ADLÎ, II. Mahmud

(d. 20 Temmuz 1785/13 Ramazan 1199 - ö. 1 Temmuz 1839/18 Rebiyülahir 1255)
padişah ve divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

13 Ramazan 1199 / 20 Temmuz 1785 yılında İstanbul'da doğdu. Babası I. Abdülhamid, annesi Nakşıdil Valide Sultan'dır. Osmanlı tahtının 30. padişahıdır. İyi bir eğitim gördü, edebiyat, müzik gibi dersler de aldı. Kabakçı Mustafa isyanı ile tahta geçen IV. Mustafa'nın ardından, Alemdar Mustafa Paşa sayesinde 1808 yılında tahta oturdu. Asayiş sağlandıktan sonra yenilikçi bir düşünceye sahip olan sadrazamla birlikte, Nizam-ı Cedid'in yerine Sekban-ı Cedid adlı bir ocak kurdu. Bu hareketin ardından çıkan isyanlara dayanamayarak bu ocağı kaldırmak zorunda kaldı. Engellere rağmen yeniçeri ocağını kaldırdı ve yerine Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye adıyla bir askerî teşkilat kurdu. Çeşitli ıslahatlar yaptı. Döneminde Yunan İhtilali, Osmanlı-Rus Savaşı, Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın Filistin'i işgal etmesi gibi problemlerle karşılaştı. Yakalandığı hastalıktan kurtulamayarak 18 Rebiyülahir 1255 / 1 Temmuz 1839 tarihinde Çamlıca'da Esmâ Sultan Köşkü'nde vefat etti.

Padişahlığının yanında sanatçı kişiliği ile de dikkat çeken; hattat, şair ve musikişinas bir kişi olan Sultan II. Mahmud, Adlî ve Âdil mahlaslarını kullanmış daha ziyade, şarkı, tahmis ve gazel tarzında şiirler yazmış, semailer kalem almıştır.

Kaynakça

Ak, Coşkun (2001). Şair Padişahlar. Ankara: KB Yay.

Beydilli, Kemal (2003). "Mahmud II". İslam Ansiklopedisi: C.27. Ankara: TDV Yay. 352.

İsen, Mustafa; Bilkan, A. Fuat (1997). Sultan Şairler. Ankara: Akçağ Yay.

Karal, E. Ziya (1997). "Mahmud II".  İslam Ansiklopedisi. C. 7. Eskişehir: MEB Yay. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BAHİR SELÇUK
Yayın Tarihi: 17.07.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Leblerin bûs etmek için niyyetim 'arz eylesem
Ülfeti ketm eyler elbetde yaman bilmezlenir

Gamzesi tîri bilir bir bir gönülden geçdiğin
Lîk o kalı şemân ân-be-ân bilmezlenir

Çarhda hüsn ü vefâ yokdur bilir cânân âh
İttibâ' eyler ana ol dil-sitân bilmezlenir

Ta'n-ı a'dâdan gam u bîme mahâl yok 'Adliyâ
'Aşkım inkâr eylemem lâkin civân bilmezlenir 

Ak, Coşkun (2001). Şair Padişahlar. Ankara: KB Yay. 94.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SAVNÎ, Alîd. ? - ö. 1739-1740Doğum YeriGörüntüle
2Murat Menteşd. 11 Eylül 1974 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RÂ’İF, Râ’if İsmail Paşad. 1725-26 - ö. 1784-85Doğum YeriGörüntüle
4HAKKI, Kıbrısî-zâde Şeyh İsmâil Hakkı Efendid. 1785 - ö. 1862Doğum YılıGörüntüle
5RÂŞİD, Ahmed Râşid Efendid. 1785 - ö. 1856Doğum YılıGörüntüle
6TÜRÂBÎ, İbrahimd. 1785 - ö. 1875Doğum YılıGörüntüle
7KENZÎ, İbrahim Kasımd. 1796 - ö. 1839Ölüm YılıGörüntüle
8ADLÎ, Sultan II. Mahmûdd. 1785 - ö. 1839Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEVKÎ, Azîz İmâmı-zâde Osman Şevkî Efendid. ? - ö. 1839Ölüm YılıGörüntüle
10REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918MeslekGörüntüle
11MUHAMMED/MEHMED, Çelebi Mehmed, Çelebi Sultân Muhammed bin Yıldırım Bâyezîdd. 1386/1387 - ö. Mayıs-Haziran1421MeslekGörüntüle
12FÂRİS/ FÂRİSÎ, Sultan Osman-ı Sânî b. Sultan Ahmed-i Evveld. 1604 - ö. 1622MeslekGörüntüle
13FEYZÎ, Defterdarzâde Mehmed Feyzî Efendid. ? - ö. 7 Ekim 1729Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MEDHÎ, Ereğlili Îsâ Medhî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SAFÂYÎ, Mustafad. ? - ö. 1725Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VÎRÂNÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17İLÂHÎZÂDE, Seyyid Yûsuf Efendid. ? - ö. 1627-28Madde AdıGörüntüle
18SÂ'ÎDÂ, Hâfız Sa'îd Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle