AYÂNÎ, Süleyman

(d. ?/? - ö. 1568\\\'den önce/975\\\'ten önce)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Süleyman’dır. Doğum tarihi bilinmeyen şair Manastır’da doğdu. İyi bir eğitim alarak medrese tahsilini tamamladı. Monlâ Çelebi’den mülâzım oldu. Herhangi bir memuriyete başlayamadan bir hastalık sebebiyle vefat etti. Yeni mülâzım olan birinin yaşı göz önünde tutulduğunda şairin genç yaşta öldüğü söylenebilir. Vefat tarihi tam olarak bilinmemekle beraber, Âşık Çelebi tezkiresindeki bir kayıttan hareketle şairin 1568’den evvel öldüğü sonucuna ulaşılabilir. Şiirlerinde Ayânî mahlasının kullanan şairin eserleri hakkında kaynaklarda malumat yoktur. Kütüphane kayıtları ve kataloglarda yapılan taramalarda, bazı şiir mecmuaları içinde “Ayânî” mahlaslı şairlere ait şiirlere rastlanmıştır. Ancak söz konusu şiirler Ayânî mahlaslı diğer şairlere de (Konyalı Ayânî, Bursalı Ayânî, Ayânî Mehmed, Ayânî Muzaffer) ait olabileceğinden Manastırlı Ayânî’nin şiirlerini tespit etmek zordur. Kaynaklarda şairin edebî şahsiyeti hakkında övgü dolu ifadeler yer almaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. C. III. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 

Ergun, Sadeddin Nüzhet (ty.). Türk Şairleri. C. II. İstanbul.

Filiz Kılıç (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü’ş-Şu‘arâ. C.2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB. Yay. 

Komisyon (1977). “Ayânî”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C.1. İstanbul: Dergâh Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî.-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: TTK. Yay.

Sungurhan, Aysun (hzl.) (2013). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu‘arâhttp://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf.

Şemseddin Sâmî (1306). Kâmûsü’l-A‘lâm. C.5. İstanbul: Mihrân Matbaası. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. RAMAZAN EKİNCİ
Yayın Tarihi: 24.05.2014
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gülşen-i sun‘da bir gonce-i zîbâsın sen

Bâğ-ı kudretde yâhûd lâle-i hamrâsın sen

Nûrsun sûret-i insânda yâhûd rûh-i beden

Ki bu âyîne-i hüsn içre hüveydâsın sen

Görinür aks-i ruhun âyîne-i hâtırda

Mihrveş zerre-i nâ-çîzde peydâsın sen

N’ola ger gülşen-i kûyuna irem dirse gönül

Yüzi cennet lebi kevser boyı tûbâsın sen

Ey Ayânî dil-i pejmürdemi ihyâ itdi

N’ola ger yâre disem var ise Îsâ’sın sen

(Kutluk, İbrahim (hzl.) (1989). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: TTK Yay.  707-08.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FÂ’İK, Sâlih Fâ\'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Doğum YeriGörüntüle
2SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceDoğum YeriGörüntüle
3DÂVUD ES\'AD PAŞA, Manastırlıd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
4FÂ’İK, Sâlih Fâ\'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Doğum YılıGörüntüle
5SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceDoğum YılıGörüntüle
6DÂVUD ES\'AD PAŞA, Manastırlıd. ? - ö. 19. yy.Doğum YılıGörüntüle
7FÂ’İK, Sâlih Fâ\'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceÖlüm YılıGörüntüle
9DÂVUD ES\'AD PAŞA, Manastırlıd. ? - ö. 19. yy.Ölüm YılıGörüntüle
10FÂ’İK, Sâlih Fâ\'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900MeslekGörüntüle
11SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceMeslekGörüntüle
12DÂVUD ES\'AD PAŞA, Manastırlıd. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
13FÂ’İK, Sâlih Fâ\'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DÂVUD ES\'AD PAŞA, Manastırlıd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FÂ’İK, Sâlih Fâ\'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Madde AdıGörüntüle
17SEZÂYÎd. ? - ö. 1774\'ten önceMadde AdıGörüntüle
18DÂVUD ES\'AD PAŞA, Manastırlıd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle