZAMANLAR SAHAF / İstanbul1955Diğer
Ankara'nın İlk GünleriYENİ ZAMANLAR SAHAF / İstanbul1955Diğer
Birinci Büyük Millet MeclisiYENİ ZAMANLAR SAHAF / İstanbul1955Diğer
ÇERKEZ ETEMSel Yayıncılık / İstanbul1955Diğer
ALİ GALİP HADİSESİCumhuriyet Yayınları / İstanbul1955Diğer
KURTULUŞ SAVAŞI ANILARIÇAĞDAŞ YAYINLARI / İstanbul1978Hatıra
Türkiye'yi Sokakta BulmadıkCumhuriyet Yayınları / İstanbul1997Diğer
Cumhuriyet YolundaCumhuriyet Yayınları / İstanbul1999Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Doğan, Maksutd. 1932 - ö. 25 Aralık 1990Doğum YeriGörüntüle
2Şükrü Sarıd. 1926 - ö. 8 Mart 1995Doğum YeriGörüntüle
3İlker Karakaşd. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Mehmet Yakıcıd. 1879 - ö. 26.01.1950Doğum YılıGörüntüle
5GÜLŞANÎ, Hafızd. 1879 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
6HÜZNÎ BABA/HİZBÎ, Mehmed Bahaeddind. 1879 - ö. 1936Doğum YılıGörüntüle
7OSMANCIKOĞLU, Hamdi Öztosund. 1908 - ö. 1945Ölüm YılıGörüntüle
8Yesari, Mahmutd. 1895 - ö. 16 Ağustos 1945Ölüm YılıGörüntüle
9Dilmen, İbrahim Necmid. 1889 - ö. 5 Mart 1945Ölüm YılıGörüntüle
10Ziya Gökalpd. 23 Mart 1876 - ö. 25 Ekim 1924MeslekGörüntüle
11Beşe, Hakkı Kamild. 1899 - ö. 15 Ocak 1982MeslekGörüntüle
12Remzi Şimşekd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Şükufe Nihald. 1896 - ö. 24 Eylül 1973Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Gönensay, Hıfzı Tevfikd. 1892 - ö. 13 Kasım 1949Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Özsever, Hüseyin Siretd. Mart 1872 - ö. 27 Şubat 1959Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Yunus Korayd. 25 Ekim 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Yaşar, Yunusd. 25 Mayıs 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Nadir Nadi Abalıoğlud. 23 Haziran 1908 - ö. 20 Ağustos 1991Madde AdıGörüntüle