AYNALI, Mustafa Aynalı

(d. 1865 / ö. 1964)
Polis, derici
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Aynalı mahlaslı âşığın ismi, Mehmet Yaşin'in Kıbrıslı Türk Şiiri Antolojisi adlı çalışmasında, Mustafa Aynalı olarak verilmiştir (1994: 316). Mustafa Aynalı, 1865 yılında Magosa'ya bağlı İstronculu köyünde dünyaya gelmiştir (Yaşin 1994: 316). Debbağ Hüseyin Efendi'nin oğludur (Duran 2007:73). İlk öğrenemini Şam'da tahsildarlık yapan babasının yanında Lefkoşa'da tamamlayan Aynalı, ünlü hafızlardan Kuran kursu almış, Rüştiye Mektebinden mezun olmuştur. Ayrıca Arapça, Elence, İngilizce öğrendi. Aile mesleği olan tabakçılığı babasının vefatına kadar devam ettiren Mustafa Aynalı, bir süre de Baf'ta polislik yapmış olup hayatının son dönemini tellallıkla geçirmiştir. Ailesi Türkiye, Filistin, İngiltere gibi ülkelere dağılmıştır. Aynalı, 1964 yılında vefat etmiştir (Yaşin 1994: 316).

Aynalı'nın 1905 yılında destan yazmaya başladığı belirtilmiştir. Eski harfler ile basılmış Hasan Bulliler, Halit Arap ve Latin alfabesiyle basılmış Adem ile Havva, Aç Gözlü, Polis Destanları isimli toplamda beş eseri bulunmaktadır (Duran 2007: 73). Anonim destanlara kendi dil ve söylem biçimini kattığı belirtilen âşık, yer yer geleneksel hece ölçüsü dışına çıkmış ve Kıbrıs Türkçesi'ndeki ses sapmalarına göre kurulan ayak düzenini güçlendirmiştir (Yaşin 1994: 316). Mustafa Aynalı, "Destan yazmaya 25-30 yaşlarında başladım. Destanlarım, Hasan Bulliler, Halit Arap, Adem ile Havva, Açgözlü ve Polis destanlarıdır." diyerek anonim sayılan Türkçe destanların bir kısmını kendisinin yazdığını iddia eder. Romans Mapolar'ın, Mustafa Aynalı'yla röportajlarının yer aldığı 7-19 Temmuz 1963 tarihli Devrim gazetelerinde, 1965'de Hasan Şefik Altay'ın cep kitapçığı Kıbrıs Türk Şiiri Antolojisi için yaptığı söyleşilerde bu iddiasında ısrar eden Aynalı, birçok araştırmacıya göre, şairden çok bir icracıdır. Bununla beraber, Mustafa Aynalı'nın anonim ve eski âşıklara ait destanları icra etmekle kalmadığı, bunları icra ederken yeniden yaratıp çoğalttığı belirtilir. Sözgelimi, bu antolojideki "Halid Arab'ın Destanı"nın köşeli parantez içinde yer alan son üç kıtası Mustafa Aynalı'nın doğrudan kendisinden söz ettiği bölümdür. Mustafa Aynalı'nın yanı sıra, Hafız Cemal Lokmanhekim'in de Hasan Bulliler ve Halid Arap destanlarını kaydettiği biliniyor (www.mehmetyashin.com).

Kaynakça

Duran, Hamiye (2007). ''Aynalı''. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi II. Ed. Sadık Tural, Müjgân Cunbur. Ankara: AKM Yay. 73.

http://www.mehmetyashin.com/my13_tr.html [Erişim tarihi: 30. 05. 2019].

Yaşin, Mehmet (1994). Kıbrıslı Türk Şiiri Antolojisi. İstanbul: Yapı Kredi Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: MAKBULE UYSAL
Yayın Tarihi: 26.06.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Hasan Bulliler- / --Diğer
Halit Arap- / --Diğer
Adem ile Havva- / --Diğer
Aç Gözlü- / --Diğer
Polis Destanları- / --Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gürgenç Korkmazeld. 1969 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Fadıl Oktayd. 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ahmet Tolgayd. 15 Ekim 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HİLMÎ, Abdulmâlik Hilmîd. 1865 - ö. 1928Doğum YılıGörüntüle
5RAHMANÎ, Osmand. 1865 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
6DEVRÂNÎ, Mirzad. 1865 - ö. 1915Doğum YılıGörüntüle
7Umran Nazif Yiğiterd. 21 Mart 1915 - ö. 28 Aralık 1964Ölüm YılıGörüntüle
8Pertev Demirhand. 1871 - ö. 1964Ölüm YılıGörüntüle
9Selami İzzet Sedesd. 1896 - ö. 13 Mayıs 1964Ölüm YılıGörüntüle
10HALİL ULUSOYd. 03.11.1927 - ö. 30.07.2013MeslekGörüntüle
11KUL İSA/HALİMÎ, İsa Özbayd. 15.07.1966 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ali Bayramd. 09 Haziran 1973 - ö. ?MeslekGörüntüle
13CELÂLÎ, Celal Yenitürkd. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÂŞIK KIZI, Hacı Lütfiye Hanımd. 1912 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15POSTACI, İbrahim Özcanlıd. 02.03.1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SEFİL AHMEDd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MÂİLÎ, Mustafa Ağad. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18OTAĞLI/DAĞLI, Ramiz Özlerd. 1925 - ö. 2018Madde AdıGörüntüle