AŞÇIZÂDE HASAN, Hasan Çelebi

(d. ?/? - ö. 1535/942)
divan şairi, kadı, müderris
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Gelibolu’da doğdu. Aşçızâde Hasan Çelebi sanıyla tanındı. Gürz Seydî’den mülazım olmasına rağmen Kemal Paşazâde’ye bağlıydı. Mısır seferine katıldı. Bu seferden dönüşte Yıldırım, Manastır, Üç Şerefeli ve Sahn medreselerinde müderrislik yaptı. Ardından Bursa kadılığına getirildi ve Lâmi’î’nin İbrahim Paşa’nın meclisinde Hasan Çelebi’yi kötülemesi üzerine bu görevden azledildi. Kadılık görevinden azledildikten sonra İstanbul’a dönen şair, nikris (gut) hastalığına yakalandı ve 942/1535 tarihinde vefat etti. Bursa’da Zeyniler Tekkesi’nde medfundur (Kılıç 2010: 619-621, Akbayar 1996: 621).

İran seferine de katılan şair, Şah İsmail’in mağlubiyeti üzerine şu tarihi söylemiştir;

Ez şemse-i tîg-i tu cihân pür-nûrest

Ey ân ki be-rûz-ı rezm çün Mirrîhest

 

El-minnetu li’llâh ki ‘adû şud makhûr

Der-nüh şad u bîst ceng-i vey târîhest (Kılıç 2010: 622)

Hasan Çelebi, fazilet ve marifet sahibi, ilim ve hikmet kaidelerini iyi bilen, hoş yaratılışlı bir zattır. Şiirlerindeki sanat ve akıcılık dikkat çekerdi. Yetenekli bir şair olan Hasan Çelebi, şiirlerini bir araya toplamamış ve kendine bir mahlas seçmemiştir (İsen 1999: 218).

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdülkerim (hzl.) (1988). Beliğ İsmail, Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân. Ankara: Anıl Matbaacılık.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü'ş-Şuara ve Tabsıratü'n-Nüzemâ. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1999). Latifî Tezkiresi. Ankara: KB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Tezkire Heşt Behişt. Sehî Bey. Ankara:  Akçağ Yay. 

Kayabaşı, Bekir (1997). Kaf-zâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l Eşâr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Mecdî Mehmed Efendi, Hadâiku’ş-Şakaik . İstanbul: Çağrı Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü'ş-Şuarâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-215416/h/giris.pdf [erişim tarihi: 06.03.2014]

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 06.03.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C. 3. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 15.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Gamzen kimi öldürse şebih olur imiş ol

Bu mesele aynıyla tatar handa bulındı

Bir gice o meh gelmiş eve tâli’ini gör

Bî-çâre Hasan ol gice yabanda bulındı

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü'ş-Şuarâ. 48.

***

Geldikçe tîri sîneme dil murgu şâd olur

Şâd olmasın mı her birisi kol kanad olur


***

Hayat o dem erişir cism-i nâ-tüvânım için

Ki kûyun itleri cenk ede üstühânım için

Vasiyetim bu ki öldükte kâse-i serimi

Sifâl edin eşiği itlerine cânım için

İsen, Mustafa (hzl.) (1999). Latifî Tezkiresi. Ankara: KB Yay. 218.

***

Nice tahrîr edeyin vasfını derd ü elemin

Bağrı yufka kagıdın gözleri yaşlı kalemin

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Tezkire Heşt Behişt. Sehî Bey. Ankara: Akçağ Yay.101.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1DÂGÎ, Şeyh Mehmedd. ? - ö. 1611Doğum YeriGörüntüle
2HÜKMÎ, Gelibolulu Hükmî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TAB\'Î, Süleyman Tab\'î Efendid. ? - ö. 1611-12Doğum YeriGörüntüle
4DÂGÎ, Şeyh Mehmedd. ? - ö. 1611Doğum YılıGörüntüle
5HÜKMÎ, Gelibolulu Hükmî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6TAB\'Î, Süleyman Tab\'î Efendid. ? - ö. 1611-12Doğum YılıGörüntüle
7DÂGÎ, Şeyh Mehmedd. ? - ö. 1611Ölüm YılıGörüntüle
8HÜKMÎ, Gelibolulu Hükmî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9TAB\'Î, Süleyman Tab\'î Efendid. ? - ö. 1611-12Ölüm YılıGörüntüle
10DÂGÎ, Şeyh Mehmedd. ? - ö. 1611MeslekGörüntüle
11HÜKMÎ, Gelibolulu Hükmî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12TAB\'Î, Süleyman Tab\'î Efendid. ? - ö. 1611-12MeslekGörüntüle
13DÂGÎ, Şeyh Mehmedd. ? - ö. 1611Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜKMÎ, Gelibolulu Hükmî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TAB\'Î, Süleyman Tab\'î Efendid. ? - ö. 1611-12Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DÂGÎ, Şeyh Mehmedd. ? - ö. 1611Madde AdıGörüntüle
17HÜKMÎ, Gelibolulu Hükmî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18TAB\'Î, Süleyman Tab\'î Efendid. ? - ö. 1611-12Madde AdıGörüntüle