ALİ AŞIK

(d. 1897 / ö. 1983)
Değirmenci
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1897 yılında Hatay'a bağlı Kırıkhan'ın Ceylanlı köyünde doğan Ali Aşık, aynı gelenekten yetişen Âşık Hasan’ın oğludur. Âşık Ali, çocukluğunda bağ ve bahçe işleriyle uğraşarak babasına yardımcı olur (Bahadır 2017: 84). Gençliğinde ise köyde babasından kalan değirmeni çalıştırmakla birlikte ikinci bir iş olarak etrafındaki çiftçilere karasaban yapıp geçimini sağlar. Ceylanlı yöresi tarıma çok elverişli değildir. Bu nedenle aileler oğullarını uzak yerlere çalışmaya gönderirler. Gidilen bu yerler genellikle Suudi Arabistan'dadır. Bazıları da yakın çevrede basit suçlar işleyerek hapishane hayatı ile tanışmıştır. Âşık Ali de köyün gençleriyle birlikte, köyünden ayrılıp, yakın il ve ilçelere giderek tarla veya inşaat işlerinde çalışmıştır. Çalıştığı sıralarda bir suça karışan Âşık Ali, bir süre hapishanede yatıp çıktıktan sonra baba mesleği olan değirmencilik işine devam eder (Bahadır 2017: 51). Âşık Ali, 1983 yılında köyü Ceylanlı'da vefat etmiştir.

Âşık Ali, her üslup sahibi şair gibi sade Türkçenin en güzel örneklerini vermiş; halkın söz hazinesini de şiirlerine yansıtmıştır. Âşık Ali, türkü söyleyen bir aile içinde yetiştiği için önce usta malı söylemiş; daha sonra da kendi türkülerini icra etmiştir. Şiirlerinde hasret, gurbet ve övgü ön plandadır. Amik ovasında bulunan zengin kişilere söylediği türkülerden sonra çevrede adı duyulmuştur. Amik ovasında yaşayan zengin kişilerin düğünlerine davet edilmiş ve ekonomik destek almıştır. Düğünlerde türküler söyleyerek âşıklık geleneğinin icrasına katkıda bulunmuştur.

Yatmış olduğu cezaevinde memleketine olan hasretini kâğıda yazarak ailesine gönderen Âşık Ali, çekmiş olduğu sıkıntılı hayatı şu dizelerde dile getirir: Âşık Ali'm der ki bu kara günü/ Sürdüğümüz devran nic'oldu hani/ Ahbaplar yarenler unuttu beni/ Anamın ciğerini dağla var kâğıt(Bahadır 2017: 51).

Kaynakça

Bahadır, Sedat (2017). Ceylanlı Köyü Türküleri. Ankara: Sonçağ Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SEDAT BAHADIR
Yayın Tarihi: 12.04.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anıland. 1933 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEKİR, Bekir Karadenizd. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KUL HAMİT, Hamit Kocad. 1916 - ö. 27.01.1978Doğum YeriGörüntüle
4MEMMED SULTANOVd. 1897 - ö. 1971Doğum YılıGörüntüle
5Ali Mümtaz Arolatd. 23 Temmuz 1897 - ö. 4 Eylül 1967Doğum YılıGörüntüle
6ALİ BAKİ, Ali Baki Güld. 1897 - ö. 24.12.1956Doğum YılıGörüntüle
7ÜMMANÎ, Yakup Cand. 1913? - ö. 30.01.1983Ölüm YılıGörüntüle
8GULAMÎ, Nuri Özcand. 1925 - ö. 1983Ölüm YılıGörüntüle
9Ergin Günçed. 12 Şubat 1938 - ö. 16 Ocak 1983Ölüm YılıGörüntüle
10RÜSTEM, Rüstem Bostancıd. 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ÜMMANÎ, Yakup Cand. 1913? - ö. 30.01.1983MeslekGörüntüle
12İHRÂKÎ, Alid. ? - ö. 1913-1917MeslekGörüntüle
13TORTUMLU İLHAMîd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HATİCE, Hatice Elikd. 1935 - ö. 2000Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SEYFİ KILIÇd. 1864 - ö. 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16AHMET TURAN YANCId. 1932 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MEHEMMEDd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ali Rıza Ertand. 1944 - ö. 12 Şubat 1979Madde AdıGörüntüle