ALİ AŞIK

?
(d. 1897 / ö. 1983)
âşık, değirmenci
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1897 yılında Hatay'a bağlı Kırıkhan'ın Ceylanlı köyünde doğan Ali Aşık, aynı gelenekten yetişen Âşık Hasan’ın oğludur. Âşık Ali, çocukluğunda bağ ve bahçe işleriyle uğraşarak babasına yardımcı olur (Bahadır 2017: 84). Gençliğinde ise köyde babasından kalan değirmeni çalıştırmakla birlikte ikinci bir iş olarak etrafındaki çiftçilere karasaban yapıp geçimini sağlar. Ceylanlı yöresi tarıma çok elverişli değildir. Bu nedenle aileler oğullarını uzak yerlere çalışmaya gönderirler. Gidilen bu yerler genellikle Suudi Arabistan'dadır. Bazıları da yakın çevrede basit suçlar işleyerek hapishane hayatı ile tanışmıştır. Âşık Ali de köyün gençleriyle birlikte, köyünden ayrılıp, yakın il ve ilçelere giderek tarla veya inşaat işlerinde çalışmıştır. Çalıştığı sıralarda bir suça karışan Âşık Ali, bir süre hapishanede yatıp çıktıktan sonra baba mesleği olan değirmencilik işine devam eder (Bahadır 2017: 51). Âşık Ali, 1983 yılında köyü Ceylanlı'da 86 yaşında iken vefat etmiştir.

Âşık Ali, her üslup sahibi şair gibi sade Türkçenin en güzel örneklerini vermiş; halkın söz hazinesini de şiirlerine yansıtmıştır. Âşık Ali, türkü söyleyen bir aile içinde yetiştiği için önce usta malı söylemiş; daha sonra da kendi türkülerini icra etmiştir. Şiirlerinde hasret, gurbet ve övgü ön plandadır. Amik ovasında bulunan zengin kişilere söylediği türkülerden sonra çevrede adı duyulmuştur. Amik ovasında yaşayan zengin kişilerin düğünlerine davet edilmiş ve ekonomik destek almıştır. Düğünlerde türküler söyleyerek âşıklık geleneğinin icrasına katkıda bulunmuştur.

Yatmış olduğu cezaevinde memleketine olan hasretini kâğıda yazarak ailesine gönderen Âşık Ali, çekmiş olduğu sıkıntılı hayatı şu dizelerde dile getirir: Âşık Ali'm der ki bu kara günü/ Sürdüğümüz devran nic'oldu hani/ Ahbaplar yarenler unuttu beni/ Anamın ciğerini dağla var kâğıt(Bahadır 2017: 51).

Kaynakça

Bahadır, Sedat (2017). Ceylanlı Köyü Türküleri. Ankara: Sonçağ Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SEDAT BAHADIR
Yayın Tarihi: 12.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Nebi Hezri Elekberoğlu Babayevd. 1924 - ö. 15 Ocak 2007Doğum YeriGörüntüle
2Güllü Karanfild. 1972 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TELLİ SUNA/NECEFÎ/BACI, Suna Gölpekd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Arolat, Ali Mümtazd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Doğum YılıGörüntüle
5ŞEYDA EZİZd. 1897 - ö. 1957Doğum YılıGörüntüle
6Süleymanoğlu, Abdülhamidd. 1897 - ö. 1938Doğum YılıGörüntüle
7Osman Zeki Yüksel Serdengeçtid. 15 Mayıs 1917 - ö. 10 Kasım 1983Ölüm YılıGörüntüle
8HACALI, Hacalı Hacıyev Salihcanoğlud. 1935 - ö. 1983Ölüm YılıGörüntüle
9Yusuf Ahıskalıd. 10 Mart 1909 - ö. 26 Haziran 1983Ölüm YılıGörüntüle
10MUSTAFA, Mustafa Kökd. 1927 - ö. 12.03.1976MeslekGörüntüle
11İBRAHİM MÖVSÜMOVd. 1909 - ö. ?MeslekGörüntüle
12UMMÂN BABA/UMMÂNÎ/UMMÂN, Umman Kadri Poyrazoğlud. 1936 - ö. 15.05.2016MeslekGörüntüle
13DERTLİ BİÇARE/BİÇARE, Halis Şahind. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İBRAHİM İSKENDEROVd. 1903 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ELDAR İSLAM OĞLU SARIYEVd. 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂCİDÎ, Ali Efendid. ? - ö. 1722-23Madde AdıGörüntüle
17ALİ SULTAN, Ali Tozkoparand. 1944? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18BAHRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle