Ayhan Geçgin

(d. 1970 / ö. -)
Yazar, Romancı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da dünyaya geldi. ODTÜ Felsefe Bölümünden mezun oldu. Romancı olarak tanındı. Bir Dava (2019) adlı romanı ile 2020 Orhan Kemal Roman Armağanı’na lâyık görüldü. İstanbul’da yaşamaktadır.

Kenarda (2003) adlı romanıyla edebiyat dünyasında adını duyuran Ayhan Geçgin romancı olarak öne çıkmış ve bu türdeki istikrarını daima korumuştur. Sıkıntılı bir ruhun başdönmeli dolaşması olarak nitelendirilen Kenarda modernitenin ve kentleşmenin birey üzerindeki etkilerinin sorgulandığı bir romandır. Yerleşiklik, rehavet, göç ve kentleşme romanda işlenen başlıca temalardır. Asuman Kafaoğlu Büke bu ilk romanı şu cümlelerle değerlendirmiştir: “Ayhan Geçgin'in ilk romanı Kenarda  için bir roman denemesi demek daha doğru olur, çünkü klasik romandan uzak bir roman anlayışıyla yazılmış. İlk sayfalar boyunca kitaba konsantre olup anlamakta epey güçlük çektim. Sanki açık bırakılmış bir kamera her şeyin görüntüsünü kaydetmiş ve bir şekilde sözcüklere dökmüş okura aktarıyor hissine kapıldım. Hiçbir kahramanın olmadığı, sadece sokak görüntülerinin aktarıldığı uzun bölümler boyunca sürüyor roman.” (Büke 2003). Yazarın ikinci romanı Gençlik Düşü (2006) otobiiyografik bir roman olarak görülebilir. Yılmaz da romanın bu özelliğine şöyle işaret eder: “Gençlik Düşü adı üstünde, gençliğe ve kırılan, daha en başta, henüz düşlenmezken bile kırılan, düşlere dair bir roman. Bu romanda üç yazarla karşı karşıya kalıyor okuyucu: Yaşamda tek tutunacak dalı, belki de tek düşü yazmak olan genç kahramanımız, onun hikayesini yazmaya çalışan yazar ve bir de elbette Geçgin'in kendisi.” (Yılmaz 2006). Bu romanda da kentin hengâmesinde tutunmaya çalışan birey merkeze alınır.

Yazar Son Adım (2011) adlı romanında yabancılaşma, kimlik sorunsalı ve değerlerini yitirme gibi meseleleri kahramanı Alisan üzerinden sorgular. Türkeş bu roman için “Son Adım’da yakıcı güncel siyasi ve toplumsal meseleleri de katmış hikâyesine Ayhan Geçgin. İlk kez demiyorum. Önceki romanlarında hissettiğimiz ama bireysel travmalar düzeyinde işlenen meselelerin daha açık bir biçimde dile getirilmişliği ya da bireyin bu meselerle kendi isteği dışında yüzleşmesi diyelim buna. Hem yazar hem kahramanı açısından kaçınılmaz bir yüzleşme.” (Türkeş 2011) değerlendirmesini yapmıştır. Geçgin’in dördüncü romanı olan ve sarsıcı bir yürüyüşün hikâyesi olarak ele alabileceğimiz Uzun Yürüyüş’te (2015) de adsız kahraman üzerinden kimliksizlik ve aidiyetsizlik sorgulanır. Uzun Yürüyüş; “insanın şehirle, toplumla, doğayla, başka insanlarla kurduğu ilişkilerin tüm imkânlarını sorgulayan felsefi bir roman” (Gülsoy 2015) olarak değerlendirilmiştir. Semih Gümüş, bu romanın “bir antikahramanın varoluş çabası” (Gümüş 2015) olduğunu belirtmiştir.

