ÂŞIKÎ MEHMED

(d. 1765/? - ö. 1821/?)
âşık
(Âşık / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Âşıkî Mehmed 1765 senesinde Arguvan yöresinde dünyaya gelmiştir. Mahmut Ercil'in Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri) adlı yüksek lisans tezinde verilen bilgilere göre, Malatya yöresindeki âşık koluyla halk şiirinin önde gelen temsilcilerinden Derviş Muhammed’in çırağı olan âşık 1821 yılında vefat etmiştir (Ercil 2008: 59). 

Kaynaklarda, kendisine ait müstakil bir eserin varlığına dair bilgi bulunmayan âşık, Malatyalı başka bir âşık olan Birfâni tarafından "doğa sözcüsü" olarak tanıtılan âşıklar arasında yer almaktadır (2008: 60). Âşığın bu şekilde anılmasında, Yunus Emre’ye hazırladığı söylenen lirik tarzdaki naziresinin payının olduğu söylenebilir. Yunus Emre'nin: "Aşkın oldu ciğerimi/Yaka geldi yaka gider/Garip başım bu sevdayı/Çeke geldi çeke gider" şiirine, Âşıkî Mehmet’in şu dörtlükle başlayan bir nazire hazırladığı ifade edilmiştir:

Canan bizi aşk oduna
Yaka geldi yaka gider
Boynumuza zülfü bendin
Taka geldi taka gider (Yardımcı 1997'den aktaran Ercil 2008: 71).

Yukarıdaki nazirenin dışında, kaynaklarda herhangi bir şiirine rastlanamayan şairin yaşamı ve edebî kişiliği Malatya yöresi âşık edebiyatı üzerine yapılacak çalışmalarla aydınlatılabilir. 

Kaynakça

Ercil, Mahmut (2008). Malatyalı Âşık Birfâni (Hayatı, Sanatı ve Şiirleri). Elazığ: Fırat Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AHMET ERMAN ARAL
Yayın Tarihi: 10.02.2015

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KONEVÎ, Sadreddind. 1210 - ö. 1274Doğum YeriGörüntüle
2Reşat Cemal Emekd. 1911 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BALI, Ali Altınd. 1907 - ö. 1980Doğum YeriGörüntüle
4YÂVER, Enderunlu Hasand. 1765 - ö. 1213/1797-8Doğum YılıGörüntüle
5ÂŞIKÎ AHMEDd. 1765 - ö. 1825Doğum YılıGörüntüle
6NÂSIR, Seyyid Abdülbâkî Nâsır Dede Efendid. 1765 - ö. 1821Doğum YılıGörüntüle
7NÂSIR, Seyyid Abdülbâkî Nâsır Dede Efendid. 1765 - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
8MUHİB, Abdürrahîm Efendid. ? - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
9İZZET, Ali İzzet Efendid. ? - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
10ABAZA HASANd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ABDAL HASANd. 1701’de hayatta - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ŞÂDÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SEYYİD, Uşşâkî-zâde Seyyid Mehmed Sadreddin Efendid. ? - ö. 1735-36Madde AdıGörüntüle
14ZILÂLÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15KUL MUHİDDİNd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle