ADLÎ, Gazi Mustafa Paşa-zâde İbrâhim Bey

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, sancak beyi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kanunî Sultan Süleyman’ın beylerbeyi Gazi Mustafa Paşa’nın oğludur. Asıl adı İbrâhim’dir. Adlî’den bahseden tek tezkire Gülşen-i Şu’arâ’dır. İstanbul’da doğdu. Gülşen-i Şu’arâ’da sancak sahibi ve iyi bir yönetici olarak tanıtılan Adlî’nin, sancaklarda adaletle davrandığı; fakirlere ve zayıflara adalet ve merhametle davrandığı için halk arasında, Halîl-i sâni (İkinci İbrâhim) lakabıyla anıldığı söylenir (Solmaz 2009: 75).

Adlî pek çok ilme vakıf, Farsçayı çok iyi bilen, muteber Farsça eserleri sürekli okuyan bir kişiydi. Şiir ve inşada usta, muamma çözmede üstattı. Ali Şir Nevâyî’nin bütün eserlerini okumuş, aruz, kafiye, edvâr, lügaz ve tarih düşürmede oldukça ilerlemişti. Adlî, üslûp sahibi bir şairdir. Akıcı bir anlatım tarzı ve daha önce söylenmemiş hayaller ile yazdığı pek çok gazeli vardır (Solmaz 2009: 76).

Kaynakça

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Yayın Tarihi: 22.02.2014
Güncelleme Tarihi: 04.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Kemân ebrûlara mâyil olur gördi dil-i hâki

Nişân itdüm müje tîrine ben de cism-i sad-çâki

Sehâb-ı nîlgûn sanma bu çarh-ı nüh-kıbâb içre

Benüm dûd-ı derûnumdur boyadı göge eflâki

Gönül bâgına yol saldı hayâl-i yâr çeşmümden

Su yolından girür bâga gör ol agyâr-ı bî-bâki

Beyit

Gel bahr-ı ışka girme gönül bî-kenârdur

Zülf-i nigârı anma ki anun karasıdur

Gazel

Gamdan âzâd olmadı bir dem dil-i gam-nâkümüz

Sanki mihnetle ezel tahmîr idüpdür hâkümüz

Dâglardur verd-i ahmer şerhalar mevzûn-nihâl

Gûyiyâ gülzâr-ı gamdur sîne-i sad-çâkümüz

Her nihâl-i tâzenün turmaz akar ayagına

Su gibi meyyâl olupdur şimdi kalb-i pâkümüz

Âlem istersen bizi seyr it ki başka âlemüz

Eşkimüz encüm olupdur dûd-ı âh eflâkümüz

Her nazarda Adliyâ bir nice sûret gösterir

Câm-ı Cem’dür sanasın âyîne-i idrâkümüz

 (Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 76-77.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2VÂSIF, ŞABAN-ZÂDE ABDULLAH VÂSIF ÇELEBİd. ? - ö. 1717Doğum YeriGörüntüle
3LEBÎB, Abdullah Paşa-zâde Sâdık Efendid. 1747-48 - ö. 1812-13Doğum YeriGörüntüle
4Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5VÂSIF, ŞABAN-ZÂDE ABDULLAH VÂSIF ÇELEBİd. ? - ö. 1717Doğum YılıGörüntüle
6LEBÎB, Abdullah Paşa-zâde Sâdık Efendid. 1747-48 - ö. 1812-13Doğum YılıGörüntüle
7Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8VÂSIF, ŞABAN-ZÂDE ABDULLAH VÂSIF ÇELEBİd. ? - ö. 1717Ölüm YılıGörüntüle
9LEBÎB, Abdullah Paşa-zâde Sâdık Efendid. 1747-48 - ö. 1812-13Ölüm YılıGörüntüle
10Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11VÂSIF, ŞABAN-ZÂDE ABDULLAH VÂSIF ÇELEBİd. ? - ö. 1717MeslekGörüntüle
12LEBÎB, Abdullah Paşa-zâde Sâdık Efendid. 1747-48 - ö. 1812-13MeslekGörüntüle
13Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14VÂSIF, ŞABAN-ZÂDE ABDULLAH VÂSIF ÇELEBİd. ? - ö. 1717Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15LEBÎB, Abdullah Paşa-zâde Sâdık Efendid. 1747-48 - ö. 1812-13Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17VÂSIF, ŞABAN-ZÂDE ABDULLAH VÂSIF ÇELEBİd. ? - ö. 1717Madde AdıGörüntüle
18LEBÎB, Abdullah Paşa-zâde Sâdık Efendid. 1747-48 - ö. 1812-13Madde AdıGörüntüle