Atok, Oğuz Kâzım

(d. 24 Mart 1912 / ö. 25 Aralık 1980)
Şair, Yazar, Denemeci, Subay
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Erzincan'da dünyaya geldi. İlkokulu Konya'da (1923), ortaokul ve liseyi Kuleli Askeri Lisesi'nde okuduktan sonra (1929) Harp Okulu'nu (1931), Piyade Okulu'nu (1932) ve Harp Akademisi'ni (1938) bitirdi. Askerî görevle İtalya (1954), Fransa (1955-56) ve Almanya'da (1957) bulundu. Erzurum'da alay komutanlığı (1959), Gümüşhane'de askerî valilik ve tümen komutanlığı yaptı. General rütbesiyle emekli oldu. Ankara'da öldü.

İlk denemeleri Millî Mecmua ve İçtihat (1927), şiirleri Yücel, Çağrı, Başkent, Ilgaz, Birlik, Ülkü, Varlık, Otağ, Forum, Yelken, Kemalizm ve Türk Dili dergilerinde yayımlandı. 1951'de Büyük Yanlışlıklar adlı bir inceleme kitabı neşreden Atok'un ilk şiir kitabı Atatürk Sendeniz 1959'da yayımlandı. Bu şiir kitabını Düşlü Düzen (1962) ve 24'ün İçi (1973) adlı şiir kitapları takip etti. Atok'un şiirleri için Karaalioğlu, "Kahramanlıklarımızı, tarihimizin parlak sahifelerini çoğunlukla konu olarak alır. Şiirlerinde, umutsuz, karanlık bir dünya görüşü yerine, umutlu, aydınlık, sıcak bir duygu atmosferiyle bizi sarar; doğayı, insanı bize sevdirmeye çalışır" değerlendirmesini yapmıştır. (Akt: Yalçın 2010: 149)

Atok, 1976'da denemelerini Duymayı, Düşünmeyi Dile Getirme adlı kitapta toplamıştır. Muzaffer Uyguner, bu kitapla ilgili şu tespitleri yapar: "Ozanlığı yanında düzyazıya da yer ve önem veren Oğuz Kâzım Atok, çeşitli dergilerde yayımlanan denemelerini Duymayı Düşünmeyi Dile Getirme adlı bir kitapta topladı. Atok, üç bölüme ayırdığı kitabında, önce dil ışını üzerinde durmuş insan, insanın bilinçlenmesi ve bu bilinçlenmede dil ve sözcükler sorunu üzerinde durmuş; dilin böylece yaratılmasını, dilin deyimler ve atasözleri hazinesini, dildeki daha başka önemli öğeleri ele alıp görüşünü genel bir düzen içinde belirtmiştir. " (Uyguner 1976: 374)

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (5. Baskı). İstanbul: İnkılâp Yay. s. 94.

Uyguner, Muzaffer (1976). "Duymayı Düşünmeyi Dile Getirme". Türk Dili. C. XXXIV. S. 299. s. 374-375.

Yalçın, Murat (Ed., 2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yay. C. 1. s. 149.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İSMAİL ALPER KUMSAR
Yayın Tarihi: 11.07.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Büyük YanlışlıklarGenelkurmay Başkanlığı Yay. / Ankara1951İnceleme
Atatürk SendenizHatipoğlu Yayınevi / İstanbul1959Şiir
Düşlü DüzenMim Yay. / İstanbul1962Şiir
24'ün İçiBaylan Matbaası / Ankara1973Şiir
Duymayı, Düşünmeyi Dile GetirmeÜlkü Matbaası / Ankara1976Deneme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAYYÂT VEHBÎ, Erzincanlı Terzi Babad. 1776 veya 1781 - ö. 1848Doğum YeriGörüntüle
2DÜZGÜNÎ/TEBERİK, Teberik Düzgünd. 01.05.1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Küçükağa, Ahmetd. 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4MEHDİ ASGER OĞLU BAYRAMOVd. 1912 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Fevziye Abdullah Tanseld. 1912 - ö. 4 Ağustos 1988Doğum YılıGörüntüle
6Ziya İlhan Zaimoğlud. 1912 - ö. 25 Ağustos 1965Doğum YılıGörüntüle
7Yazar, Mehmet Behçetd. 1890 - ö. 2 Temmuz 1980Ölüm YılıGörüntüle
8BALI, Ali Altınd. 1907 - ö. 1980Ölüm YılıGörüntüle
9Mahmut Özayd. 1909 - ö. 12 Ağustos 1980Ölüm YılıGörüntüle
10Karaca, Nusretd. 14 Nisan 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Altıok, Ferihad. 24 Ağustos 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ergen, Melihd. 9 Ocak 1948 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ayça Erkold. 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Göktürk, Akşitd. 27 Aralık 1934 - ö. 26 Şubat 1988Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ömer Bedrettin Uşaklıd. 1904 - ö. 1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ELİ KAZIM OĞLU MEMMEDOVd. 1940 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MÛSÂ KÂZIM EFENDİd. 1858-59 - ö. 1920Madde AdıGörüntüle
18Kazım Memişevd. 1933 - ö. ?Madde AdıGörüntüle