AHMED, Musâhib Ahmed Ağa

(d. ?/? - ö. 1794-95/1209)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmed'dir. Amasya'ya bağlı bir kasabada doğdu. Küçük yaşta İstanbul'a gitti ve saraya alındı. Musikideki temel bilgileri enderunda aldı. Mevlevî tarikatına bağlandı. Galata ve Yenikapı Mevlevihaneleri'ne devam etti. Orada Abdürrahîm Künhî Dede'den eğitim gördü. Şeyh Gâlîb'in dostluğunu kazanarak onun bazı şiirlerini besteledi. Kendisi de büyük bir bestekâr olan III. Selim'den yakın ilgi gördü. Bir müddet sonra "musâhib-i şehriyârî" ler arasına alındı. Ahmed Ağa, 1209/1794-95 yılında musahiplik görevini yürütürken vefat etti. Galata Mevlevîhanesi’nde medfundur. Şeyh Gâlîb, vefatına şu tarihi söylemiştir:

Musâhib Seyyid Ahmed ol hünermend

Ki olmuşdı bu devre pîr-i Fârâb 

Vefâtında did-m târîh Gâlîb 

Musâhib oldı hâmûşâna ahbâb

Ahmed Ağa, devrinin önde gelen bestekârlarındandır. Bugüne, iki Mevlevi âyini ile on bir saz eseri ve on dokuz sözlü eseri ulaşmıştır. Ahmed Ağa aynı zamanda şairdir. Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye’nin “Künhî Dede” ye ayrılan bölümünde verilen bilgiye göre, Ahmed Ağa Galata Mevlevîhânesi’nde kudümzenbaşı olan Derviş Muhammed’in ahbaplarından olup Mevlevî tarikatına girmiş, mûsikî bilgisinden istifade edilmiştir. Hicaz, Nihavend ve Saba makamlarında üç âyin bestelemiş, bu âyinler meclislerde okunmuştur. Ayrıca III. Selim'in bestelediği Rast makamında Suz-i Dil adlı yeni bir âyinin bizzat hükümdar tarafından Ahmed Ağa'ya meşk edildikten sonra Galata Mevlevihanesi'nde okunduğu rivayet edilir. Mukabelelerde okunan bu âyinden pek çok kişi feyz almıştır (Genç 2000: 457-58).

Esrar Dede, Ahmed Ağa'nın şiir ve inşâya hâkim şairlerden olduğunu belirtir. Ancak eserinde üstat şairlere yer vermeyi tercih ettiğinden onları müstakil olarak tezkiresine almadığını ifade eder (Genç 2000: 458-59). Ahmed Ağa'nın şiirlerinden örnek mevcut değildir.

Kaynakça

Erdem, Avnî (1999). Musikişinas Divan Şairleri. Ankara: Türk Sanatı ve Eğitimi Vakfı Yay. 39.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 457-59. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 22.02.2015
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HALÎMÎ, Lütfullâhd. ? - ö. 1496-97’den sonraDoğum YeriGörüntüle
3RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Doğum YeriGörüntüle
4Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HALÎMÎ, Lütfullâhd. ? - ö. 1496-97’den sonraDoğum YılıGörüntüle
6RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Doğum YılıGörüntüle
7Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8HALÎMÎ, Lütfullâhd. ? - ö. 1496-97’den sonraÖlüm YılıGörüntüle
9RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Ölüm YılıGörüntüle
10Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
11HALÎMÎ, Lütfullâhd. ? - ö. 1496-97’den sonraMeslekGörüntüle
12RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629MeslekGörüntüle
13Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HALÎMÎ, Lütfullâhd. ? - ö. 1496-97’den sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mahmut Yağmurd. 1927 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HALÎMÎ, Lütfullâhd. ? - ö. 1496-97’den sonraMadde AdıGörüntüle
18RIZÂYÎ, Mehmed Ali Çelebid. 1592 - ö. 1629Madde AdıGörüntüle