AHMED-İ HARÎRÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ahmed-i Harirî'nin isminin geçtiği ilk kaynak Ahdî'nin Gülşen-i Şuarâ adlı tezkiresidir. Bu esere göre de Ahmed-i Harirî Bağdatlıdır. Gelibolulu Mustafa Âlî ve Ahmed-i Harîrî'nin yolları Bağdat'ta kesişti. Âlî,  Künhü'l-Ahbâr'da bildirdiğine göre 1586 yılında Bağdat’a hazine defterdarı olarak gittiğinde otuz kadar şair, kendisine kaside, tarih ve gazel sunar.Âlî'yi karşılamaya gelen Bağdatlı şairler Tarzî, Ahdî, Kelâmî, Aklî, Hurremî, Seyyid Feyzî, Rûhî ve Harîrî'dir. Harîrî de Âlî'yi karşılamaya gelen­lerin arasında yer aldığına göre Bağdatlı olmalıdır. Âlî'nin haber verdiği bu sanat hadisesinin yansımasını Budinli Hisâlî, Metâliü'n-Nezâir adlı eserinde gösterir. Hisâlî eserinde, Âlî'nin Kerbelâ konulu ga­zeline nazire yazan yirmi kadar Osmanlı şairinin matlaını bir araya geti­rir. Âlî'nin ve Harîrî’nin şiirlerinin matlalarını vermektedir.

Meh-i şehr-i hilâfet mihr-i burc-ı evliyâyuz biz / Eser yiller gibi vâdî-neverd-i Kerbelâyuz biz (Âlî Efendi)

Reh-i aşk içre gerçi sûretâ hor u hakîrüz biz / Velî manîde ey dil bir şeh-i gerdûn-serîrüz biz  (Ahmed-i Harîrî, Kaya 2003: 881)

 

Mevlana Efdal-i Isfahanî'nin hizmetinde bulunan Ahmed-i Harîrî, mantık, kelâm, heyet, hendese, muamma, aruz ve kafiye konularında bilgi sahibi idi. Kendinden önce yazılmış kasidelerdeki muğlak anlamları çözmede usta idi. Arapça, Farsça ve Türkçe şiir yazmaya da muktedir biridir. Ahdî, tezkiresinde Ahmed-i Harirî'den Farsça bir kıtayı kaydediyor. Ahdî'ye göre beyitleri "muhakkikâne" ve "âşıkâne" dir. (Solmaz 2013:202).

Kaynakça

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdi ve Gülşen-i Şuarası. Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemal-Mustafa Tatcı (hzl.). (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 17.08.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NÂDİRÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ALÎ, Nattâ'zâde Seyyid Alî Efendid. ? - ö. 1534/35Doğum YeriGörüntüle
3BAĞDADÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÂYÎ, DERZÎ-ZÂDE MUSTAFA RÂYÎd. ? - ö. 1573Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
5MEHMED, Şehzâde Mehmed b. Kanunî S. Süleymand. 1521 - ö. 1543Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
6ARŞÎ, Arşî Deded. ? - ö. 1591Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
7SERÎRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
8ŞUHÛDÎ, Seyyid Kasım Şuhûdî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
9İLÂHÎ, Şeyh Ahmed İlâhî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle