AĞACAN, Ağacan Cabbar Oğlu Cabbarlı

(d. 1886 / ö. 1952)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Azerbaycan şairlerinden olan Ağacan, 1886 yılında Borçalı’nın Şorayıl bölgesinde doğmuştur. Asıl adı Ağacan Cabbar oğlu Cabbarlı’dır. Molla Mektebinde eğitim almıştır. Şair, ana dilinin yanı sıra Arapça ve Farsçayı, dinî bilgileri öğrenmiştir. Ağacan, çocuk yaştayken annesi ölünce öksüz kalmış ve on dokuz yaşında evlenmiştir. Üç çocuk babasıdır. Ancak, şairin bu mutluluğu çok uzun sürmemiştir. Azerbaycanlılar öz yurtlarından yavaş yavaş çıkarılmış ve onların yerine Ermeniler yerleştirilmiştir. Azerbaycan aileleri kitleler hâlinde göç ettirilince Ağacan da ailesini kaybetmiştir. Bunun üzerine, Gacaran’a giderek buraya yerleşmiş ve 1917 yılında burada tekrar evlenmiştir. Şairin bu mutluluğu da çok uzun sürmemiş ve 1937 yılında hapse atılmıştır. 1943 yılında hapishanedeyken Semed Vurğun’a mektup yazmıştır. Dönemin hayırseveri Semed Vurğun, Borçalı’ya giderek şairi hapisten çıkartmıştır. Ağacan, 1948 yılında ailesiyle birlikte Sibirya’ya sürgün edilmiş ve 1952 yılında burada vefat etmiştir (Namazov 2004: 37-38).

Ağacan, dönemin usta şairlerinin sanatlarıyla yakından ilgilenmiştir. Daha sonra, irticalen (doğaçlama) şiir söylemesiyle hızla tanınmıştır. Türkiye’de ve İran’da, Gürcistan’da Türklerin yaşadığı çeşitli bölgelerde büyük bir şöhret kazanmıştır. Ağacan’ın şiirleri ile atışmaları Gacaran’da ve Gence’de sık sık okunmuştur. Şair, Semed Vurğun’a yazdığı mektubunda şu satırlara yer vermiştir: “Şair dura bilmir, hazırdır, hazır,/ Semed Vurğunluya salamlar yazır./ Eşidin, dostunuz azadmı gezir?/ İndi düşüb gazamatda saxlanır.” Ağacan’ın güzel koşmaları ve çeşitli âşıklarla atışmaları, günümüzde de âşıkların repertuarında yaşatılmaktadır (Namazov 2004: 37-38). Şairin edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, Semed Vurğun’a yazdığı mektuptaki satırlardan başka şiirleriyle ilgili herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 30.12.2017
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Emirhan Yenikid. 2 Mart 1909 - ö. 16 Şubat 2000Doğum YeriGörüntüle
2Tahavi Ahtanovd. 25 Ekim 1923 - ö. 1994Doğum YeriGörüntüle
3MESİM ŞAMİLOVd. 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4M.Akil Koyuncud. 1886 - ö. 8 Mart 1977Doğum YılıGörüntüle
5Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940Doğum YılıGörüntüle
6HÜSEYİN FEVZİd. 1886 - ö. 1928Doğum YılıGörüntüle
7Elmas Yıldırımd. 25 Mart 1907 - ö. 14 Ocak 1952Ölüm YılıGörüntüle
8BİMAR ELİ İBRAHİM OĞLU ESGEROVd. 1904 - ö. 1952Ölüm YılıGörüntüle
9Memduh Şevket Esendald. 28 Mart 1884 - ö. 17 Mayıs 1952Ölüm YılıGörüntüle
10MEMMED ELİ KEREFİSLİd. ? - ö. 1966MeslekGörüntüle
11LOKMANÎ, Mustafad. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12SEÇKİNÎ, Hasan Basri Güngörd. 01.03.1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ÇOBAN TAĞIYEV MESTAN OĞLUd. 1917 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEVİL HIDIROVAd. 04.05.1973 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HESEN MÜLKÜLÜd. 1904 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ZEKİ/ÇELEBİ, Zeki Salih Çelebid. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MEHMET/AĞLAYAN ÂŞIK, Mehmet Çetind. 01.02.1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Madde AdıGörüntüle