ABDÎ, Lutfullah

(d. ?/? - ö. 1644/1054)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Lutfullah olan Abdî, Ankara’da doğdu (Çapan 2005: 370). Abdî, Bey-zâde sanıyla tanındı (Çapan 2005: 370; Zavotçu 2009: 123-124). Lutfullah Abdî, iyi bir tahsil hayatından sonra Bektaşî tarikatına mensup olup dervişler zümresine katıldı ve ömrünü seyahatlerle geçirdi (Çapan 2005: 370; Zavotçu 2009: 123-124). Hint ve Acem memleketlerini dolaşan Lutfullah Abdî, ardından Kırım’a giderek burada Kırım Hanı olan Bahadır Giray Han’ın nedimi ve musahibi oldu ve vefatına kadar da Kırım’da kaldı (Çapan 2005: 370). Kaynaklarda doğum tarihi hakkında bilgi bulunmayan Lutfullah Abdî’nin ölüm tarihi ise 1054 / 1644 olarak zikredilir (Çapan 2005: 370; Zavotçu 2009: 123-124). Asrın şairleri arasında ismi anılan Abdî’nin edebî şahsiyeti Safâyî tarafından “meclis-ârâ nedîm-i nüktedân u şûh-meşreb ve şâ’ir-tabî’at bir dervîş-i pür-ma’rifetdir” şeklinde övülür (Çapan 2005: 370).

Kaynakça

Altun, Kudret (hzl.) (1997). Tezkire-i Mucîb. İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.
Bursalı Mehmed Tâhir (1333-42). Os­manlı Müellifleri. Matbaa-ı Amire. C. II. İstanbul.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr). İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay: 370.
İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş Şu’arâ. İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.
Kâtip Çelebi (2007). Keşfu’z-Zunûn. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdülkadir (1989) (hzl.). Nev’îzâde Atâyî Şakâyıku'n-Nu‘mâniyye ve Zeyilleri (Hadâ’iku’l-Hakâyık Fî Tekmileti’ş-Şakâyık). İstanbul: Çağrı Yay.
Yılmaz, Kâşif (hzl.) (2001). Güftî ve Teşrîfâtü’ş-Şu’arâsı. Ankara: AKM Yay.
Zavotçu, Gencay (hzl.)(2009). Rıza Tezkiresi (İnceleme-Metin). İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı. 123-124.
 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGEHAN U. EKE
Yayın Tarihi: 27.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Hisâr-ı sabrım eğer olsa kal’a-i âhen
Açar nigâhın ana her nazarda bir revzen

Misâl-i âyîne her akse dilde yer vermez
Kimin ki kalbinde mihrin olur fürûğ-efgen

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr). İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay: 370).

Hisâr-ı sabrum eger olsa kal‘a-ı âhen
Açar nigâhun ana her nazarda bin revzen

Perestiş-i sanem râhat eylemez her-giz
Mürid-i Berhemen-i aşk olan mesihâ-fen

Misâl-i âyine her akse dilde yer virmez
Kimün ki kalbine mihrün olur fürûg-figen

(Zavotçu, Gencay (hzl.)(2009). Rıza Tezkiresi (İnceleme-Metin). İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı.123-124).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KENZÎ, Ayaşlı Kenzî, Kenzî-i Rumî, Hasand. 1607 - ö. 1680Doğum YeriGörüntüle
2Senem Dered. 1975 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ŞERÎFÎ, Şerîf Çelebi (Çiçekli Şerîfî)d. ? - ö. 1819-20Doğum YeriGörüntüle
4KENZÎ, Ayaşlı Kenzî, Kenzî-i Rumî, Hasand. 1607 - ö. 1680Doğum YılıGörüntüle
5Senem Dered. 1975 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞERÎFÎ, Şerîf Çelebi (Çiçekli Şerîfî)d. ? - ö. 1819-20Doğum YılıGörüntüle
7KENZÎ, Ayaşlı Kenzî, Kenzî-i Rumî, Hasand. 1607 - ö. 1680Ölüm YılıGörüntüle
8Senem Dered. 1975 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ŞERÎFÎ, Şerîf Çelebi (Çiçekli Şerîfî)d. ? - ö. 1819-20Ölüm YılıGörüntüle
10KENZÎ, Ayaşlı Kenzî, Kenzî-i Rumî, Hasand. 1607 - ö. 1680MeslekGörüntüle
11Senem Dered. 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ŞERÎFÎ, Şerîf Çelebi (Çiçekli Şerîfî)d. ? - ö. 1819-20MeslekGörüntüle
13KENZÎ, Ayaşlı Kenzî, Kenzî-i Rumî, Hasand. 1607 - ö. 1680Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Senem Dered. 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞERÎFÎ, Şerîf Çelebi (Çiçekli Şerîfî)d. ? - ö. 1819-20Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KENZÎ, Ayaşlı Kenzî, Kenzî-i Rumî, Hasand. 1607 - ö. 1680Madde AdıGörüntüle
17Senem Dered. 1975 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ŞERÎFÎ, Şerîf Çelebi (Çiçekli Şerîfî)d. ? - ö. 1819-20Madde AdıGörüntüle