ARİFÎ, Hacı Arif Efendi

(d. 1247/1831 - ö. 1328/1912)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hacı Arif Efendi olan şair, mahlas olarak Arifî'yi kullanmıştır. Doğum yeri Tokat'ın Zile ilçesidir ve 1831'de dünyaya gelmiştir. (TDEA 1977: 158). Babasının adı Osman'dır. Mensup olduğu aileye Tekkeneşinzâdeler denir (Turgut 1931: 105). Sofiyundan meşhur Bayezid-i Bestamî torunlarındandır. Ailesi içinden birçok âlimler yetişmiştir (Öztelli 1944: 67). Eğitimi konusunda bir kaynak, ünlü mutasavvıflardan Beyazıd-ı Bistâmî ahfadından olduğunu ve iyi bir tahsil göremediğini ve ustası Fânî ile birlikte Anadolu’nun birçok şehirlerini dolaştığını aktarır (1977: 158). Bir başka kaynağa göre de tahsili azdır ve yazısı okunamayacak kadar kötüdür. En çok gazel, koşma ve ilahi türünde yazmıştır (Turgut 1931: 105). Bilhassa koşma ve ilahileri güçlüdür (1977: 105). 1912 yılında vefat etmiştir.

Kaynakça

Aras, Veli (1977). "Ârifî", Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C.1. İstanbul: Dergâh Yay. 158. 

Öztelli, Cahit (1944). Zileli Şairler. Samsun: Vilayet Matbaası. 

Turgut, Halis (1931). "Arifî", Halkbilgisi Haberleri 2 (17): 105-106. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 05.12.2014
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Bir civan bir ateş saldı özüme

Nazeninim sana kimse uyar mı

Yemesem içmesem baksam yüzüne

Sabahtan akşama gözüm doyar mı?

Nazlısın sevdiğim gayette nazlı

Gaözelerin oku, sinemde gizli

Cilvesi tatlıdır hem şirin sözlü

Güzellikte eller sana uyar mı?

Arifsiz gezersin sen bu dünyada

Etme bu cefayı ermen murada

Sana canü dilden oldum üftade

Bir puse versen gönül doyar mı?

Turgut, Halis (1931). "Arifî", Halkbilgisi Haberleri 2 (17): 106. 

Koşma 

Hey benim sevdiğim seni bir yerden 

Alup kaçsam da bir kaçmasam da bir

Gizli sırlarımı dosta düşmana

Gayri açsam da bir açmasam da bir

Deli gönlüm sakın şaşma yolundan

Çatar gelüp adüv tutar kolundan

Taze mahbubumun ince belinden

Sarup kaçsam da bir kaçmasam da bir

Gam çekme Arif sağ olsun başın

Dökme gözlerinden kan ile yaşın

Oturup namerdin ekmeğin, aşın

Yeyüp içsem de bir içmesem de bir 

Turgut, Halis (1931). "Arifî", Halkbilgisi Haberleri 2 (17): 106. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SEYYİD DERVİŞd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEDDAHÎ, Ömer Şahind. 01.05.1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3GULAMÎ, Nuri Özcand. 1925 - ö. 1983Doğum YeriGörüntüle
4VİRÂNÎd. 1831 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
5SÂDIK, Edirnelid. 1831 - ö. 1854 ds.Doğum YılıGörüntüle
6ŞÜKÜR BAHŞİd. 1831 - ö. 1928Doğum YılıGörüntüle
7BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Ölüm YılıGörüntüle
8CEYHUNÎ, Çördük Oğlu Ömerd. 1847 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Mithat Efendid. 1844 - ö. 28 Aralık 1912Ölüm YılıGörüntüle
10OSMANd. 1822 - ö. 1889Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11CEYHUNÎ, Karslıd. 1843 - ö. 1912-1913?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SEYYÂHÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13KUL HÜSEYİN, Hüseyin Yıldızd. 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14YÂDÎ, Osmand. ? - ö. 1883Madde AdıGörüntüle
15HÂLİS, İbrahim Efendid. ? - ö. 1747-48Madde AdıGörüntüle