AZMİ, Abdullah Yamanoğlu

(d. 1905 / ö. 20.10.1949)
Bıçakçı
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Abdullah Yamanoğlu, Tokat’ın Tepe mahallesinde 1905’te dünyaya gelmiştir. Babası İmamoğullarından bıçakçı Nuri diye anılır. Şiirlerinde Azmi mahlasını kullanır. Dördüncü sınıfa kadar mahalle mektebinde okur, sonra babasının yanında bıçakçılığa başlar. Evli olan âşığın 1934’te Muhiddin Suphi adını verdiği bir oğlu dünyaya gelir. Askerlik görevini yaptıktan sonra hastalanıncaya kadar bir süre Turhal Şeker Fabrikasında çalışmış, sonra çeşitli meslekleri denemiştir. Şoförlük, ciltçilik, kahvecilik, şarapçılık yapmış bir süre su işlerinde çalışmış, Yeşilırmak'a bir su arkı yapılırken mühendislerin başına şemsiye tutmakla görevlendirilmiş, şair gönlü bu durumu bir şiirinde dile getirir: “Azmî dehr zâlim bahtımız alil/ Kaderin cilvesi olmuyor tekmil/ Elime bir şemsiye vermedi değil/ Lâkin ben tuttum da el gölgelendi”. Bahtsızlığını bu olay üzerinden dizelere döker (Cunbur 1968: 392-393). Âzmî de âşıklık geleneğine uyarak gurbete çıkar, İstanbul’a gider fakat alışamadan memleketine geri döner. 1942’te tekrar İstanbul’a gider. Burada alkole alışan âşık, 20 Ekim 1949 tarihinde alkol zehirlenmesinden Cerrahpaşa Hastanesinde vefat etmiş, Topkapı'ya gömülmüştür (Cunbur 1968: 393).

Azmî’nin ilk şiirleri aruz vezniyledir. Şeker fabrikasından ayrıldıktan sonra hece vezniyle yazmaya başlar. Tokatlı Âşık Nurî’yi Azmî’nin bu yoldaki ustası sayabiliriz. Onu asıl olduran Yunus Emre’dir. Şair, kültürünü kendi kendine artırır. Halk şairleri üzerine incelemeler yaptığı Erzurumlu Emrah hakkında yayımladığı kitaptan anlaşılmaktadır. Müjgan Cunbur, âşığın Azmî mahlasıyla yazdığı birkaç şiirine çalışmasında yer verir. Yer yer Arapça Farsça tamlamalar kullanan âşığın dili genel olarak sade ve anlaşılırdır (Cunbur 1968: 392-394). Erzurumlu Emrah adlı eserine tesadüf edilememiştir.

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (1968). Başakların Sesi. Ankara: Şark Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 09.09.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SABUHİ, Şeyh Ahmed Deded. 1584 - ö. 1647Doğum YeriGörüntüle
2KUL YUSUFd. 1712 - ö. 1789Doğum YeriGörüntüle
3AYDIN ALİ, Ali Söyleyend. 1928 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KURBAN SADIHOVd. 1905 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Meliha Avni Sözend. 1905 - ö. 29 Mart 1993Doğum YılıGörüntüle
7KURBAN SADIHOVd. 1905 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Meliha Avni Sözend. 1905 - ö. 29 Mart 1993Ölüm YılıGörüntüle
10KURBAN SADIHOVd. 1905 - ö. ?MeslekGörüntüle
11SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Meliha Avni Sözend. 1905 - ö. 29 Mart 1993MeslekGörüntüle
13KURBAN SADIHOVd. 1905 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Meliha Avni Sözend. 1905 - ö. 29 Mart 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KURBAN SADIHOVd. 1905 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SEYYAD TAĞIYEVd. 1905 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Meliha Avni Sözend. 1905 - ö. 29 Mart 1993Madde AdıGörüntüle