Oğuz Kâzım Atok

(d. 24 Mart 1912 / ö. 25 Aralık 1980)
Şair, Yazar, Subay
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Erzincan'da dünyaya geldi. İlkokulu Konya'da (1923), ortaokul ve liseyi Kuleli Askeri Lisesi'nde okuduktan sonra (1929) Harp Okulu'nu (1931), Piyade Okulu'nu (1932) ve Harp Akademisi'ni (1938) bitirdi. Askerî görevle İtalya (1954), Fransa (1955-56) ve Almanya'da (1957) bulundu. Erzurum'da alay komutanlığı (1959), Gümüşhane'de askerî valilik ve tümen komutanlığı yaptı. General rütbesiyle emekli oldu. Ankara'da öldü.

İlk denemeleri Millî Mecmua ve İçtihat (1927), şiirleri Yücel, Çağrı, Başkent, Ilgaz, Birlik, Ülkü, Varlık, Otağ, Forum, Yelken, Kemalizm ve Türk Dili dergilerinde yayımlandı. 1951'de Büyük Yanlışlıklar adlı bir inceleme kitabı neşreden Atok'un ilk şiir kitabı Atatürk Sendeniz 1959'da yayımlandı. Bu şiir kitabını Düşlü Düzen (1962) ve 24'ün İçi (1973) adlı şiir kitapları takip etti. Atok'un şiirleri için Karaalioğlu, "Kahramanlıklarımızı, tarihimizin parlak sahifelerini çoğunlukla konu olarak alır. Şiirlerinde, umutsuz, karanlık bir dünya görüşü yerine, umutlu, aydınlık, sıcak bir duygu atmosferiyle bizi sarar; doğayı, insanı bize sevdirmeye çalışır" değerlendirmesini yapmıştır. (Akt: Yalçın 2010: 149)

Atok, 1976'da denemelerini Duymayı, Düşünmeyi Dile Getirme adlı kitapta toplamıştır. Muzaffer Uyguner, bu kitapla ilgili şu tespitleri yapar: "Ozanlığı yanında düzyazıya da yer ve önem veren Oğuz Kâzım Atok, çeşitli dergilerde yayımlanan denemelerini Duymayı Düşünmeyi Dile Getirme adlı bir kitapta topladı. Atok, üç bölüme ayırdığı kitabında, önce dil ışını üzerinde durmuş insan, insanın bilinçlenmesi ve bu bilinçlenmede dil ve sözcükler sorunu üzerinde durmuş; dilin böylece yaratılmasını, dilin deyimler ve atasözleri hazinesini, dildeki daha başka önemli öğeleri ele alıp görüşünü genel bir düzen içinde belirtmiştir. " (Uyguner 1976: 374)

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (5. Baskı). İstanbul: İnkılâp Yay. s. 94.

Uyguner, Muzaffer (1976). "Duymayı Düşünmeyi Dile Getirme". Türk Dili. C. XXXIV. S. 299. s. 374-375.

Yalçın, Murat (Ed., 2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yay. C. 1. s. 149.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İSMAİL ALPER KUMSAR
Yayın Tarihi: 11.07.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Büyük YanlışlıklarGenelkurmay Başkanlığı Yay. / Ankara1951İnceleme
Atatürk SendenizHatipoğlu Yayınevi / İstanbul1959Şiir
Düşlü DüzenMim Yay. / İstanbul1962Şiir
24'ün İçiBaylan Matbaası / Ankara1973Şiir
Duymayı, Düşünmeyi Dile GetirmeÜlkü Matbaası / Ankara1976Deneme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Emin Türksoyd. 1904 - ö. 1979Doğum YeriGörüntüle
2Rifat Necdet Evrimerd. 1898 - ö. 1971Doğum YeriGörüntüle
3Tamer Dursund. 08 Ağustos 1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4EDHEM ASLANOĞLU EREBOVd. 1912 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Neriman Hikmetd. 22 Aralık 1912 - ö. 31 Ekim 1987Doğum YılıGörüntüle
6ZEYNEB ELİMERDANLId. 1912 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Muhip Dıranasd. 1908 - ö. 21 Haziran 1980Ölüm YılıGörüntüle
8Naki Tezeld. 6 Ağustos 1915 - ö. 24 Temmuz 1980Ölüm YılıGörüntüle
9Mustafa Celal Emremd. 1900 - ö. 1980Ölüm YılıGörüntüle
10Abdülvahit Coşkunlud. 1883 - ö. 03 Şubat 1950MeslekGörüntüle
11Nahit Ulvi Akgünd. 1918 - ö. 12 Kasım 1996MeslekGörüntüle
12Güldem Şahand. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13Yüksel Ocaklıd. 27 Mayıs 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yıldırım Üçtuğd. 01 Şubat 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Aysen Akdemird. 1941 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Murat Urazd. 14 Eylül 1892 (1894) - ö. 10 Aralık 1981Madde AdıGörüntüle
17Hüseyin Kazım Kadrid. 1870 - ö. 17 Ocak 1934Madde AdıGörüntüle
18Oğuz Özdemd. 04 Mart 1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle