ADLÎ, Gazi Mustafa Paşa-zâde İbrâhim Bey

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, sancak beyi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kanunî Sultan Süleyman’ın beylerbeyi Gazi Mustafa Paşa’nın oğludur. Asıl adı İbrâhim’dir. Adlî’den bahseden tek tezkire Gülşen-i Şu’arâ’dır. İstanbul’da doğdu. Gülşen-i Şu’arâ’da sancak sahibi ve iyi bir yönetici olarak tanıtılan Adlî’nin, sancaklarda adaletle davrandığı; fakirlere ve zayıflara adalet ve merhametle davrandığı için halk arasında, Halîl-i sâni (İkinci İbrâhim) lakabıyla anıldığı söylenir (Solmaz 2009: 75).

Adlî pek çok ilme vakıf, Farsçayı çok iyi bilen, muteber Farsça eserleri sürekli okuyan bir kişiydi. Şiir ve inşada usta, muamma çözmede üstattı. Ali Şir Nevâyî’nin bütün eserlerini okumuş, aruz, kafiye, edvâr, lügaz ve tarih düşürmede oldukça ilerlemişti. Adlî, üslûp sahibi bir şairdir. Akıcı bir anlatım tarzı ve daha önce söylenmemiş hayaller ile yazdığı pek çok gazeli vardır (Solmaz 2009: 76).

Kaynakça

İpekten, Haluk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Tuman, Mehmet Nail (2001). Tuhfe-i Nâilî. Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Yayın Tarihi: 22.02.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Kemân ebrûlara mâyil olur gördi dil-i hâki

Nişân itdüm müje tîrine ben de cism-i sad-çâki

Sehâb-ı nîlgûn sanma bu çarh-ı nüh-kıbâb içre

Benüm dûd-ı derûnumdur boyadı göge eflâki

Gönül bâgına yol saldı hayâl-i yâr çeşmümden

Su yolından girür bâga gör ol agyâr-ı bî-bâkî

Beyit

Gel bahr-ı ışka girme gönül bî-kenârdur

Zülf-i nigârı anma ki anun karasıdur

Gazel

Gamdan âzâd olmadı bir dem dil-i gam-nâkümüz

Sanki mihnetle ezel tahmîr idüpdür hâkümüz

Dâglardur verd-i ahmer şerhalar mevzûn-nihâl

Gûyiyâ gülzâr-ı gamdur sîne-i sad-çâkümüz

Her nihâl-i tâzenün turmaz akar ayagına

Su gibi meyyâl olupdur şimdi kalb-i bakümüz

Âlem istersen bizi seyr it ki başka âlemüz

Eşkimüz encüm olupdur dûd-ı âh eflâkümüz

Her nazarda Adliyâ bir nice sûret gösterir

Câm-ı Cem’dür sanasın âyîne-i idrâkümüz

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 76-77.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tarkan Barlasd. 1979 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SEZÂ’Î, Abdurrahman Sezâ’î Efendid. ? - ö. 1669Doğum YeriGörüntüle
3YAHYÂ, Şeyh Yahya Efendid. 1644 - ö. 1698Doğum YeriGörüntüle
4Tarkan Barlasd. 1979 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SEZÂ’Î, Abdurrahman Sezâ’î Efendid. ? - ö. 1669Doğum YılıGörüntüle
6YAHYÂ, Şeyh Yahya Efendid. 1644 - ö. 1698Doğum YılıGörüntüle
7Tarkan Barlasd. 1979 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SEZÂ’Î, Abdurrahman Sezâ’î Efendid. ? - ö. 1669Ölüm YılıGörüntüle
9YAHYÂ, Şeyh Yahya Efendid. 1644 - ö. 1698Ölüm YılıGörüntüle
10Tarkan Barlasd. 1979 - ö. ?MeslekGörüntüle
11SEZÂ’Î, Abdurrahman Sezâ’î Efendid. ? - ö. 1669MeslekGörüntüle
12YAHYÂ, Şeyh Yahya Efendid. 1644 - ö. 1698MeslekGörüntüle
13Tarkan Barlasd. 1979 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEZÂ’Î, Abdurrahman Sezâ’î Efendid. ? - ö. 1669Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15YAHYÂ, Şeyh Yahya Efendid. 1644 - ö. 1698Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Tarkan Barlasd. 1979 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SEZÂ’Î, Abdurrahman Sezâ’î Efendid. ? - ö. 1669Madde AdıGörüntüle
18YAHYÂ, Şeyh Yahya Efendid. 1644 - ö. 1698Madde AdıGörüntüle