Akçam, Dursun

(d. 1927 / ö. 19 Eylül 2003)
Yazar, Eleştirmen, Araştırmacı, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Dursun Akçam’ın, doğum tarihi nüfus kayıt bilgilerine göre 12 Ağustos 1930'dur. Ancak kendi hayatını anlattığı Kafdağının Ardı adlı eserde de belirttiği gibi doğum tarihini annesi de bilmez. Nüfusa birkaç yıl geç yazdırıldığı belirlenen Akçam’ın doğum tarihinin 1927 olduğu sonucuna varılır. Beş kardeşli evin en büyük çocuğu olan Akçam, çocukluk yıllarını Ardahan’ın Ölçek Köyü’nde geçirir. İlkokulu Ardahan’da tamamladıktan sonra 1945 yılında Cılavuz Köy Enstitüsü'ne girer. 1950 yılında buradan mezun olduktan sonra 1956 yılına kadar Kağızman Oluklu Köyü ve Ölçek Köyü ilkokullarında öğretmenlik yapar. 1956 yılında girdiği Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'nü 1958 yılında bitirir ve Ardahan Ortaokulu'na edebiyat öğretmeni olarak atanır. Askerlik döneminden sonra 1960 yılında önce Keskin Lisesi ardından Kırıkkale Lisesi'nde müdür yardımcısı ve edebiyat öğretmeni olarak görev yapar. Bu yıllarda yazarlık serüveni de başlar. 1963 yılında Milliyet gazetesinin açtığı “En Önemli Yurt Gerçekleri” konulu yarışmada “Analarımız” başlıklı röportajıyla ödül kazanır. 1964 yılında Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu (TÖDMF) yönetim kurulunda görev yapar. 1965 yılında kurucuları arasında yer aldığı Türkiye Öğretmen Sendikası (TÖS)’nda yönetici ve saymanlık görevlerini üstlenir. 1969 yılında Ölü Ekmeği adlı hikâye kitabını yayımlar. 1971 darbesinin ardından TÖS davasından gözaltına alınır ve görevden uzaklaştırılır. Bir süre sonra yeniden Ankara Atatürk Lisesi'nde edebiyat öğretmeni olarak göreve dönen Akçam, İncesu Ortaokulu'na sürüldükten sonra birçok kez sürgün edilir ve açığa alınır.

1973 yılında Köyden İndim Şehire adlı hikâye kitabını yayımlar. 1975 yılında Antalya Film Festivalinde Haley adlı hikâyesiyle sanat dalında ödüle layık görülür. 1976 yılında ise Kanlı Dere’nin Kurtları romanıyla Türk Dil Kurumu Roman Ödülünü kazanır. Bu süreçte Cumhuriyet, Milliyet, Akşam, Vatan gibi birçok gazetede yazar. Varlık, Yeni Ufuklar, Demet, Köy ve Eğitim, İmece, Pazar Postası, Son Havadis, Dünya, Yön, Devrim, Türk Dili, Forum, Milliyet Sanat, Yeni Toplum dergilerinde de yazıları ve hikâyeleri yayımlanır. 1978’de yayımlanmaya başlayan Demokrat gazetesinin kurucuları arasında yer alır ve başyazarlığını yapar. 1980’deki askeri darbe ile birlikte Demokrat gazetesi kapatılınca Akçam da Almanya’ya gider. Burada Demokrat Türkiye adlı gazeteyi çıkarır. Hamburg Eyalet Bakanlığı'ndan bir yıl süre ile yazarlık bursu alan Akçam daha sonraki dönemde Hamburg Üniversitesi'nde okutman olarak çalışır. Almanya’da yaşadığı on bir yıl içerisinde Alaman Ocağı (1982), Generaller Birleşin (1988), Dağların Sultanı (1991), Sevdam Ürktü (1992), Öğretmeni Kim Öptü? (1995) eserlerini kaleme alır. Türkiye’ye döndükten sonra Kuşadası’na yerleşir. Ucu Ucuna Yaşam (2000) ve Kaf Dağının Ardı (2002) romanları bu döneme ait eserlerdir. 2003 yılında akciğer kanserine yakalanan yazar, 19 Eylül 2003 tarihinde hayata gözlerini yumar.

Birçok türde eser vermesine rağmen roman ve hikâyeleri ile tanınan Akçam, Köy Enstitülü yazarların etkin olduğu bir dönemde edebiyat hayatına başlamış ve toplumsal gerçekçi bir çizgide eserlerini kaleme almıştır. Özellikle ezilen sınıfları eserlerinde işlerken köy ve köylü gerçeğini de birinci elden aktarmayı başarmıştır. Eserleri bu bağlamda sade ve samimi bir üsluba sahiptir.

Kaynakça

Aslanboğa, Aysel (2011). Dursun Akçam’ın Romanlarında Yapı ve İzlek. Yüksek Lisans Tezi. Ardahan.

Çelik, Ayşe Ümmühan (2014). Dursun Akçam’ın Hikâyeciliği ve Hikâyeleri Üzerine Tematik Bir İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir.

Necatigil, Behçet (1967). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. Basım). İstanbul: Varlık Yayınları.

Necatigil, Behçet (1989). Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü. İstanbul: Varlık Yayınları.

Işık, İhsan (2006-2007). Resimli ve Metin Örnekli Türk Edebiyatçılar Ansiklopedisi. Ankara: Elvan Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. M. FATİH KANTER
Yayın Tarihi: 03.06.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Maralİmece Dergisi / Bilinmiyor1964Hikâye
Analar ve ÇocuklarVarlık / İstanbul1964Röportaj
Doğunun ÇilesiÇeviri / Ankara1965Röportaj
Ölü EkmeğiÖncü / İstanbul1969Hikâye
Taş ÇorbasıDeniz / İstanbul1970Hikâye
Köyden İndim ŞehireMay / İstanbul1973Hikâye
Kanlıdere'nin KurtlarıMay / İstanbul1975Roman
Kan ÇiçekleriMay / İstanbul1977Röportaj
Kafkas KızıMilliyet / İstanbul1978Hikâye
Altta KalanlarMiliyet / İstanbul1979Gezi Yazısı
Dağların SultanıArkadaş / Ankara1991Roman
Sevdam ÜrktüSimavi / İstanbul1992Hikâye
Öğretmeni Kim Öptü?Arkadaş / Ankara1995Hikâye
Ucu Ucuna YaşamArkadaş / Ankara2000Roman
Kafdağı'nın ArdıArkadaş / Ankara2002Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KARÂNÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HAYATİ, Hayati Tatard. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3YILMAZ ŞENLİKOĞLUd. 1939 - ö. 2019Doğum YeriGörüntüle
4Cemal Ertemd. 1927 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hazar, Özdemird. 1 Ocak 1927 - ö. 11 Ocak 1990Doğum YılıGörüntüle
6Kamuran Özbird. 1927 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İsmail Ali Sarard. 27 Haziran 1925 - ö. 15 Nisan 2003Ölüm YılıGörüntüle
8Hüseyin Batuhand. 1921 - ö. 9 Aralık 2003Ölüm YılıGörüntüle
9Eyüboğlu, İsmet Zekid. 1925 - ö. 12 Kasım 2003Ölüm YılıGörüntüle
10BİRFÂNİ/METİN/METİNÎ/HİTABÎ, Metin Özerd. 01.04.1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Gözde Kurtd. 1982 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Metin Balayd. 22 Ekim 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Güven Turand. 2 Aralık 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Zeria Karadenizd. 1926 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Akgün Akovad. 05 Şubat 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEVLÂNÎ, Dursun Kılıçd. 1900 - ö. 20.01.1975Madde AdıGörüntüle
17K., Tarık Dursund. 26 Mayıs 1931 - ö. 11 Ağustos 2015Madde AdıGörüntüle
18Dursun, Halukd. 02 Ocak 1957 - ö. 19 Ağustos 2019Madde AdıGörüntüle