Orhan Kemal Roman Armağanı’na lâyık görülen Bir Dava (2019) yolculuk ve eve dönüş hikâyesidir. Roman yakın tarihin önemli olaylarından Balyoz Davası’ndan esinlenerek kaleme alınmıştır. Geçgin bu romanda Kafka’nın Dava’sı ile metinlerarası ilişki kurmuştur. Yazarın romanlarında genellikle içinde yaşadığı topluma yabancılaşmış, boşluğa düşmüş ve savrulan bireylerle karşılaşılır. “Ayhan Geçgin romanlarının ilk bakışta bir takım aylaklar, flanörler gibi görünen kahramanları aslında bu kavramların işaret ettiği gibi sokakları, şehri ya da kırsalı deneyimlemek, o mekânla iletişime geçmek için arşınlamıyorlar. Hepsi de büyük bir boşluğun içinde, oradan oraya hareket eder gibiler.” (Yeksan 2019). Geçgin’in romanlarında genel olarak olumsuz bir atmosfer sezilmektedir. Nurdan Gürbilek de bu duruma dikkat çeker: “Ayhan Geçgin okurları ‘olumsuz yaşam’ın, ‘yaşam yokluğu’nun, geçmişin ‘ölü kâbusunun, ‘hiçlik’in Geçgin’in romanlarında da sık sık karşımıza çıktığını fark etmişlerdir. ‘Belki tüm bu olumsuz yaşam dediğim, beni oyup duran bu yaşam yokluğunda’ der Gençlik Düşü’nde, ‘bu çalkalanıp duran kara parçası, bu yamyamca didişmenin şiddeti, binlerce duygudan, nefretten, öfkeden, hınçtan, kaygıdan, umuttan, düşlemelerden oluşmuş aç duygular yumağı’ndan söz eder, ‘insan artığı yaşamlar, canlı ölülerin mezar çukuru, ölüyü diri tutan tutkularıyla -nefret, hınç, korku- canavarlarını büyüten, birbirleri üstüne salan, birbirlerini boğazlamalarını isteyen, izleyen, onların kanları, teri, ahları, çığlıkları, akılları, ruhları, yalvarmalarıyla beslenen kara bataklık.” (Gürbilek, 2016).

Bir Dava hariç tutulursa Zileli ve Gündoğan şu cümlelerle bir bakıma Geçgin’in romanlarının genel değerlendirmesini yapmışlardır: “Ayhan Geçgin romanı bir kent ve birey romanıdır. Onun romanlarında kent, moloz yığınlarıyla, çöplerle ve yığıntılarla sürüklenen başıboş bir sel akıntısıdır. Önüne geleni kendine katar ve akar. Nereye aktığı belli değildir, bir amacı yoktur. Delice çalkanır. Sonra durulur ve bataklığa dönüşür. Dışlanmışları kendine katar, onları örter, gizler. Geceyle gündüzün birleştiği noktalarda içinden kusup atar ve yeniden hareketlenir her şey. Bir taslak, bir tamamlanmamışlıktır, kalabalığı yalnızlıktır. Bireyler tek başına moleküller gibi birbirine düğümlenen sokaklarda sürüklenip durur. Kentin öyküsüyle bireyin öyküsü lağımsı bir akıntıda birleşir böylece.” (Zileli ve Gündoğan 2015). Yazarın ilk romanından son romanına kadar romancılığının belirli bir çizgide ilerlediği görülmektedir.

Geçgin’in Behçet Çelik ve Barış Bıçakçı ile konuşmaları Kurbağalara İnanıyorum (2016) adıyla kitaplaşmıştır. 

Kaynakça

Ak, Eray (2011). “Köklere yolculuğun durgun günleri”, Cumhuriyet Kitap, 3 Mart 2011. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61891 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Aydın, M. Said (2011). “Son Adım’a daha çok var”, Kitap Zamanı, 7 Mart 2011. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61893  [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Aydoğan, Melek ve Kaynar, Hakan (2018). "Edebiyat Herkesin, İstediğini, İstediği Gibi Söyleyebileceği, Yazabileceği Bir Alandır" (Ayhan Geçgin ile Söyleşi). Monograf, Mart 2018. https://www.metiskitap.com/catalog/interview/36438 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Ayvaz, Emre (2006). “Otobiyografik bir olgunlaşma hikâyesi”, Kitap Zamanı, S. 11, 4 Aralık 2006. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61052  [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Enki, Yankı (2015). "Yok olma alıştırmaları", Remzi Kitap Gazetesi, Mayıs 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/book/6011 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

 Eken, Bülent (2007). “Ses ve Manzara: Ayhan Geçgin Romanları”, Mesele, S. 4, Nisan 2007. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61054 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Gülsoy, Murat (2015). "Uzun yürüyüşün menzili", K24, 30 Temmuz 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/text/96850 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Gümüş, Semih (2003). "İlk kitapları kim anlar?", Milliyet Sanat, Kasım 2003. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61046 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Gümüş, Semih (2015). "Bir antikahramanın varoluş çabası", Radikal Kitap, 10 Nisan 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/text/96387 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Gündoğan, Ceren Cevahir (2012). "Gövdenin kökle kavuşması", biletsiz.com, Aralık 2012. https://www.metiskitap.com/catalog/text/88429 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Gürbilek, Nurdan(2016).  "Uzun yürüyüş eksik halk", Express Dergisi, Yaz 2016. https://www.metiskitap.com/catalog/text/203423 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Gürle, Meltem (2019). "-Yolculuk nereye? -Eve, hep eve", birgun.net, 28 Nisan, 2019. https://www.metiskitap.com/catalog/text/232091 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Kafaoğlu Büke, Asuman (2003). "Kenarda", Cumhuriyet Kitap, 2.10.2003. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61044 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Kara, Olcay A. (2003). "Tanıtım yazarından eleştirmene tiyo’lar", Radikal Kitap Eki, Aralık 2003. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61042 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Kesim, Hüseyin (2015). "Kim bilir, belki (insanlık olarak) henüz konuşmaya başlamadık" (Ayhan Geçgin ile Söyleşi). IAN Edebiyat. Mayıs 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/interview/36282 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Kıran, Hüseyin (2006). “Kenarda kalmaması gereken bir kitap: Kenarda”, Virgül, Aralık 2006. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61048 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]     

