Alpay, Ulviye

(d. 27 Haziran 1951 / ö. ?)
Yazar, Memur
(Çocuk Edebiyatı / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Adana'da doğdu. Ankara Zübeyde Hanım Lisesi'nden mezun oldu. Bir süre Ankara'da bir kamu kuruluşunda çalıştı (1973-79), sonra İstanbul'a yerleşti. 1966'dan bu yana çalışmalarını yazarlıkta yoğunlaştırdı. Dil Derneği, Edebiyatçılar Birliği, Türkiye Yazarlar Sendikası üyesidir. Ürünlerini Türk Dili, Varlık, Kıyı, Çağdaş Türk Dili, Adam Öykü dergileri ile Bizim Gazete'de yayımladı. "Tombala" adlı öyküsüyle 1998'de TRT GAP Televizyon Kurumunun açtığı öykü yarışmasında 1. Başarı Ödülü'nü, Mavi Bir Merhaba kitabıyla 1999 Yunus Nadi Öykü Ödülü'nü kazandı. 2005’te yayımlanan ilk romanı Çalkantı’yı Vedat Günyol’a ve denizde yiten denizcilere adadı. XV. Uluslararası Kıbatek Edebiyat Sempozyumu’nda Arslan Bayır “Çalkantı ve Albatroslarla Yolculuk” adlı konuşmasında Ulviye Alpay’ın romanını ele aldı. Çocuklara yönelik ürünleri TRT kanallarının "Pırpır" ve "Bir Kedi Kükredi" programlarında yer aldı. GEMPORT adlı derginin Genel Yayın Yönetmenliğini yaptı. Bilim ve Edebiyat Eserleri Sahipleri Meslek Birliği (BESAM) ve PEN Türkiye yönetim kurullarında görev yaptı. Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS) üyesidir. İstanbul’da yaşayan Alpay, evli, iki çocuk annesidir.

Çalkantı romanı uzak yol gemisinde giden kişileri anlatır. Eleştirmenler eserin deniz hakkında yük gemileri ile ilgili yazılan ilk roman olduğuna dikkat çeker. Yazar, eşinin gemici olması dolayısıyla deniz yaşamına yabancı olmadığını, eğer böyle olmasa bu romanı yazamayacağını söyler. Şarap Kadın bir töre romanıdır. Ulviye Alpay, bu romanı yazmaya başladıktan sonra Urfa'ya gitmiştir. Yazar olmanın yeri geldiğinde çevreye karşı çıkmak olduğunu söyleyen Alpay, burada töreye karşı gelen tiplerle okurun karşısına çıkar. Mavi Bir Merhaba adlı romanında ise dokuz kadının hayat hikayesi kaleme alınmış ve bu kadınların yaşanmışlıkları onların ağzından aktarılmıştır.

Çocuğa az kelimeyle çok şey anlatılması gerektiğini çünkü o yaşlarda algılarının sınırlı olduğunu belirtir. İdil Gülen Çocuk ve Düş Evi kavramlarla yazılmıştır. Yazar eserlerini hangi yaş aralığı için yazdığını şu şekilde ifade eder: "Bu benim çok önemsediğim bir konu, bu yüzden de çocuk yazınında çocuğun yaşını göz önünde tutarak yazıyorum, o yaştaki bir çocuğun neler duyumsayacağı neler algılayacağı benim birincil amacım. Çocuk kitapları yaş aralığı olarak ilköğretim öğrencileri ve gençlere yöneliktir.

Eserlerinde deki duyarlılık ve aile sevgisi, toplumsal değerler ve ulus sevgisinin yanı sıra, tarih bilinci ve kahramanlık duygusunu işliyorum. Bunun yanı sıra arkadaşlık, dostluk, paylaşım, insan sevgisi, çevreye saygı, toplumsal ilişkilerin önemini vurgular. ellikle okul öncesi öykülerde, kavramlar üstünde durur. Gençlik kitapları bu konuların dışında gençlik heyecanından da söz eder. Ülkemizde çocuk edebiyatının göz ardı edildiğini düşünür.

