ÂLÎ

(d. ?/? - ö. 1646-48/1056-57)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı ‘Âlî ‘Alâuddîn ‘Âlî Şeyhzâde’dir. Bosna’nın Akhisar kasabasında doğan şair, adını mahlas olarak kullanmıştır. Boşnak Hasan Kâfî Akhisarlı Nizâm’ül-Ulemâ adlı kitabında Âlî’nin kendi öğrencisi olup çok başarılı olduğundan bahseder. İlk eğitimini memleketinde Hasan Kâfî’nin yanında tamamladıktan sonra İstanbul’a gitti. Öğrenimini tamamladıktan sonra 980/1573 yılında kadılık görevine başladı. Ölüm tarihi konusunda kaynaklarda farklı bilgiler vardır. Şeyhî, 1056/1646-47; Safâyî, 1057/1647-48 tarihinde vefat ettiğini kaydetmiştir. (Özcan 1989: 1/174; Çapan 2005: 371). Şiiri ve inşasıyla tanındı. (Çapan 2005: 371). Biyografik kaynaklarda, Dîvân sahibi olduğu belirtiliyorsa da henüz Dîvânı bulunamamıştır. (İpekten vd. 1988: 27-28; Özcan 1989: 4/174; Ergun 1936-145: 1/46)

Kaynakça

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

Ergun, Saadettin Nüzhet (1936-1945). Türk Şairleri C.1. İstanbul: Bozkurt Matbaası.

İpekten, Halûk, M. İsen, R.Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri. Vakâyiü’l-Fuzalâ.  C. 3. İstanbul: Çağrı Yay.

Şabanoviç, Hazim. (1973) Književnost Muslimana BiH na orijentalnim jezicima. Sarajevo: Izdavačko preduzeće “Svjetlost”.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 17.12.2013
Güncelleme Tarihi: 22.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Biz mes'ele-âmûz-ı debistân-ı kemâlüz

Biz meş'ale-efrûz-ı şebistân-ı hayâlüz

Mey-hârelerüz vâkıf-ı hum-hâne-i aşkuz

Rind-i ezelî sâhib-i ünvân-ı celâlüz

Mahrûm-ı harîm-i harem-i vuslatuz ammâ

Biz mahrem-i esrâr-ı gam-ı derd-i melâlüz 

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 371).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TÂLİB, Tâlib Ahmed, Süleymaniyeli Tâlibd. ? - ö. 1674-75Doğum YeriGörüntüle
2NAZMÎ, Hasan Deded. ? - ö. 1713-14Doğum YeriGörüntüle
3Sâmi\'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1684-85Doğum YeriGörüntüle
4TÂLİB, Tâlib Ahmed, Süleymaniyeli Tâlibd. ? - ö. 1674-75Doğum YılıGörüntüle
5NAZMÎ, Hasan Deded. ? - ö. 1713-14Doğum YılıGörüntüle
6Sâmi\'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1684-85Doğum YılıGörüntüle
7TÂLİB, Tâlib Ahmed, Süleymaniyeli Tâlibd. ? - ö. 1674-75Ölüm YılıGörüntüle
8NAZMÎ, Hasan Deded. ? - ö. 1713-14Ölüm YılıGörüntüle
9Sâmi\'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1684-85Ölüm YılıGörüntüle
10TÂLİB, Tâlib Ahmed, Süleymaniyeli Tâlibd. ? - ö. 1674-75MeslekGörüntüle
11NAZMÎ, Hasan Deded. ? - ö. 1713-14MeslekGörüntüle
12Sâmi\'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1684-85MeslekGörüntüle
13TÂLİB, Tâlib Ahmed, Süleymaniyeli Tâlibd. ? - ö. 1674-75Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NAZMÎ, Hasan Deded. ? - ö. 1713-14Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Sâmi\'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1684-85Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TÂLİB, Tâlib Ahmed, Süleymaniyeli Tâlibd. ? - ö. 1674-75Madde AdıGörüntüle
17NAZMÎ, Hasan Deded. ? - ö. 1713-14Madde AdıGörüntüle
18Sâmi\'î, Zorba (?) Hasan Ağa-zâde Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1684-85Madde AdıGörüntüle