AZMİ, Abdullah Yamanoğlu

(d. 1905 / ö. 20.10.1949)
Bıçakçı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Abdullah Yamanoğlu, Tokat’ın Tepe mahallesinde 1905’te dünyaya gelmiştir. Babası İmamoğullarından bıçakçı Nuri diye anılır. Şiirlerinde Azmi mahlasını kullanır. Dördüncü sınıfa kadar mahalle mektebinde okur, sonra babasının yanında bıçakçılığa başlar. Evli olan âşığın 1934’te Muhiddin Suphi adını verdiği bir oğlu dünyaya gelir. Askerlik görevini yaptıktan sonra hastalanıncaya kadar bir süre Turhal Şeker Fabrikasında çalışmış, sonra çeşitli meslekleri denemiştir. Şoförlük, ciltçilik, kahvecilik, şarapçılık yapmış bir süre su işlerinde çalışmış, Yeşilırmak'a bir su arkı yapılırken mühendislerin başına şemsiye tutmakla görevlendirilmiş, şair gönlü bu durumu bir şiirinde dile getirir: “Azmî dehr zâlim bahtımız alil/ Kaderin cilvesi olmuyor tekmil/ Elime bir şemsiye vermedi değil/ Lâkin ben tuttum da el gölgelendi”. Bahtsızlığını bu olay üzerinden dizelere döker (Cunbur 1968: 392-393). Âzmî de âşıklık geleneğine uyarak gurbete çıkar, İstanbul’a gider fakat alışamadan memleketine geri döner. 1942’te tekrar İstanbul’a gider. Burada alkole alışan âşık, 20 Ekim 1949 tarihinde alkol zehirlenmesinden Cerrahpaşa Hastanesinde vefat etmiş, Topkapı'ya gömülmüştür (Cunbur 1968: 393).

Azmî’nin ilk şiirleri aruz vezniyledir. Şeker fabrikasından ayrıldıktan sonra hece vezniyle yazmaya başlar. Tokatlı Âşık Nurî’yi Azmî’nin bu yoldaki ustası sayabiliriz. Onu asıl olduran Yunus Emre’dir. Şair, kültürünü kendi kendine artırır. Halk şairleri üzerine incelemeler yaptığı Erzurumlu Emrah hakkında yayımladığı kitaptan anlaşılmaktadır. Müjgan Cunbur, âşığın Azmî mahlasıyla yazdığı birkaç şiirine çalışmasında yer verir. Yer yer Arapça Farsça tamlamalar kullanan âşığın dili genel olarak sade ve anlaşılırdır (Cunbur 1968: 392-394). Erzurumlu Emrah adlı eserine tesadüf edilememiştir.

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (1968). Başakların Sesi. Ankara: Şark Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HİKMETÎ, Mehmetd. 1820 - ö. 1899/1911/1914?Doğum YeriGörüntüle
2EMİNÎ, Emin Düştüd. 20.10.1943 - ö. 31.01.2016Doğum YeriGörüntüle
3ÖZKANÎ, Halil Özkand. 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FİRÜDİN SALEH-ZÂDEd. 1905 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
5Tahsin Burdurlud. 1905 - ö. 1962Doğum YılıGörüntüle
6ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Doğum YılıGörüntüle
7FİRÜDİN SALEH-ZÂDEd. 1905 - ö. 1945Ölüm YılıGörüntüle
8Tahsin Burdurlud. 1905 - ö. 1962Ölüm YılıGörüntüle
9ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
10FİRÜDİN SALEH-ZÂDEd. 1905 - ö. 1945MeslekGörüntüle
11Tahsin Burdurlud. 1905 - ö. 1962MeslekGörüntüle
12ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965MeslekGörüntüle
13FİRÜDİN SALEH-ZÂDEd. 1905 - ö. 1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Tahsin Burdurlud. 1905 - ö. 1962Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FİRÜDİN SALEH-ZÂDEd. 1905 - ö. 1945Madde AdıGörüntüle
17Tahsin Burdurlud. 1905 - ö. 1962Madde AdıGörüntüle
18ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Madde AdıGörüntüle