Behzat Ay

Mehmet Gezer
(d. 2 Mayıs 1936 / ö. 12 Temmuz 1999)
Öğretmen, Müfettiş, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Mersin'de doğdu. 1954'te Düziçi Köy Enstitüsü'nden, 1970'te Gazi Eğitim Enstitüsü Eğitim Bölümü'nden mezun oldu. İlkokul öğretmenliği ve müfettişliği yaptı. 2 Eylül 1980'de kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. Türkiye Yazarlar Sendikası üyeliği yaptı. Türkiye Öğretmenler Sendikası'nın kurucuları arasındadır. 1973'te yayımlanan "Çağdaş Atatürkçülüğün Yorumu" başlıklı yazısıyla Barış gazetesinden ödül aldı. 1982'de "Sınır" adlı hikâyesiyle Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Ödülünde mansiyon kazandı.

9 Temmuz 1999'da İstanbul'da hayatını kaybetti. Anısına özel düzenlenen Behzat Ay Yazın Ödülü halen iki yılda bir verilmektedir.

Behzat Ay,1954 yılından itibaren Varlık, İmece, Öncü, Sosyal Adalet, Yön, Vatan, Akşam, Türk Dili Dergisi, Hürriyet Gösteri gibi dergilerde yazıları yayımlandı. Eserlerinde en çok kullandığı temalardan biri köylü-kentli çatışmasıdır. İçindeki köylü ile yaşayan ama kentli görünmeye çalışan, özentilikten beslenen insanların sıkıntılarını dile getirdi. Devrimci ve halkçı yönünü hem kurmaca eserlerinde hem de yazılarında görmek mümkündür. Gezi kitabı, roman, öykü, günlük, deneme gibi pek çok türde eser verdi. Cemal Süreya ile yakın dosttu. Günlüklerinde kendini olabildiğince açık biçimde yansıtıp tarihsel ve politik gelişmeler hakında bilgilendirici detaylar verdi. Behzat Ay'a göre ”Türkçeyi sevmek, Türkiye’yi, coğrafyasıyla, insanıyla, ekiniyle, ürünleriyle, yaratılarıyla sevmektir… Yani yurtseverliktir”(Pamir, 2019) Eserlerinde dili özenli bir şekilde kullanmış, yeni kelimeler kurmaktan çekinmemiştir. "Behzat Ay, yaşanılanların, duyumsananların, tanık olunanların edebi metne dönüştürülmesi konusunda yalın, akıcı, duru bir dili ve bu dile yüklediği içtenliği, yalansızlığı ve derinliği ön plana alır" (Soyşekerci, 2016).

Kaynakça

Gülvahaboğlu, Adil (1969). "Behzat Ay İle Konuştuk". Yelken. 151: 28-30.

Güney, Emrullah (2013). "Değerini Bilemediğimiz Bir Büyük Yazar: Behzat Ay". Türk Dili Dergisi. 27(159): 32-36.

Pamir, Elgiz. "Behzat Ay'ın Günlükleri" *http://www.behzatay.com/gunlukleri.html (erişim tarihi: 13.1.2019)

Soyşekerci, Hülya (2016). "Behzat Ay'ın Öykü Dünyası". Varlık. 84 (1308): 56-60.

Ultuğ, Nezihe (2013). "Kuşkunun ve Korkunun Yazarı Behzat Ay". Evrensel Kültür. 261:46-48.

http://www.behzatay.com/ozgecmis.html (erişim tarihi:13.1.2019)

http://www.biyografya.com/biyografi/598 (erişim tarihi:13.1.2019)

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BÜŞRA ŞAHİN
Yayın Tarihi: 06.03.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Köyden GeliyorumSevinç Matbaası / Ankara1959Gezi Yazısı
Başkanın Ankara DönüşüYeni Dergisi Yayınları / Samsun1961Gezi Yazısı
Dor AliRemzi Kitabevi / İstanbul1966Roman
GündoğusuDeniz Yayınları / İstanbul1970Gezi Yazısı
Sis İçindeTel Yayınları / İstanbul1973Roman
SürgünTekin Yayınevi / İstanbul1975Roman
Çanakkale'den Laik CumhuriyeteBroy Yayınları / İstanbul1992Araştırma
Kuşku ve KorkuBroy Yayınları / İstanbul1992Hikâye
O Uzun YalnızlıkBroy / İstanbul1993Roman
Çırılçıplak YüreğimleGerçek Sanat Yayınları / İstanbul1994Günlük
Atatürk'ten Sonra Kir, Kin ve YalanGerçek Sanat Yayınları / İstanbul1994Araştırma
Kan ve GözyaşıToplumsal Dönüşüm Yayınları / İstanbul1997Araştırma

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1UZUN MEHMET, Mehmet Doğand. 1938 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Vedad Fuad Bellid. 1931 - ö. 30 Ağustos 1998Doğum YeriGörüntüle
3Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Yavuz Bülent Bâkilerd. 23 Nisan 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Hüseyin Salihoğlud. 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ali Pirovd. 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Hakkı Özkand. 1926 - ö. 5 Şubat 1999Ölüm YılıGörüntüle
8Selçuk Barand. 7 Mart 1933 - ö. 4 Kasım 1999Ölüm YılıGörüntüle
9Orhan Ulukand. 1934 - ö. 29 Nİisan 1999Ölüm YılıGörüntüle
10Ali Nard. 15 Mayıs 1941 - ö. 16 Temmuz 2015MeslekGörüntüle
11Serdar Özkand. 01 Ağustos 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ali Nazif Sürurid. 1861 - ö. 1936MeslekGörüntüle
13Şakir Süterd. 25 Ocak 1950 - ö. 27 Ağustos 2007Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Özge Hatunoğlud. 1981 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Necla Işıkd. 1947 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞEYHÎ/ŞEVKÎ, Mehmet Şeyhîd. 1815 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Mehmet Bozkurt Esenyeld. 1920 - ö. 2005Madde AdıGörüntüle
18Mehmet Çağlıkasapd. 1945 - ö. 3 Ocak 2017Madde AdıGörüntüle