AVNÎ, Eşref-zâde Şeyh Avnullâh Efendi

(d. 1120/1708-1709 - ö. 3 Şevval 1155/01.12.1742)
divan-tekke şairi
(Divan-Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1120/1708-09 yılında Bursa’da doğdu. Asıl adı Avnullâh’tır. Eşrefzâde Şerâfeddin Efendi’nin oğlu olduğundan Eşrefzâde Şeyh Avnullâh Efendi olarak tanındı. Eğitimine babasının yanında başladı. Babasının vefatı üzerine öğrenimini Enîsü’l-Cenân müellifi Eşrefzâde Dergâhı şeyhi ve aynı zamanda amcası olan İzzeddin Efendi’nin yanında tamamladı. Tozpazarlı Câmii imamı Mustafa Efendi’den nesih ve sülüs hattı meşk ederek hattı beğenilen bir hattat oldu. 1146/1733-34 yılında Eyüp Efendi Tekkesi’nin sekizinci şeyhi olarak babasının yerine geçti. Bu tekkede dokuz yıl şeyhlik yaptı. Salı günleri zaviyesinde, Perşembe günleri de Ulucâmi’de vaaz verdi. 3 Şevval 1155/1 Aralık 1742’de otuz beş yaşında iken vefat etti. Eyüp Efendi Tekkesi’ndeki türbede babasının yanına defnedildi. Vefatına Hasîb, “Rıhlet etdikde Hasîbâ dediler târîhini / Etdin ‘Avnullâh Efendi ‘azm-i dergâh-ı İlâh” ve Şeyh Nûşî Efendi, “Üçüncü günü cum‘a Nûşiyâ târîh-i şevvâlin / Meded âh kûs-ı rıhlet çalınuben göçdü ‘Avnullâh” (Eşrefzâde vr. 19a) beyitleri ile tarih düşürdüler. Şemsettin Sami (1996: 3226) ve Fatin (Çifçi: 318)’de vefat tarihinin 1150 olarak gösterilmesi yanlıştır. Avnullâh Efendi’nin vefatından sonra yerine oğlu Habib Efendi (ö. 1218/1803) geçti.

Avnî mahlası ile şiirleri ve ilahileri bulunan Avnullah Efendi son derece cömert, âlim, kâmil, fazilet sahibi, sedası ve siması güzel, cezbedâr bir şeyhti.

 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî, C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 341.

Çifçi, Ömer (hzl.). Fatîn Davud Hâtimetü’l- Eş‘âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 09.04.2014]. 318.

Eşrefzâde Şeyh Ahmed Ziyaeddin Efendi. Gülzâr-ı Sulehâ ve Vefeyât-ı Urefâ. Milli Kütüphane, Yazmalar Koleksiyonu. Nr. 06 Mil Yz FB l76. vr. 18a-19a.

Kurnaz, Cemâl ve MustafaTatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 711.

Şemsettin Sami (1996). Kâmûsu’l-‘Alâm. Tıpkıbasım. C. 5. Ankara: Kaşgar Neşriyat. 3226.

Tek, Abdurrezzak (2010). “Bursa’da Kadirî Tekkeleri”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 19 (1): 143-182. http://ucmaz.home.uludag.edu.tr/PDF/ilh/2010-19(1)/M6.pdf [erişim: 09.04.2014].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 14.04.2014
Güncelleme Tarihi: 21.08.2021

Eserlerinden Örnekler

Na‘t-ı Şerîf

Resûl-i Hak ki kevneynin şehidir

Risâlet burcunun mihr ü mehidir

 

Nebîler cümle makbûl-i Hudâ’dır

Senin zâtın Hak’ın manzargehidir

 

O mi‘râc eyledi arş-ı berîne

Anın lâhût ili menzilgehidir

 

Ledünnî ilmine a‘lem olupdur

Hakîkat sırr-ı vahdet âgehidir

 

Şefî‘ ola kıyâmetde bize ol

Amelden destimiz zîrâ tehîdir

 

Yeter izzet bu ‘Avnî derd-mende

Habîb-i Hazret’in hâk-i rehidir

(Eşrefzâde Şeyh Ahmed Ziyaeddin Efendi. Gülzâr-ı Sulehâ ve Vefeyât-ı Urefâ. Milli Kütüphane, Yazmalar Koleksiyonu. Nr. 06 Mil Yz FB l76. vr. 19a.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÂZİM, Seyyid Mustafa Âzim Efendid. ? - ö. 1635-36Doğum YeriGörüntüle
2NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Doğum YeriGörüntüle
3RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîmd. 1761-62 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ÂZİM, Seyyid Mustafa Âzim Efendid. ? - ö. 1635-36Doğum YılıGörüntüle
5NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Doğum YılıGörüntüle
6RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîmd. 1761-62 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ÂZİM, Seyyid Mustafa Âzim Efendid. ? - ö. 1635-36Ölüm YılıGörüntüle
8NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Ölüm YılıGörüntüle
9RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîmd. 1761-62 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10ÂZİM, Seyyid Mustafa Âzim Efendid. ? - ö. 1635-36MeslekGörüntüle
11NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712MeslekGörüntüle
12RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîmd. 1761-62 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ÂZİM, Seyyid Mustafa Âzim Efendid. ? - ö. 1635-36Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîmd. 1761-62 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÂZİM, Seyyid Mustafa Âzim Efendid. ? - ö. 1635-36Madde AdıGörüntüle
17NÂCÎ, Şeyh Nâcî Ahmed Deded. 1632-33 - ö. 1712Madde AdıGörüntüle
18RÂZÎ, Bursalı Destârî-zâde Seyyid İbrâhîmd. 1761-62 - ö. ?Madde AdıGörüntüle