Atok, Oğuz Kâzım

(d. 24 Mart 1912 / ö. 25 Aralık 1980)
Şair, Yazar, Subay
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Erzincan'da dünyaya geldi. İlkokulu Konya'da (1923), ortaokul ve liseyi Kuleli Askeri Lisesi'nde okuduktan sonra (1929) Harp Okulu'nu (1931), Piyade Okulu'nu (1932) ve Harp Akademisi'ni (1938) bitirdi. Askerî görevle İtalya (1954), Fransa (1955-56) ve Almanya'da (1957) bulundu. Erzurum'da alay komutanlığı (1959), Gümüşhane'de askerî valilik ve tümen komutanlığı yaptı. General rütbesiyle emekli oldu. Ankara'da öldü.

İlk denemeleri Millî Mecmua ve İçtihat (1927), şiirleri Yücel, Çağrı, Başkent, Ilgaz, Birlik, Ülkü, Varlık, Otağ, Forum, Yelken, Kemalizm ve Türk Dili dergilerinde yayımlandı. 1951'de Büyük Yanlışlıklar adlı bir inceleme kitabı neşreden Atok'un ilk şiir kitabı Atatürk Sendeniz 1959'da yayımlandı. Bu şiir kitabını Düşlü Düzen (1962) ve 24'ün İçi (1973) adlı şiir kitapları takip etti. Atok'un şiirleri için Karaalioğlu, "Kahramanlıklarımızı, tarihimizin parlak sahifelerini çoğunlukla konu olarak alır. Şiirlerinde, umutsuz, karanlık bir dünya görüşü yerine, umutlu, aydınlık, sıcak bir duygu atmosferiyle bizi sarar; doğayı, insanı bize sevdirmeye çalışır" değerlendirmesini yapmıştır. (Akt: Yalçın 2010: 149)

Atok, 1976'da denemelerini Duymayı, Düşünmeyi Dile Getirme adlı kitapta toplamıştır. Muzaffer Uyguner, bu kitapla ilgili şu tespitleri yapar: "Ozanlığı yanında düzyazıya da yer ve önem veren Oğuz Kâzım Atok, çeşitli dergilerde yayımlanan denemelerini Duymayı Düşünmeyi Dile Getirme adlı bir kitapta topladı. Atok, üç bölüme ayırdığı kitabında, önce dil ışını üzerinde durmuş insan, insanın bilinçlenmesi ve bu bilinçlenmede dil ve sözcükler sorunu üzerinde durmuş; dilin böylece yaratılmasını, dilin deyimler ve atasözleri hazinesini, dildeki daha başka önemli öğeleri ele alıp görüşünü genel bir düzen içinde belirtmiştir. " (Uyguner 1976: 374)

Kaynakça

Kurdakul, Şükran (1999). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (5. Baskı). İstanbul: İnkılâp Yay. s. 94.

Uyguner, Muzaffer (1976). "Duymayı Düşünmeyi Dile Getirme". Türk Dili. C. XXXIV. S. 299. s. 374-375.

Yalçın, Murat (Ed., 2010). Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi (3. Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yay. C. 1. s. 149.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İSMAİL ALPER KUMSAR
Yayın Tarihi: 11.07.2018

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Büyük YanlışlıklarGenelkurmay Başkanlığı Yay. / Ankara1951İnceleme
Atatürk SendenizHatipoğlu Yayınevi / İstanbul1959Şiir
Düşlü DüzenMim Yay. / İstanbul1962Şiir
24'ün İçiBaylan Matbaası / Ankara1973Şiir
Duymayı, Düşünmeyi Dile GetirmeÜlkü Matbaası / Ankara1976Deneme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ulukan, Orhand. 1934 - ö. 29 Nİisan 1999Doğum YeriGörüntüle
2NURİd. ? - ö. 1910-1915 (?)Doğum YeriGörüntüle
3Ahmet Bozkurtd. 11 Eylül 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Naci Sadullahd. 1912 - ö. 27 Ağustos 1975Doğum YılıGörüntüle
5Fevziye Abdullah Tanseld. 1912 - ö. 4 Ağustos 1988Doğum YılıGörüntüle
6GUL YUNUS, Cahanbahışd. 1912 - ö. 1943Doğum YılıGörüntüle
7FATMA AKKAYAd. 1894 - ö. 1980Ölüm YılıGörüntüle
8EFKÂRÎ, Adem Şentürkd. 28.06.1900 - ö. 15.05.1980Ölüm YılıGörüntüle
9MURTUZELİ HESENOVd. 1895 - ö. 1980Ölüm YılıGörüntüle
10AŞİRÎ, Aşir Kayabaşıd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Selenge, Özden Nazımd. 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Kurtuluş, Akifd. 26 Ekim 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Mustafa Muharremd. 1968 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İlhami Bekir Tezd. 1906 - ö. 29 Mart 1984Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fahir Ongerd. 1920 - ö. 6 Temmuz 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Karabekir, Kâzımd. 23 Temmuz 1882 - ö. 26 Ocak 1948Madde AdıGörüntüle
17SÂLİK, Kâzım Ağad. 1780-81 - ö. 1842-43Madde AdıGörüntüle
18Birol Oğuzd. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle