ALİ AĞA

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ali Ağa, Sivas'ın Divriği ilçesine bağlı Çamşıhı yöresi köylerinden Mamoağa'da (Ağın Gözecik) dünyaya gelmiştir. Hayatı hakkında detaylı bilgi bulunmamaktadır. Çocukluğu maddi sıkıntılar ve yoksulluk içinde geçer. Hayatının büyük bir kısmı Mamoağa'da geçer. Kız kardeşinin Sivrialan'a gelin gitmesiyle Sivrialanlı Veysel ile de karşılaşır. Başından kaç evlilik geçtiğiyle ilgili net bir bilgi yoktur, ancak şu anda hayatta olmayan Mahmut ve Fatigül isimlerinde iki çocuğu vardır. Hayatı çoğunlukla dedelik yaparak geçer, ancak düzenli bir yaşantısı olmamıştır. Ailenin geçimi noktasında sorumluluk sahibi olmaktan kaçınmış; bundan ötürü ailesine babası, eşi ve kardeşi göz kulak olmuştur. Alkole düşkünlüğü ve zaman zaman esrar kullanması sebebiyle sağlıklı bir hayat sürmeyen âşık, rivayete göre ölümü de yoğun esrar kullanımı nedeniyle olmuştur. Âşığın ölüm tarihi ve mezarının nerede olduğu bilinmemektedir (Kaya 2002: 35; Kaya 2009: 254).

Ali Ağa, yörenin güçlü âşıklarındandır. Onun halk şiirine ve âşıklığa yönelmesinde şüphesiz doğup büyüdüğü Çamşıhı yöresinin âşıklık geleneği hususunda oldukça zengin bir yer olmasının da rolü vardır. Çamşıhı yöresindeki pek çok âşığın ustalığını yapar. İsmail Toprak, Veysel Şatıroğlu ve İlyas Doğan bunlardan bazılarıdır. Hatta Veysel'e saz çalmayı öğreten kişinin Ali Ağa olduğu rivayet edilir. Pek çok şiiri olsa da bunların birçoğu kayıt altına alınmadığı için unutulmuştur. Sivas ve çevresinde meşhur olan "Ağ Gülüm" türküsünün sahibidir. Şiirlerini hece ölçüyle kurgular. Sazı iyi derecede çalabilen Ali Ağa, elimizde bulunan şiirlerinde mahlas kullanmamıştır. 7, 8 ve 11'li hece ile söylediği şiirlerinde koşma, semai ve mani nazım şekillerini kullanır. Güzelleme ve dertlenme ise en çok başvurduğu nazım türleridir. İrticali de kuvvetlidir (Kaya 2002: 35; Kaya 2009: 254).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2002). Çamşık Ozanları. Ankara: Çamşık Hüseyin Abdal Derneği Yay.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C. I. Sivas: Önder Matbaacılık.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KUSURÎ, Hasan Fehmid. 1875 - ö. 1951Doğum YeriGörüntüle
2KARA MUSTAFA, Mustafa Karababad. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KUSURÎ, Hasan Fehmid. 1875 - ö. 1951Doğum YılıGörüntüle
5KARA MUSTAFA, Mustafa Karababad. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KUSURÎ, Hasan Fehmid. 1875 - ö. 1951Ölüm YılıGörüntüle
8KARA MUSTAFA, Mustafa Karababad. 1944 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KUSURÎ, Hasan Fehmid. 1875 - ö. 1951MeslekGörüntüle
11KARA MUSTAFA, Mustafa Karababad. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
12EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13KUSURÎ, Hasan Fehmid. 1875 - ö. 1951Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KARA MUSTAFA, Mustafa Karababad. 1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KUSURÎ, Hasan Fehmid. 1875 - ö. 1951Madde AdıGörüntüle
17KARA MUSTAFA, Mustafa Karababad. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18EZKÂRÎ, İbrahimd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle