BATTAL HOCA, Battal

(d. ? / ö. ?)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Fahri Bilge derlemeleri sayesinde kendisinden haberdar olunan âşığın hayatı hakkında pek fazla bilgi aktarılmamıştır. Bilge’nin aktardığı bilgilere göre Kayseri’nin Tomarza ilçesine bağlı Toklar’ın Emiruşağı köyündendir (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311). Bilge’ye ait defterde 1. Dünya Savaşı sırasında köyünün nahiye müdürü Kara Müdür ve azalarını yermek için söylediği altı dörtlükten ibaret bir türküsü bulunmaktadır (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311). Bu bilgiye dayanarak Âşık Battal’ın 19. yüzyılın ilk yarısında yaşamış olduğu ifade edilebilir. Ayrıca şiirinde kullanmış olduğu mahlasa bakarak kendisinin “Hoca” taifesine bağlı olduğu da düşünülebilir (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311).

Âşık Battal, Kayseri’nin Tomarza ilçesi içerisinde yaşamış Afşar aşiretine bağlı bir halk ozanıdır. Şiirindeki tapşırma dörtlüğüne bakarak “Battal Hoca” mahlasını kullanmış olduğu ifade edilebilir (FB 426: 317; Çapraz 2014: 311). Şiirinden anlaşıldığı kadarıyla âşık tarzı şiir geleneğine bağlı olarak sanatını icra etmiştir. Şiirinde geçen “Beyler saklı tutar işi/ Asker Ağa vurur taşı/ Koca Hâmiş zorba başı/ Öter tuti kumru gibi” ifadesine bakılınca içerisinde yer aldığı topluluğa karşı oldukça duyarlı olduğu söylenebilir. Ayrıca Bilge’ye ait deftere yergi tarzı bir şiirinin aktarılmış olması onun yergileri ile ön plana çıkan bir âşık olduğunu akla getirmektedir. Şiirinde yöre ağzı söyleyişi de içeren yalın, doğal ve içten bir ifade hâkimdir.

Kaynakça

Çapraz, Erhan (2014). Fahri Bilge Derlemeleri / Kayseri ve Yöresi Halk Şairleri. Kayseri: Talas Belediyesi Kültür Yay.

FB 426: A. Ârifî [=Fahri Bilge]. [Defter]. Kayseri 1938-1941. Millî Kütüphane İbni Sina Yazmaları. Nu.: Yz.FB.426.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ÇAPRAZ
Yayın Tarihi: 24.12.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KALBÎ/SÜLEYMAN, Süleyman Ekicid. 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Özcan, Halil İbrahimd. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MEÇHULÎ/GIYABÎ, Hasan Aşıkd. 1915 - ö. 2000Doğum YeriGörüntüle
4KALBÎ/SÜLEYMAN, Süleyman Ekicid. 1982 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Özcan, Halil İbrahimd. 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6MEÇHULÎ/GIYABÎ, Hasan Aşıkd. 1915 - ö. 2000Doğum YılıGörüntüle
7KALBÎ/SÜLEYMAN, Süleyman Ekicid. 1982 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Özcan, Halil İbrahimd. 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9MEÇHULÎ/GIYABÎ, Hasan Aşıkd. 1915 - ö. 2000Ölüm YılıGörüntüle
10KALBÎ/SÜLEYMAN, Süleyman Ekicid. 1982 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Özcan, Halil İbrahimd. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MEÇHULÎ/GIYABÎ, Hasan Aşıkd. 1915 - ö. 2000Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13KALBÎ/SÜLEYMAN, Süleyman Ekicid. 1982 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Özcan, Halil İbrahimd. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15MEÇHULÎ/GIYABÎ, Hasan Aşıkd. 1915 - ö. 2000Madde AdıGörüntüle