Oral, Sibel (2015). "Ayhan Geçgin'in yeni romanı: Uzun Yürüyüş", Cumhuriyet, 8 Nisan 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/text/96384 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Orman, Mustafa (2012). “Ayhan Geçgin: ‘Sanki dilin egemeni olan bizmişiz gibi bir hava var yazılanlarda’” (Ayhan Geçgin ile Söyleşi). İzafi, S. 7. https://www.metiskitap.com/catalog/interview/36315 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Özgüner, Ömer (2011). “Son Adım’ı mutlaka okuyorsun…”, Vatan Kitap, Mart-Nisan 2011. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61895 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Özgüven, Fatih (2015). "Dünyanın kabuğuna basa basa yürümek", Kitap Zamanı, 4 Mayıs 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/text/96691 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Öztüfekçi, Cem (2011). "Yitip gitmiş, kenarda ve anti-kahraman", Agos Kitap / Kirk, Eylül 2011. https://www.metiskitap.com/catalog/text/88452 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Sivri, Tuğba (2018). "Kimliksizliğe Doğru Bir 'Uzun Yürüyüş'", oggito.com, 15 Haziran 2018. https://www.metiskitap.com/catalog/text/219207 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Şentekin, Derviş (2009). "İyiler 'kenarda' kalmalı", Radikal Kitap, 7 Ağustos 2009. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61056 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Temizyürek, Mahmut  (2006). “Geri Dönülmez Biçimde Sürgün”, Virgül, Aralık 2006. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61050 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Türkeş, A. Ömer  (2011). “Bu ülkenin doğusunda...”, Radikal Kitap, 28 Ocak 2011. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61889 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Türkeş, A. Ömer (2019). "Bu davalar burada görülür", hurriyet.com.tr, 19 Nisan 2019. https://www.metiskitap.com/catalog/book/36569 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Uysal, Hasan (2003). "Ortada olmanın güveni ya da kenarda olmanın dayanılmaz hazzı", Dünya Kitap Eki, 24 Ekim 2003. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61040 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Yeksan, Emre (2019). "Tekinsiz Vadi'de Bir Dava", K24, 11 Nisan 2019. https://www.metiskitap.com/catalog/text/231559 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Yılmaz, Oylum (2006). “Eski düşleri ne yaparlar?”, Birgün, 7 Kasım 2006. https://www.metiskitap.com/catalog/text/61516 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]

Zileli, Gün ve Cevahir Gündoğan, Ceren (2015). "Ayhan Geçgin Romanında Kent, Zaman, Birey", Mesele, Ocak 2015. https://www.metiskitap.com/catalog/book/4922 [Erişim Tarihi: 01.11.2020]. 


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: İsa Koyuncu
Yayın Tarihi: 03.11.2020
Güncelleme Tarihi: 03.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
KenardaMetis Yayınları / İstanbul2003Roman
Gençlik DüşüMetis Yayınları / İstanbul2006Roman
Son AdımMetis Yayınları / İstanbul2011Roman
Uzun YürüyüşMetis Yayınları / İstanbul2015Roman
Bir DavaMetis Yayınları / İstanbul2019Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SÂNİ’Î, Yoluk Mehmed Çelebi-zâde Mahmud Sâni’î Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ÂRİF, Çalkandı-zâde Mustafa Ârif Efendid. ? - ö. 1771-1772Doğum YeriGörüntüle
3İBRAHİM FAHREDDİN ERENDENd. 1886 - ö. 1966Doğum YeriGörüntüle
4Abdülgaffur Işıkd. 01 Ekim 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Sıddık Ertaşd. 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Yusuf Şahind. 1970 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Seyyid Ahmet Kayad. 1967 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Mehmet Gülserend. 1933 - ö. 22 Mayıs 2017MeslekGörüntüle
9Ayşe Turlad. 07 Kasım 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Süreyya Berfed. 27 Ocak 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Cengiz Tuncerd. 1931 - ö. 8 Temmuz 1981Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Semih Günverd. 1917 - ö. 10 Ocak 2000Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Mehmet Reşit Ayhand. 01 Mayıs 1942 - ö. 06 Ağustos 2010Madde AdıGörüntüle
14Ayhan Dayand. 11 Ocak 1968 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ZEKİ AYHANd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle