AHMET CEVDET, Bergamalı

(d. 1872 / ö. 1925)
mutasavvıf, müderris
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Cevdet Ahmet olarak da bilinen Ahmet Cevdet (Bergamalı), 1872'de Bergama’da doğmuştur. İlköğrenimini Bergama’da aldıktan sonra İstanbul’a gelmiş, Ayasofya müderrislerinden Eğinli İbrahim Efendi’den dersler alarak icazet almaya hak kazanmıştır (İnal 1988'den akt.Ergun 1936: 1029). 1908'in Temmuz ayında icazet almıştır. Sultan Abdülhamid tarafından –bir zamandan beri adet üzere– usül gereğince hediye ve madalya verilmiştir. Meşrutiyet'in ilanından sonra Talebe Meclisi üyeliğine tayin olunmuş; Hayri Efendi’nin şeyhliği zamanında geçici bir süre görevden alınmıştır. Yine aynı şahsın şeyhliği zamanında uygulanan medreseler teşkilatında Darülhilafa medreselerinin ikinci sınıf üst kısmında Arap edebiyatı müderrisliğine tayin olunarak “Makamat-ı Hariri” ve Darülfunun’un İlahiyat bölümünde fıkıh hocası olarak görev yapmıştır. Hidaye ve Hukuk bölümünde de vekâleten mecelle dersleri vermiştir (İnal 1988'den akt. Ergun 1936: 1029). Darülfünun’un İlahiyat bölümünün kaldırılması üzerine kurulan Medreset’ül Mütehassisin’e tefsir hocası olarak atanmıştır. Eğitim öğretimin birleştirilmesi ve medreselerin kaldırılmasının ardından Darülfünun İlahiyat Fakültesi’ne tefsir hocası olmuştur. 1925 yılında Kızıltoprak’ta vefat etmiştir.

İmam Maverdi’nin Edebü’d-Dünya ve’d-Din adlı eserini tercüme ederek dört kısmını yayımlamıştır. Âyât-ı Müteşabihe hakkındaki eserinin bir parçası -bazı yerlerine müdahale edilerek- Mihrap dergisinde yayımlandıysa da bu müdahaleye razı olmadığından tamamlanamamıştır (İnal 1988'den akt. Ergun 1936: 1029). Gazellerindeki bazı ifadelerden onun tefsir, fıkıh, kelam gibi ilimler ile uğraştığını tespit edilebilir. Ayrıca şairin mesleği icabı da mesleğine ait kelimeleri de gazellerinde kullanması şaşırtıcı değildir. Gazellerinde telmihlere sıklıkla rastlanılmaktadır (İnal 1988'den akt. Ergun 1936: 1029).

Kaynakça

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. Cilt 3. İstanbul: Suhulet Basımevi.

İbnülemin Mahmut Kemal İnal (1988). Bütün Eserleri. 4 Cilt. İstanbul: Dergâh Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. MEHMET EMİN DEDE
Yayın Tarihi: 26.03.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Alatlı, Alevd. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Halit Eyüp (Yenişehirlizâde)d. 1877 - ö. 7 Şubat 1902Doğum YeriGörüntüle
3Aksoy, Yaşard. 1 Ağustos 1947 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BİLAL, Bilal Mustafaoğlu Mikayılovd. 12.03.1872 - ö. 26.11.1937Doğum YılıGörüntüle
5ŞİRVANLI BİLALd. 1872 - ö. 1937/1938Doğum YılıGörüntüle
6DİDARİ/EFGAN DİDARİ, Ökkeş Adil Toprakd. 1865/1872? - ö. 1914Doğum YılıGörüntüle
7AŞIG/FENA, Fena Mirze Rehim Mirze Memmedbağıroğlud. 1841 - ö. 1925Ölüm YılıGörüntüle
8Abdullah Zühtüd. 1869 - ö. 29 Mayıs 1925Ölüm YılıGörüntüle
9CEBBARZADE EDİP, Mustafa Edipd. 1859 - ö. 1925Ölüm YılıGörüntüle
10KUDSİ, Arapzaded. ? - ö. 1561-62 Ocak / ŞubatMeslekGörüntüle
11ŞEMSEDDÎN MARMARAVÎ, Ahmed, Yiğitbaşı Velîd. 1435-36 - ö. 1505MeslekGörüntüle
12İLMÎ, Üsküdarî Mehmed Efendid. Mart 1680 - ö. Ekim-Kasım 1721MeslekGörüntüle
13DERMANÎd. 1966 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MEHMET FEVZÎd. 1864 - ö. 1929Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ELİF EDNA/ELİF ANA, Elif Türkyılmazd. ? - ö. 1940?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ümit, Ahmetd. 12 Temmuz 1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BÜKÂÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İSMAİL EFENDİd. 1926 - ö. ?Madde AdıGörüntüle