ÂSIM, Çeribaşı-zâde Mustafa Âsım Efendi

(d. 1274/1858 - ö. 1337/1919)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1274/1858 yılında Harput’ta doğdu. Çeribaşı Miralay Mehmed Bey’in oğludur. Harput’taki medrese tahsilinin ardından memuriyete başladı. Bağdat, Halep, Mersin ve Diyarbakır’da çeşitli sivil ve askerî görevlerde bulundu. Bölük emini ve tabur kâtibi oldu. Ömrünün sonlarına doğru Diyarbakır’da Jandarma Alay İdare Eminliği görevinde bulundu. Mustafa Âsım’ın, hayatının büyük bölümünde maddi sıkıntılar çektiği, geciken maaşlar yüzünden şikâyetçi olduğu, mektup ve şiirlerinden anlaşılmaktadır. Hayatının son dönemlerinde Nakşibendi tarikatına bağlandı. 1337/1919 yılında vefat eden Mustafa Âsım Efendi, Diyarbakır’da Dağkapı dışında Kışla Caddesi’nin sağ tarafında Namazgâh mevkiine yakın büyük çeşme yanına defnedildi.

Mustafa Âsım ve kardeşi Serserî mahlaslı Ali Bey'in şiirleri ve mektupları Mecmûa-i Yâdigâr adlı bir mecmuada toplanmıştır. Mustafa Âsım'ın bu defterde 88 şiiri ve 46 mektubu yer almaktadır. Şiirlerinden 83’ü aruz vezniyle kaleme alınmıştır.

Mustafa Âsım'ın şiirlerinde, Ziya Paşa’yı hatırlatan söylemlerin yanında mahalli söyleyişler, gündelik hayata ait kavramlar, kendi hayatından kesitler de yer almaktadır. Şiirlerinde tahkiyeli anlatım dikkat çekmektedir.

Kaynakça

Ceyhan, Nesime (2010). 19. yy.da Harputlu İki Şâir: Mustafa Âsım ve Çeribaşızâde Ali Bey'ler (Yazar, Metin, İnceleme). İstanbul: Selis Yay.

Onur, Naci (2013). Harputlu Divan Şairleri. Elazığ: Manas Yay.

Sunguroğlu, İshak (2013). Harput Yollarında. C. II. İstanbul: İşaret Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BAHİR SELÇUK
Yayın Tarihi: 01.08.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Söyle kurbân ey sabâ ol yâre sarhoş bakmasın

Terk kılsın cânımı âteşlere çok yakmasın

 

Gönlüm etmişdir esîr ‘aklım da yağmalatmasın

Sad hezâr bağrımda açmış yaramı dağlatmasın

 

‘Arz eden yok hâlimi ‘aşkında yanmışlardanım

İnkisârımdan hazer kılsın ki âhım çatmasın

 

Vaz’ geçirsin sîne-i sûzâna oklar atmadan

Gamze-i cellâdı tahrîk eyleyip oynatmasın

 

Hayli demdir ben anın meftûnuyum rahmeylesin

Âsım-ı bi-çâreyi mahzûn edip ağlatmasın 

(Onur, Naci (2013). Harputlu Divan Şairleri. Elazığ: Manas Yay. 155.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SA'DÎ, Muallim Sa'dî Efendid. 1853 - ö. 1916Doğum YeriGörüntüle
2Şemsettin Ünlüd. 1 Eylül 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SÛZÎ, Mehmedd. 1846 - ö. 1912Doğum YeriGörüntüle
4RÂŞİD, Ali Râşid Efendi, Kandiyelid. 1858 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
5SITKI, Hasand. 1858 - ö. 1936Doğum YılıGörüntüle
6ZİYA, Yusufd. 1858 - ö. 1921Doğum YılıGörüntüle
7MEHMED ATÂd. 1850 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
8ÇELEBİ-ZÂDE HALÎL EFENDİ, Halîld. 1864 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9NİHÂNÎ, İskenderd. 1967 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
10NEDÎM, Eğinli-zâde Mahmûd Nedîm Beyd. ? - ö. 1839MeslekGörüntüle
11YAHYÂ, Yahyâ Efendid. 1823 - ö. 1896MeslekGörüntüle
12NASFET, Ahmed Rızâ Nasfet Efendid. 1792 - ö. ?MeslekGörüntüle
13MEHMED HAYRİ BEY, Rusçuklud. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İBRÂHÎM, Yalvaçlı İbrâhîm Efendid. ? - ö. 1876Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SA'ÎDE HANIM, İstanbullud. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HULVÎ, Baltacı Hulvî Efendid. ? - ö. 1703 veya sonrası?Madde AdıGörüntüle
17PESENDÎ ALİ DEDE, Kütahyalıd. 1813 - ö. 1913Madde AdıGörüntüle
18ADLÎ, Hüsam Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle