AHMED, Musâhib Ahmed Ağa

(d. ?/? - ö. 1794-95/1209)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ahmed'dir. Amasya'ya bağlı bir kasabada doğdu. Küçük yaşta İstanbul'a gitti ve saraya alındı. Musikideki temel bilgileri enderunda aldı. Mevlevî ekolüne bağlandı. Galata ve Yenikapı Mevlevihaneleri'ne devam etti. Orada Abdürrahîm Künhî Dede'den eğitim gördü. Şeyh Gâlîb'in dostluğunu kazanarak onun bazı şiirlerini besteledi. Kendisi de büyük bir bestekâr olan III. Selim'den yakın ilgi gördü. Bir müddet sonra "musahib-i şehriyârî" ler arasına alındı. Ahmed Ağa, 1209/1794-95 yılında musahiplik görevini yürütürken vefat etti. Galata Mevlevîhanesi’nde medfundur. Şeyh Gâlîb, vefatına şu tarihi söylemiştir:

Musâhib Seyyid Ahmed ol hünermend

Ki olmuşdı bu devre pîr-i Fârâb 

Vefâtında did-m târîh Gâlîb 

Musâhib oldı hâmûşâna ahbâb

Ahmed Ağa, devrinin önde gelen bestekârlarındandır. Bugüne, iki Mevlevi âyini ile on bir saz eseri ve on dokuz sözlü eseri ulaşmıştır. Ahmed Ağa aynı zamanda şairdir. Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye’nin “Künhî Dede” ye ayrılan bölümünde verilen bilgiye göre, Ahmed Ağa Galata Mevlevîhânesi’nde kudümzenbaşı olan Derviş Muhammed’in ahbaplarından olup Mevlevî tarikatına girmiş, mûsikî bilgisinden istifade edilmiştir. Hicaz, Nihavend ve Saba makamlarında üç âyin bestelemiş, bu âyinler meclislerde okunmuştur. Ayrıca III. Selim'in bestelediği Rast makamında Suz-i Dil adlı yeni bir âyinin bizzat hükümdar tarafından Ahmed Ağa'ya meşk edildikten sonra Galata Mevlevihanesi'nde okunduğu rivayet edilir. Mukabelelerde okunan bu âyinden pek çok kişi feyz almıştır (Genç 2000: 457-58).

Esrar Dede, gerek Ahmed Ağa'nın şiir ve inşâya hâkim şairlerden olduğunu belirtir. Ancak eserinde üstat şairlere yer vermeyi tercih ettiğinden onları müstakil olarak tezkiresine almadığını ifade eder (Genç 2000: 458-59). Ahmed Ağa'nın şiirlerinden örnek mevcut değildir.

Kaynakça

Erdem, Avnî (1999). Musikişinas Divan Şairleri. Ankara: Türk Sanatı ve Eğitimi Vakfı Yay. 39.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.457-59. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 22.02.2015

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Çağan, Sermetd. 10 Nisan 1929 - ö. 5 Ağustos 1970Doğum YeriGörüntüle
2TÂCÎ, Tâceddin Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Doğum YeriGörüntüle
3ŞEYH MAHMÛD BİN İBRÂHÎM EDHEM, Şeyh Mahmûd bin Edhemd. ? - ö. 1491-92Doğum YeriGörüntüle
4Çağan, Sermetd. 10 Nisan 1929 - ö. 5 Ağustos 1970Doğum YılıGörüntüle
5TÂCÎ, Tâceddin Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Doğum YılıGörüntüle
6ŞEYH MAHMÛD BİN İBRÂHÎM EDHEM, Şeyh Mahmûd bin Edhemd. ? - ö. 1491-92Doğum YılıGörüntüle
7Çağan, Sermetd. 10 Nisan 1929 - ö. 5 Ağustos 1970Ölüm YılıGörüntüle
8TÂCÎ, Tâceddin Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEYH MAHMÛD BİN İBRÂHÎM EDHEM, Şeyh Mahmûd bin Edhemd. ? - ö. 1491-92Ölüm YılıGörüntüle
10Çağan, Sermetd. 10 Nisan 1929 - ö. 5 Ağustos 1970MeslekGörüntüle
11TÂCÎ, Tâceddin Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697MeslekGörüntüle
12ŞEYH MAHMÛD BİN İBRÂHÎM EDHEM, Şeyh Mahmûd bin Edhemd. ? - ö. 1491-92MeslekGörüntüle
13Çağan, Sermetd. 10 Nisan 1929 - ö. 5 Ağustos 1970Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TÂCÎ, Tâceddin Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEYH MAHMÛD BİN İBRÂHÎM EDHEM, Şeyh Mahmûd bin Edhemd. ? - ö. 1491-92Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Çağan, Sermetd. 10 Nisan 1929 - ö. 5 Ağustos 1970Madde AdıGörüntüle
17TÂCÎ, Tâceddin Efendid. ? - ö. Ağustos-Eylül 1697Madde AdıGörüntüle
18ŞEYH MAHMÛD BİN İBRÂHÎM EDHEM, Şeyh Mahmûd bin Edhemd. ? - ö. 1491-92Madde AdıGörüntüle