ÂSIMÎ, Mehmed Âsımî Efendi

(d. ?/? - ö. 10 Ekim 1666/10 Rebiülahir 1077)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bursa'da doğdu. Asıl adı Mehmed'dir. Babası Geyve'de Nakşî şeyhi Muhyiddin Efendi'dir. Bundan dolayı kimi kaynaklarda Geyveli olarak geçmektedir. Tuhfe-i Naili'ye göre Sicill-i Osmânî'in Geyveli göstermesi yanlıştır. (Mehmed Süreyya 1308-15/ 1890-97: C. 3 /282; Kurnaz 2001:II/619). Önce sipahi oldu. Daha sonra ilme yönelip Hafız-zâde'den mülâzım oldu. Müderrislik yaptı. 40 akçalık medreseden mazul olup mahkeme kâtipliğine getirildi. Emir Sultan ve Ulu Camii vakıflarında kâtiplik ve bir ara Bursa Kalesi'nde bulunan Halvayî Mescidi'nde babasının yerine imamlık yaptı. 77 yaşında, 10 Rebiülahir 1077/ 10 Ekim 1666 tarihinde Bursa'da vefat etti (Kurnaz 2001:II/619 ) ve Pınarbaşı Zindan Kapısı yakınına gömüldü. (İnce 2005: 384)

Sicill-i Osmâni'ye göre Dîvân sahibidir. (Mehmed Süreyya 1308-15/ 1890-97: C. 3 /282). Oğlu Ali Çelebi, babası merhumun şiir mecmuasını İstanbul'da Âsımî mahlasını kullanan "nev-heves" bir şaire hediye etti. (Abdulkadiroğlu 1988: 492). Bursa'da şair Haylî Ahmed Efendi, Âsımî'nin hizmetinde bulunarak kendisini yetiştirdi. (Abdulkadiroğlu 1988: 464)

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdülkerim (1988). Beliğ İsmail Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân (Tıpkıbasım) Ankara: Anıl Matbaacılık.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, M. İsen, R.Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı BasımAnkara ). Ankara: KB Yay. 308.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 3. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 27.02.2014

Eserlerinden Örnekler

Kasd-ı cân eyler şehâ bir bî-îmândır hançerin

Kan ile âlûdedir haylî zamândır hançerin

Teşne-diller gördügi demde niçe cân virmesün

Bir güzel belden çıkar âb-ı revândır hançerin

(Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C. 3. İstanbul: Çağrı Yay.  682)

***

Ârız-ı dilber kim anda hatt-ı anber-bû biter

Bir gülistândır ki yir yir sünbül-i hindû biter

Sanma kaddin gibi gülzâr-ı letâfetde senün

Bir nihâl-i nâz-ı nev-res ar'ar-ı dil-cû biter

Kâmetin nahlı gibi görmüş degildir bâgbân

Bâg-ı hüsn içre egerçi servler her sû biter

Mîve-çîn olsa aceb mi Âsımî-i haste-hâl

Şâh-ı kaddinden ki cânâ anda şeftâlû biter

(Abdulkadiroğlu, Abdülkerim (1988). Beliğ İsmail Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân (Tıpkıbasım) Ankara: Anıl Matbaacılık. 492). 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ULVÎ, Hüseyin Ulvî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2KÂNİ'Î, Müezzinzâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1644Doğum YeriGörüntüle
3SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Doğum YeriGörüntüle
4ULVÎ, Hüseyin Ulvî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5KÂNİ'Î, Müezzinzâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1644Doğum YılıGörüntüle
6SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Doğum YılıGörüntüle
7ULVÎ, Hüseyin Ulvî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8KÂNİ'Î, Müezzinzâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1644Ölüm YılıGörüntüle
9SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Ölüm YılıGörüntüle
10ULVÎ, Hüseyin Ulvî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11KÂNİ'Î, Müezzinzâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1644MeslekGörüntüle
12SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721MeslekGörüntüle
13ULVÎ, Hüseyin Ulvî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KÂNİ'Î, Müezzinzâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1644Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ULVÎ, Hüseyin Ulvî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17KÂNİ'Î, Müezzinzâde Şeyh Ahmed Efendid. ? - ö. 1644Madde AdıGörüntüle
18SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Madde AdıGörüntüle