ABDÎ, Subhî-zâde Abdullâh

(d. ?/? - ö. 1177/1763/64)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğan şairin asıl adı Abdullah’tır. İsminden dolayı ‘Abdî mahlasını kullandı. Feyzullah Efendi’nin oğludur. Subhî Ahmed Efendi’nin soyundan olduğu için Subhî-zâde Abdullâh sanıyla tanındı. Dîvan kaleminde yetişti ve hâcegan oldu. 1161/1748’de rûz-nâme-i sânîliğe, daha sonra da maliye tezkereciliğine atandı. Azlini müteakip bu göreve 1165/1752’de tekrar atandı. 1171/1758’de yeniçeri kâtibi, 1173/1759-60’da sadrazam kethüdası oldu. 1169/1770’de azledilerek taşraya gönderildi. 1170/1771’de geri döndü. 1175/1762’de baş muhasebeci oldu. 1177/1763-64’te bu görevden azledildi (İnce 2005: 499; Erdem 1994: 216-17). Râmiz'e göre (Erdem 1994: 217) 1175/1761-62'de, Şefkat (Önder 2006: 171) ve Mehmed Süreyyâ'ya (Akbayar 200: 74) göre ise 1177/1763-64'te vefat etti.

Kaynaklar, Abdî’nin herhangi bir eserinin varlığı hakkında bilgi vermez. Râmiz (Erdem 1994: 217) ve Sâlim'de (İnce 2005: 500) nesir ve şiirdeki başarısından övgüyle bahsedilir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 1. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Yay.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurefâsı, İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, M. İsen vd. (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî, Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Önder, Murat (hzl.) (2006). Şefkat ve Tezkîre-i Şu’arâsı. Yüksek Lisans Tezi. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 03.12.2013
Güncelleme Tarihi: 22.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Âşık oldun ey göñül bir dil-sitân lâzım sana

Bülbül-i nâlendesin bir gül-sitân lâzım sana

Hâlet-i pîrîden ey zâhid şikâyet eyleme

Sen civân olmak dilersen nev-civân lâzım sana

Leblerin em ruhların bûs eyle ol ‘Îsî-demin

Çeşme-i mâ’ü’l-hayât-ı câvidân lâzım sana

Gâh nev-rûz u ‘Acem gâhî nihâvend eyledin

Ba’d ezîn mutrib makâm-ı Isfahân lâzım sana

Sû-be-sû gezmekden el çek kim der-âgûş itmege

Cûy-ı eşkim şimdi bir serv-i revân lâzım sana

Sürme çek çeşmânına gül-gûne sür ruhsârına

Nev-resm var sende evvel hüsn ü ân lâzım sana

Her ser-âmed dil-bere meyl itme olmaz Abdiyâ

Gonca-fem sîmîn-beden bir yâr-ı cân lâzım sana

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurefâsı, İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük. Ankara: AKM Yay. 217.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FİKRÎ, Mâşî-zâde Dervîşd. ? - ö. 1575Doğum YeriGörüntüle
2ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Doğum YeriGörüntüle
3HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendid. ? - ö. 1709-10Doğum YeriGörüntüle
4FİKRÎ, Mâşî-zâde Dervîşd. ? - ö. 1575Doğum YılıGörüntüle
5ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Doğum YılıGörüntüle
6HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendid. ? - ö. 1709-10Doğum YılıGörüntüle
7FİKRÎ, Mâşî-zâde Dervîşd. ? - ö. 1575Ölüm YılıGörüntüle
8ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Ölüm YılıGörüntüle
9HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendid. ? - ö. 1709-10Ölüm YılıGörüntüle
10FİKRÎ, Mâşî-zâde Dervîşd. ? - ö. 1575MeslekGörüntüle
11ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806MeslekGörüntüle
12HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendid. ? - ö. 1709-10MeslekGörüntüle
13FİKRÎ, Mâşî-zâde Dervîşd. ? - ö. 1575Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendid. ? - ö. 1709-10Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FİKRÎ, Mâşî-zâde Dervîşd. ? - ö. 1575Madde AdıGörüntüle
17ŞÜKRÎ, Üsküdarî Mehmed Şükrullah Efendid. ? - ö. 30 Mayıs 1806Madde AdıGörüntüle
18HASÎB, Derviş Seyyid Mehmed Hasîb Efendi b. İbrahim Efendid. ? - ö. 1709-10Madde AdıGörüntüle