AVNÎ, Eşrefzâde Şeyh Avnullâh Efendi

(d. 1708-09/1120 - ö. 1 Aralık 1742/3 Şevval 1155)
divan-tekke şairi
(Divan-Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1120/1708-09 yılında Bursa’da doğdu. Asıl adı Avnullâh’tır. Eşrefzâde Şerâfeddin Efendi’nin oğlu olduğundan Eşrefzâde Şeyh Avnullâh Efendi olarak tanındı. Eğitimine babasının yanında başladı. Babasının vefatı üzerine öğrenimini Enîsü’l-Cenân müellifi Eşrefzâde Dergâhı şeyhi ve aynı zamanda amcası olan İzzeddin Efendi’nin yanında tamamladı. Tozpazarlı Câmii imamı Mustafa Efendi’den nesih ve sülüs hattı meşk ederek hattı beğenilen bir hattat oldu. 1146/1733-34 yılında Eyüp Efendi Tekkesi’nin sekizinci şeyhi olarak babasının yerine geçti. Bu tekkede dokuz yıl şeyhlik yaptı. Salı günleri zaviyesinde, Perşembe günleri de Ulucâmi’de vaaz verdi. 3 Şevval 1155/1 Aralık 1742’de otuz beş yaşında iken vefat etti. Eyüp Efendi Tekkesi’ndeki türbede babasının yanına defnedildi. Vefatına Hasîb, “Rıhlet etdikde Hasîbâ dediler târîhini / Etdin ‘Avnullâh Efendi ‘azm-i dergâh-ı İlâh” ve Şeyh Nûşî Efendi, “Üçüncü günü cum‘a Nûşiyâ târîh-i şevvâlin / Meded âh kûs-ı rıhlet çalınuben göçdü ‘Avnullâh” (Eşrefzâde vr. 19a) beyitleri ile tarih düşürdüler. Şemsettin Sami (1996: 3226) ve Fatin (Çifçi: 318)’de vefat tarihinin 1150 olarak gösterilmesi yanlıştır. Avnullâh Efendi’nin vefatından sonra yerine oğlu Habib Efendi (ö. 1218/1803) geçti.

Avnî mahlası ile şiirleri ve ilahileri bulunan Avnullah Efendi son derece cömert, âlim, kâmil, fazilet sahibi, sedası ve siması güzel, cezbedâr bir şeyhti.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî, C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 341.

Çifçi, Ömer (hzl.). Fatîn Davud Hâtimetü’l- Eş‘âr (Fatîn Tezkiresi). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 09.04.2014]. 318.

Eşrefzâde Şeyh Ahmed Ziyaeddin Efendi. Gülzâr-ı Sulehâ ve Vefeyât-ı Urefâ. Milli Kütüphana, Yazmalar Koleksiyonu, numara. 06 Mil Yz FB l76. vr. 18a-19a.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 711.

Şemsettin Sami (1996). Kâmûsu’l-‘Alâm. Tıpkıbasım. C. 5. Ankara: Kaşgar Neşriyat Yay. 3226.

Tek, Abdurrezzak (2010). “Bursa’da Kadirî Tekkeleri”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 19 (1): 143-182. http://ucmaz.home.uludag.edu.tr/PDF/ilh/2010-19(1)/M6.pdf [erişim: 09.04.2014] 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 14.04.2014

Eserlerinden Örnekler

[Na‘t-ı Şerîf]

Resûl-i Hak ki kevneynin şehidir

Risâlet burcunun mihr ü mehidir

Nebîler cümle makbûl-i Hudâ’dır

Senin zâtın Hak’ın manzargehidir

O mi‘râc eyledi arş-ı berîne

Anın lâhût ili menzilgehidir

Ledünnî ilmine a‘lem olupdur

Hakîkat sırr-ı vahdet âgehidir

Şefî‘ ola kıyâmetde bize ol

Amelden destimiz zîrâ tehîdir

Yeter izzet bu ‘Avnî derd-mende

Habîb-i Hazret’in hâk-i rehidir

Eşrefzâde Şeyh Ahmed Ziyaeddin Efendi. Gülzâr-ı Sulehâ ve Vefeyât-ı Urefâ. Milli Kütüphane, Yazmalar Koleksiyonu, numara. 06 Mil Yz FB l76. vr. 19a. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TÂLİBd. ? - ö. 1706Doğum YeriGörüntüle
2NÂMIK, Mehmed Nâmık Çelebi b. Hayyat İsmail Çelebid. ? - ö. 1712-13Doğum YeriGörüntüle
3Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010Doğum YeriGörüntüle
4TÂLİBd. ? - ö. 1706Doğum YılıGörüntüle
5NÂMIK, Mehmed Nâmık Çelebi b. Hayyat İsmail Çelebid. ? - ö. 1712-13Doğum YılıGörüntüle
6Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010Doğum YılıGörüntüle
7TÂLİBd. ? - ö. 1706Ölüm YılıGörüntüle
8NÂMIK, Mehmed Nâmık Çelebi b. Hayyat İsmail Çelebid. ? - ö. 1712-13Ölüm YılıGörüntüle
9Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010Ölüm YılıGörüntüle
10TÂLİBd. ? - ö. 1706MeslekGörüntüle
11NÂMIK, Mehmed Nâmık Çelebi b. Hayyat İsmail Çelebid. ? - ö. 1712-13MeslekGörüntüle
12Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010MeslekGörüntüle
13TÂLİBd. ? - ö. 1706Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NÂMIK, Mehmed Nâmık Çelebi b. Hayyat İsmail Çelebid. ? - ö. 1712-13Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TÂLİBd. ? - ö. 1706Madde AdıGörüntüle
17NÂMIK, Mehmed Nâmık Çelebi b. Hayyat İsmail Çelebid. ? - ö. 1712-13Madde AdıGörüntüle
18Uğuralp, Aytend. 26 Şubat 1931 - ö. 25 Temmuz 2010Madde AdıGörüntüle