ALİ RIZA, Ali Rıza Gökburun

(d. 1955 / ö. ?)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ali Rıza Gökburun, 1955 yılında Afyonkarahisar’a bağlı Emirdağ ilçesinin Yüreğil köyünde dünyaya gelmiştir. Yoksul bir ailenin çocuğu olan şair, eğitimini maddi imkânsızlıklar nedeniyle tamamlayamamıştır. Gökburun evli ve sekiz kız babasıdır. İlk şiirini 1975 yılında çok sevgili pirim ve üstadım dediği Abdülkadir Şahbaz’a yazmıştır. Gökburun, dost sohbetlerinde âşıklarla muhabbet ortamlarında çalıp söylediğini buna karşın âşık kahvehanelerinde bulunmadığını, âşık atışmalarına katılmadığını ve fasıl düzenleri hakkında bir bilgisi olmadığını belirtmektedir. Gökburun, Belçika’da ikamet etmektedir. Kültür Bakanlığına kayıtlı olmayan âşık, Belçika’daki Erenler Derneğinde ve Türkiye’deki Bacı Sultan Yaşatma Derneğinde faal olarak hizmetlerde bulunmaktadır (Saluk 2011: 85-86).

Mahlas olarak kendi ismini kullanan Gökburun, şiirlerini ilk oluşturduğu hâliyle muhafaza etmeye çalıştığını ve daha çok tasavvufi konularda yazdığını belirtmektedir. Âşıklık geleneği ile ilgili terimlere pek vakıf olmadığını, âşık makamlarını bilmediğini, halk hikâyesi anlatmadığını ve herhangi bir hikâye tasnifi de bulunmadığını söyleyen âşık, kaleminde pirinin izi olduğunu ve ondan aldığı ilhamla şiirlerini söylediğini bilhassa vurgulamaktadır. Gökburun, geleneğin önemli motiflerinden rüya ve badeye inanmakta ve gördüğü bir rüyanın etkisiyle şiir yazmaya daha meyilli olduğunu söylemektedir. Gökburun’un çevresinde âşıklık geleneğinden Yoksul Derviş, Necati Kubat, Nurettin Yılmaz, Ali Bilge gibi şairler bulunmaktadır. Şair, kendisine Yoksul Derviş’i ve Necati Kubat’ı örnek almış; Abdülkadir Şahbaz’ı ise sazda ve sözde ustası bilmiştir (Saluk 2011: 85).

Hakkında bugüne kadar herhangi bir çalışma yapılmayan Ali Rıza Gökburun’un Gönülün Sesi (2006) ve Kapalı Kutunun İçi (2008) adlı şiir kitapları bulunmaktadır.

Her yıl 30 Temmuz’da Bacı Sultan şenliklerine katılan Gökburun, teknolojinin günümüz âşıklarının işini kolaylaştırdığını düşünmektedir. Pek çok yönden bugünki âşık edebiyatını geçmişe oranla daha başarılı bulduğunu fakat halkın yabancı kültüre ve müziğe merakının ve eğiliminin halk şairlerine kendi öz kültürümüze yabancılaşmayı da beraberinde getirdiğine inandığını ifade etmektedir. Çağdaşlarında Yoksul Derviş, Ali Bilge, Nurettin Yılmaz ve daha pek çok âşıkla edebî sohbetlerde ve âşık meclislerinde birlikte olan Âşık Gökburun, Yoksul Derviş’le birlikte cemlere katılmaktadır. Şair, âşıklık geleneğinin yaşaması için üniversitelerin âşıklarla iş birliği içinde olup genç kuşaklara bu geleneğin sevdirilmesini gerektiğini düşünmektedir. Devletten ve üniversitelerden desteklerini esirgememelerini isteyen Gökburun’a göre: “Üniversiteler, en az ayda birkaç ozanın halk edebiyatı dersinde talebelerle birlikte olmasını sağlamalıdır.” Âşığa göre Avrupa’da halk şairi olmanın en büyük zorluğu yabancılaşmış insanlara kendi kültürlerini tekrar tanıtmaktır (Saluk 2011: 86).

Kaynakça

Saluk, Reyhan Gökben (2011). “Ali Rıza Gökburun”. Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri-VI. Ed. Fatma Ahsen Turan, Reyhan Gökben Saluk. Ankara: Gazi Kitabevi Yay. s. 85-100.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÖZDE TEKİN
Yayın Tarihi: 06.03.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kapalı Kutunun İçi? / ?2008Şiir
Gönülün Sesi? / ?2006Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÇINAR/ALİ ÇINAR/DELİ ÇINAR, Ali Çınard. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2CİVAN, Necati Gündüzd. 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SEHAVET KERİMîd. 01.03.1966 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4GÜLKAYA, Kaya Kızıltuğd. 1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5CAHİT CANd. 10.04.1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Kıran, Şengüld. 29 Haziran 1955 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MUHTAR ALİYEVd. 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
8NURU MEHMED OĞLU KASIMOVd. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
9KARAKAŞ, Mustafa Karakaşd. 1974 - ö. ?MeslekGörüntüle
10AYDIN/AYDIN MUSA, Musa Aydınd. 1968 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anıland. 1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12AYŞE KAYAd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NAZMÎ, Ali Çelebizâde/Çivizâde/Şerifezâde Seyyid Ali Nazmî Efendid. ? - ö. Ocak 1634Madde AdıGörüntüle
14RIZÂ, Necccârzâde Şeyh Rızâd. 1679-80 - ö. 7 Şubat 1746Madde AdıGörüntüle
15Meram, Ali Kemald. 1914 - ö. 2001Madde AdıGörüntüle