Yazar öncelikle eserin çocuğun duygu, düşünce ve hayal gücünü geliştirici öğeler taşıdığı kadar yaşamın gerçekleriyle de ilişkili olmasına dikkat edilmesi gerektiğini vurgular. Kitabın çocuğa içinde yaşadığı çevreyi, ülkeyi tanıtması gerektiği ayrıca çocuğun kişiliğini geliştirmenin yanı sıra dilsel becerilerini artırması gerektiğinden bahseder. Çocuk kitaplarında şiddete ve ön yargılara yer verilmemesi gerektiğini vurgular.

Kaynakça

Yazın Küresi (Edebiyat Programı), TV 9 (19.11.2010).

Özkan, Zümrüt (2006, 15 Ocak). "Ulviye Alpay Söyleşi". www.yiyorumbuyuyorum.com.tr [erişim tarihi: 01.06.2018].

Sarıyüce, Hasan Latif (2012). Türk Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Ansiklopedisi. İstanbul: T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.

Alpay, Ulviye (2012). Tanzimattan Bugüne Edebiatçılar Ansiklopedisi, İstanbul: YKY.

http://ulviyealpay.com/biyografi.html [erişim tarihi: 01.06.2018].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: HACER YILMAZ
Yayın Tarihi: 13.07.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kuş EviCan Yayınları / İstanbul1999Hikâye
Ben Balık Gibi mi Doğdum ?Kaynak Çocuk / İstanbul1999Masal
Hayvanlarla El EleCan Yayınları / İstanbul2000Hikâye
Çocukların SırrıAlfa Yayınları / İstanbul2002Roman
Harflerle DansAlfa Yayınları / İstanbul2002Hikâye
İdil Gülen ÇocukAlfa Yayınları / İstanbul2002Hikâye
Arkadaşım BeatyAlfa Yayınları / İstanbul2002Hikâye
İdil ve Düş EviAlfa Yayınları / İstanbul2002Hikâye
Babam Sınıfta KaldıAlfa Yayınları / İstanbul2003Hikâye
Mavi Bir MerhabaKaynak Yayınları / İstanbul2003Roman
ÇalkantıAltın Kitaplar / İstanbul2005Roman
Beni Hala SeviyorsunDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2007Roman
Şirin Kız Yurdu GeziyorDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2008Hikâye
Seher Kuşu FlamingoDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Soylu Kediler ve TekirlerDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Gezginin Ayak İzleriDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2009Gezi Yazısı
Tren Gelir Hoş GelirDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2009Hikâye
Arşivci ÇocukDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2009Hikâye
YalıDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2009Roman
Ben Sevilmeye DeğerimDünya Ağacı Yayınları / İstanbul2011Roman
Şarap KadınHera Yayınları / İstanbul2012Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DESTANCI VAHAP/VAHAP/ABDULVAHAP, Abdulvahap Kocamand. 1934 - ö. 14.08.2005Doğum YeriGörüntüle
2KEMAL/ALİ KEMAL, Ali Kemal Yiğitd. 23.11.1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3POSTACI, İbrahim Özcanlıd. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Abacı, Tahird. 20 Mayıs 1951 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Tan, Canand. 28 Ekim 1951 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6BEKİR CİLAd. 15.10.1951 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Gövsa, İbrahim Alâettind. 1889 - ö. 29 Ekim 1949MeslekGörüntüle
8Ceyhun, Demirtaşd. 1934 - ö. 29 Temmuz 2009MeslekGörüntüle
9Alatlı, Alevd. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Yazgan, Bestamid. 10 Aralık 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Ülkü Ovatd. 1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Sav, Ergund. 01 Ocak 1933 - ö. 13 Şubat 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HİLALÎ, Şahin Alpayd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14LÂYIKÎ, Muhammed Sezai Alpayd. 1892 - ö. 1950/1958?Madde AdıGörüntüle
15H. Cengiz Alpayd. 1922 - ö. 23 Haziran 1991Madde AdıGörüntüle