ABDURRAHMAN, Hürüoğlu Abdurrahman

(d. 1220?/1803-1804? - ö. 1270-1272?/1853-1855?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1803 veya 1804 yılında Adana'nın Ceyhan ilçesinde doğduğu belirtilmektedir. II. Mahmut ve Abdulmecit dönemlerinde yaşamış olduğuyla ilgili iddialar vardır (Arı 2009: 145). Küçük yaşta babasını kaybedince Tomarza’nın Emiruşağı köyündeki dayısı İmiroğlu tarafından büyütülmüştür (Kalkan 2009: 145). Dayısının yanında medrede tahsili de gören Abdurrahman, delikanlılık yıllarında birlikte büyüdüğü dayısının kızı Safiye’ye gönlünü kaptırır. Söz konusu aşk macerası etrafında tam olarak oluşumunu tamamlayamamış da olsa teşekkül etmiş bir halk hikâyesi de vardır (İlgili halk hikâyesi için bkz. Mirzaoğlu 2003: 154-163; Görkem 2000: 58; 155, Çapraz 2014: 54-55; Davutoğlu 1981: 7-11; Kâmil 1981: 7-8). Âşık Abdurrahman’ın babası Abdullah da âşıktır. Dolayısıyla âşık tarzı kültür geleneği atmosferine yabancı değildir. Saz çalabildiği, meclislerde türküler çalıp söylediği çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. Badeli bir âşık değildir. Belirli bir usta-çırak ilişkisinden de geçmemiştir. 1853 veya 1855 yılında vefat ettiği ifade edilmektedir (Arı 2009: 169).

Sade bir dil ile söyleyen Abdurrahman, az da olsa Arapça ve Farsça kelimeler de kullanmıştır. Şiirlerinde koşma nazım şeklini kullanmayı tercih eden âşık, aşk, kahramanlık, Avşar aşiretinin toplumsal hayatı, 1865 iskânı gibi konular üzerinde durmuştur (Kalkan 2009: 145). Âşık Abdurrahman Hürüoğlu, Karacaoğlan ve Dadaloğlu geleneği dairesinde değerlendirilmesi gereken âşıklardandır.

Kaynakça

Arı, Bülent (2009). Adana’da Geçmişten Bugüne Âşıklık Geleneği (Karacaoğlan – 1966). Adana: Altın Koza Yay.

Çapraz, Erhan (2014). Fahri Bilge Derlemeleri Kayseri ve Yöresi Halk Şairleri. Kayseri: Talas Belediyesi Kültür Yay.

Davutoğlu, İbrahim (1981). “Ceritler ve Hürüoğlu Abdurrahman Ağa”, Erciyes. 4 (40): 7-11.

Görkem, İsmail (2000). Halk Hikâyesi Araştırmaları: Çukurovalı Âşık Mustafa Köse ve Hikâye Repertuarı. Ankara: Akçağ Yay.

http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/gorkem_02.pdf  [erişim tarihi: 10.02.2015].

http://kanalkultur.blogspot.com.tr/2013/10/halil-atlgan-genc-osman.html [erişim tarihi: 12.02.2015].

http://www.turkudostlari.net/soz.asp?turku=84 erişim tarihi: 12.02.2015].

http://www.turkudostlari.org/2352/Kul-Abdurrahman/ Mahbub-Leylam-Degistirmis-ozunu-sozleri.html erişim tarihi: 12.02.2015].

http://persek.blogcu.com/persek-siiri/4779954 erişim tarihi 12.02.2015.

Kalkan, Emir (1988). Çağlar Boyunca Kayseri Şairleri. Kayseri: Kayseri İl Özel İdare Müdürlüğü ve Kayseri Belediyesi Birliği Yay.

http://www.kayseri.bel.tr/web2/uploads/eDergiler/ kayseri-ansiklopedisi-cilt1/files/assets/basic-html/page143.html [erişim tarihi: 10.02.2015].

Kâmil, Erkan (1981). “Halk Şairlerimizden: Âşık Abdurrahman”, Erciyes. 3 (34): 7-8.

Mirzaoğlu, Gülay (2003). Çukurova Bozlağı. Ankara: Binboğa Yay.

Özdemir, Ahmet Z. (1998). Öyküleriyle Halk Şiirleri. Ankara: Ürün Yay.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 23.02.2015
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Mahbub Leyla'm değiştirmiş özünü.

Çeşmim yaşı revân oldu nem neme.

Hak nasip etse de görsem yüzünü.

Sürse idim dem üstüne dem deme.

Güzeli görünce gönlüm şâd olur.

Bize bir bergüzâr verse ya n'olur?

Leyli benimdiğin ya kimler bilir?

Her kulunun bir derdi var kim kime.

Halim arz edeyim sultân-ı şaha.

Sim-i zer gerdanı zülfü siyaha.

Misal olmuş al yanaklar ol maha.

Saat olmuş ela gözler cem ceme.

Abdurrahman bu cevabın aslı ne?

Yoksa zorm'edersin kendi nesline?

Verseler herkesi misli misline.

İyiler iyiye olsa kem keme.

Arı, Bülent (2009). Adana'da Geçmişten Bugüne Âşıklık Geleneği (Karacaoğlan - 1966). Adana: Altın Koza Yay. 172.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AYHANİ, Abidin Ayhanid. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2YALMANİ, Muzaffer Yalmand. 10.01.1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3FATMA/FATMA MAHREMİ/SEÇİMAY, Fatma Taşkayad. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4AYHANİ, Abidin Ayhanid. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5YALMANİ, Muzaffer Yalmand. 10.01.1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6FATMA/FATMA MAHREMİ/SEÇİMAY, Fatma Taşkayad. 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7AYHANİ, Abidin Ayhanid. 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8YALMANİ, Muzaffer Yalmand. 10.01.1955 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9FATMA/FATMA MAHREMİ/SEÇİMAY, Fatma Taşkayad. 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10AYHANİ, Abidin Ayhanid. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11YALMANİ, Muzaffer Yalmand. 10.01.1955 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12FATMA/FATMA MAHREMİ/SEÇİMAY, Fatma Taşkayad. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13AYHANİ, Abidin Ayhanid. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14YALMANİ, Muzaffer Yalmand. 10.01.1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15FATMA/FATMA MAHREMİ/SEÇİMAY, Fatma Taşkayad. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle