BAHRÎ, Bahrî Hasan Çelebi

(d. ?/? - ö. 1575/994)
divan şairi, kadı
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl ismi Hasan’dır. Karasi (Balıkesir) vilayetinin Kızılca Tuzla kasabasında dünyaya geldi. Sultan Murad’ın hocası İbrahim Efendi’den ders aldı. İbrahim Efendi, Bahrî Hasan Çelebi’nin dayısıdır. Bahrî, Yavuz Sultan Selim’in hocası Ataullah Efendi’den mülazım oldu. Zilhicce 986 / Şubat 1579’da Nikâbî Efendi yerine Hayreddin Paşa Medresesi'ne müderris oldu. 987 Zilhiccesinde / Şubat 1580’de Suûdî Efendi yerine geçti. 990 Rebiülevvelinde / Mart 1582 Ebussuûd-zâde Mustafa Efendi yerine Sahn-ı Semân’a müderris oldu. 991 Zilhiccesinde/ Aralık 1583’te Urus Mustafa Efendi yerine Trablus-Şâm kadısı oldu. 994 Recebinde/ Haziran 1586’da Arec Seydi Çelebi yerine Kudüs kadısı oldu. Kudüs’e giderken Dürzîler tarafından yolu kesildi ve öldürüldü (Recep 994/ Temmuz 1586) (Özcan 1989: 289). Sicill-i Osmânî’nin ölüm tarihini 996/1588 göstermesi yanlıştır (Tuman 2001: 90) . Mezarı Trablus’tadır. Bahrî, Harem Ağalarından Davud Ağa ve Musahib Mehmet Ağa’nın hocası olmuştur (Özcan 1989: 290).

Nev’îzâde’de (Özcan 1989: 290) Bahrî Efendi için şu anekdot yer alır: Bahrî Hasan Çelebi afyon ve berş kullanan ve sohbet meclislerini çok seven biriydi. Hanesine gelen kişilerin kalmasına ısrar eder ve bunu yaparken de şu beyti okurdu:

Bast u bisât u inbisât eyleyelüm sizünle biz

Şîr ü şekerveş ihtilât eyleyelüm sizünle biz

Biyografik kaynaklarda Bahrî Hasan Çelebi’nin üç dilde şiirleri olduğu söyleniyorsa da bu şiirlerin özelliği hakkında bir bilgi mevcut değildir.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tâhir (1333). Osmanlı Müellifleri. C.2. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Eyduran-Sungurhan, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-şuarâ. B. Tenkitli Metin. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0. [erişim tarihi: 30.01.2014] . 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)  (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Nevizâde AtâyiHadâiku’l-Hakayık fî Tekmiletü’ş-Şakâyık. İstanbul: Çağrı Yay.

Sungurhan, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü'ş-şuarâ. http:// ekitap. kulturturizm.gov.tr/dosya/1-215416/h/giris.pdf .  [erişim tarihi: 30.01.2014]


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Yayın Tarihi: 05.04.2014

Eserlerinden Örnekler

Kâşâne-i vücûdda bir encümen-cihân

Ruhsâr-ı âteşîn ile her mâh pâre şem’


Serkeşlik itme âh-ı derûnumdan it hazer

Serkeşlik ile kaldı mı gör rûzgâra şem’


Berbâd oldugın ser-i Hüsrev külâh-ı Key

Söyler zebân-ı hâl ile her tâcdâra şem’


(Kaside yazılan kişinin övgüsü hakkında)

Zâtun gibi senün yed-i meş’al fürûz-ı sun’

Yakmadı bu serâçe-i zengâr-ı kâra şem’


Tab’undan itdi rûzda nûr istifâde şems

Zihninden itdi gice ziyâ isti’âre şem’


Meh-rütbetâ sipihr-cenâbâ ki tal’atun

Kasr-ı zücâc-ı dîde-i ümmîd-vâra şem’


Tab’um fürûgı rûşen ide ‘arş-ı tâkını

Dil hücresinde lutfun eli çün uyara şem’

Mesnevîlerinde na’t-ı Resûlde dimişdir.

Hâdî-i vâdî-i Hudâ talebi

Fahr-ı‘âlem Muhammed-i ‘Arabi


Nakş-ı ser-levha-i kitâb-ı vücûd

Nakş-bend-i kitâbe-i der-i cûd


Serv-i dil-cûy-ı ravza-i ezelî

Şem’-i halvet-serây-ı lem-yezelî


Sun’-ı pîşîn-i kârgâh-ı vücûd

Hâce-i sad-bârgâh-ı vücûd


Hâtem ü pîşvây-ı her mürsel

Evvel-i âhir âhir-i evvel


Eyduran-Sungurhan, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-şuarâ. B. Tenkitli Metin. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0.[ erişim tarihi: 30.01.2014]. 173-174.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AHMED ÇELEBİd. ? - ö. 16. yüzyıl sonu 17. yüzyıl başıDoğum YeriGörüntüle
2GAZİ/KUL GAZİ, Abdulgazi Kurtd. 1934 - ö. 03.12.2008Doğum YeriGörüntüle
3ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Doğum YeriGörüntüle
4AHMED ÇELEBİd. ? - ö. 16. yüzyıl sonu 17. yüzyıl başıDoğum YılıGörüntüle
5GAZİ/KUL GAZİ, Abdulgazi Kurtd. 1934 - ö. 03.12.2008Doğum YılıGörüntüle
6ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Doğum YılıGörüntüle
7AHMED ÇELEBİd. ? - ö. 16. yüzyıl sonu 17. yüzyıl başıÖlüm YılıGörüntüle
8GAZİ/KUL GAZİ, Abdulgazi Kurtd. 1934 - ö. 03.12.2008Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Ölüm YılıGörüntüle
10AHMED ÇELEBİd. ? - ö. 16. yüzyıl sonu 17. yüzyıl başıMeslekGörüntüle
11GAZİ/KUL GAZİ, Abdulgazi Kurtd. 1934 - ö. 03.12.2008MeslekGörüntüle
12ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982MeslekGörüntüle
13AHMED ÇELEBİd. ? - ö. 16. yüzyıl sonu 17. yüzyıl başıAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14GAZİ/KUL GAZİ, Abdulgazi Kurtd. 1934 - ö. 03.12.2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16AHMED ÇELEBİd. ? - ö. 16. yüzyıl sonu 17. yüzyıl başıMadde AdıGörüntüle
17GAZİ/KUL GAZİ, Abdulgazi Kurtd. 1934 - ö. 03.12.2008Madde AdıGörüntüle
18ŞEVKİ ESENd. 1914 - ö. 16.11.1982Madde AdıGörüntüle