AĞACAN, Ağacan Cabbar Oğlu Cabbarlı

(d. 1886 / ö. 1952)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)

Azerbaycan şairlerinden olan Ağacan, 1886 yılında Borçalı’nın Şorayıl bölgesinde doğmuştur. Asıl adı Ağacan Cabbar oğlu Cabbarlı’dır. Molla Mektebinde eğitim almıştır. Şair, ana dilinin yanı sıra Arapça ve Farsçayı, dinî bilgileri öğrenmiştir. Ağacan, çocuk yaştayken annesi ölünce öksüz kalmış ve on dokuz yaşında evlenmiştir. Üç çocuk babasıdır. Ancak, şairin bu mutluluğu çok uzun sürmemiştir. Azerbaycanlılar öz yurtlarından yavaş yavaş çıkarılmış ve onların yerine Ermeniler yerleştirilmiştir. Azerbaycan aileleri kitleler hâlinde göç ettirilince Ağacan da ailesini kaybetmiştir. Bunun üzerine, Gacaran’a giderek buraya yerleşmiş ve 1917 yılında burada tekrar evlenmiştir. Şairin bu mutluluğu da çok uzun sürmemiş ve 1937 yılında hapse atılmıştır. 1943 yılında hapishanedeyken Semed Vurğun’a mektup yazmıştır. Dönemin hayırseveri Semed Vurğun, Borçalı’ya giderek şairi hapisten çıkartmıştır. Ağacan, 1948 yılında ailesiyle birlikte Sibirya’ya sürgün edilmiş ve 1952 yılında burada vefat etmiştir (Namazov 2004: 37-38).

Ağacan, dönemin usta şairlerinin sanatlarıyla yakından ilgilenmiştir. Daha sonra, irticalen (doğaçlama) şiir söylemesiyle hızla tanınmıştır. Türkiye’de ve İran’da, Gürcistan’da Türklerin yaşadığı çeşitli bölgelerde büyük bir şöhret kazanmıştır. Ağacan’ın şiirleri ile atışmaları Gacaran’da ve Gence’de sık sık okunmuştur. Şair, Semed Vurğun’a yazdığı mektubunda şu satırlara yer vermiştir: “Şair dura bilmir, hazırdır, hazır,/ Semed Vurğunluya salamlar yazır./ Eşidin, dostunuz azadmı gezir?/ İndi düşüb gazamatda saxlanır.” Ağacan’ın güzel koşmaları ve çeşitli âşıklarla atışmaları, günümüzde de âşıkların repertuarında yaşatılmaktadır (Namazov 2004: 37-38). Şairin edebî kişiliği ve eserleri ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Kaynaklarda, Semed Vurğun’a yazdığı mektuptaki satırlardan başka şiirleriyle ilgili herhangi bir örnek bulunmamaktadır.

Kaynakça

Namazov, Qara (2004). Aşıglar. Bakü: Seda Neşriyyatı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SÜMEYRA HARMANDA
Yayın Tarihi: 30.12.2017

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EMRAH PAŞA OĞLU GÜLMEMEDOVd. 1913/1914? - ö. 1987Doğum YeriGörüntüle
2KADİR, Gedir Terterlid. 1936 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NEBİ BORÇALId. 1877 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Emin Bülentd. 13 Mart 1886 - ö. 29 Kasım 1942Doğum YılıGörüntüle
5ÖYSÜZLÜ, Elesgerd. 1886 - ö. 1936Doğum YılıGörüntüle
6Miskioğlu, Nafid. 21 Eylül 1886 - ö. 2 Temmuz 1947Doğum YılıGörüntüle
7Alus, Sermet Muhtard. 28 Mayıs 1887 - ö. 20 Mayıs 1952Ölüm YılıGörüntüle
8MEMMEDOV, Gember Hesenoğlud. 1872 - ö. 1952Ölüm YılıGörüntüle
9MAHİRİ, Mehmet Özkoluaçıkd. 1888 - ö. 10.02.1952Ölüm YılıGörüntüle
10ÖZKALE, Adil Özkaled. 1926 - ö. ?MeslekGörüntüle
11OZAN DALKILIÇ/DALKILIÇ/ŞAH MÜSLÜM/DERTLİ MÜSLÜM/OZAN MÜSLÜM/MÜSLÜM, Müslüm Dalkılıçd. 02.02.1931 - ö. ?MeslekGörüntüle
12RASİM, Rasim Kılıçeld. 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ADİL, Adil Ahmedovd. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HUDAVERDİOĞLU SULTANd. 1905 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SELİMZADE/DOĞRUYOL, Mithat Doğruyold. 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MÜCRİMÎ, Mehmet Özbozokd. 1882 - ö. 28.03.1970Madde AdıGörüntüle
18KARAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle