Mustafa Baydar

(d. 1920 / ö. 20 Ağustos 1976)
Gazeteci, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Gümülcine’de doğdu. Ortaöğrenimini Edirne Lisesi'nde, yükseköğrenimini ise 1944’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde tamamladı. 1945 ile 1950 yılları arasında Sivas, Diyarbakır, Erzincan liselerinde ve Erzurum Öğretmen Okulu'nda öğretmenlik yaptı. 1950’de öğretmenliği bırakarak İstanbul’da gazeteciliğe başladı. Tasvir ve Cumhuriyet gazetelerinde çalıştı. Çeşitli gazete ve dergilerde yazıları yayımlandı. Cumhuriyet gazetesinde uzun yıllar muhabir, yazar ve tashih şefi olarak çalışan Baydar, 1971 ve 1973 yıllarında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Gazetecilik Başarı Ödülü aldı. İnci, Yücel, Varlık, Cumhuriyet dergi ve gazetelerinde araştırma yazıları ve önemli düşünce, sanat ve politika adamlarıyla yaptığı konuşmalarıyla tanındı (Altınkaynak 2017: 141)

Mustafa Baydar, Cumhuriyet gazetesinden emekli oldu. 1976'da İstanbul'da hayatını kaybetti. Kozlu Mezarlığı'nda gömülüdür (Necatigil 2007: 118).

Mustafa Baydar, edebiyatımızda Atatürk ve devrimlerini tanıtan yazılar ve röportajlarıyla öne çıkmıştır. Baydar’ın tanınmasını sağlayan eseri, 1954-1960 yılları arasında yapılmış röportajları içeren Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar adlı kitabıdır. 1960 yılında yayımlanan eser, döneminin önde gelen ya da yeni tanınmaya başlamış elli edebiyatçısıyla yapılmış röportajlardan oluşmaktadır. Baydar, röportajlarında basmakalıp sorulardan ziyade görüştüğü kişinin o dönemde içinde yer aldığı edebiyat akımlarına, tartışmalara, dünya görüşüne uygun sorular sormuştur. Röportaj yapılan kişilerden bazıları edebiyat dünyamızda unutulmuş olsa da eserdeki isimlerin çoğunluğu Yahya Kemal Beyatlı, Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay, Behçet Necatigil, Peyami Safa, Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi Türk edebiyatının yetkin isimleridir. Baydar, fikir ve sanat adamlarını toplumun öncüleri olarak görür. Bu nedenle yaptığı röportajlarla, toplumun onları her yönüyle tanımasını amaçlamıştır. Mustafa Baydar, Ruşen Eşref Ünaydın'ın bir de tanıtım yazısının bulunduğu Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar adlı eserinin ön sözünde şunları söyler: "Sanat adamlarını eserlerinden tanımak şüphesiz en doğru yoldur. Ama yine de kalacak boşlukları doldurmak, zihinde belirecek merakları gidermek istersek ne yapacağız? Bu takdirde yapılacak en doğru hareket, eser sahibi ile yüz yüze gelip konuşmaktır. Bizce karanlık kalan bazı noktaların aydınlanması ve sanatçının gerçek çehresiyle, 'bütün' olarak öğrenilmesi ancak bu şekilde sağlanabilir." (Baydar 2015: 17)

Kaynakça

Altınkaynak, Hikmet (2017). Türk Edebiyatında Yazarlar ve Şairler Sözlüğü. İstanbul: Can Yayınları. s. 141.

Baydar, Mustafa (2015). Edebiyatçılarımız Ne Diyorlar. İstanbul: İletişim Yayınları.

Necatigil, Behçet (2007). Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü. İstanbul: Varlık Yayınları. s. 118.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMI ÇAKMAKCI
Yayın Tarihi: 16.02.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
AttilaÜstünel Yayıevi / İstanbul1953Biyografi
Ahmet Mithat EfendiVarlık Yayınevi / İstanbul1954Biyografi
Kabakçı Mustafa İsyanıMilli Tesanüt Yayınları / İstanbul1954Diğer
KubilayÜstünel Yayıevi / İstanbul1954Biyografi
31 Mart VakasıMilli Tesanüt Birliği Yayınları / İstanbul1955Diğer
Yeni Türk Hikâyecileri AntolojisiVarlık Yayınevi / İstanbul1956Antoloji
Edebiyatçılarımız Ne DiyorlarAhmet Halit Yaşaroğlu Kitapçılık / İstanbul1960Edebiyat Tarihi
Hamdullah Suphi Tanrıöver ve AnılarıMenteş Kitabevi / İstanbul1968Hatıra
Atatürk ve DevrimlerimizTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları / İstanbul1973Diğer
Atatürk'le KonuşmalarCumhuriyet Yayınları / İstanbul1997Diğer
Atatürk Diyor kiVarlık Yayınevi / İstanbul1998Biyografi

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Rahmi Alid. 1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEHMED HİLMÎ, Gümülcinelid. 1869 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
3Refika Nazımd. 1947 - ö. 2006Doğum YeriGörüntüle
4İBRETİ, Hıdır Güreld. 1920 - ö. 05.11.1976Doğum YılıGörüntüle
5Sabahattin Kudret Aksald. 25 Mart 1920 - ö. 19 Nisan 1993Doğum YılıGörüntüle
6Hümaşah Vardard. 1920 - ö. 11 Ocak 2009Doğum YılıGörüntüle
7NİFTALI SÜLEYMANOVd. 1913 - ö. 1976Ölüm YılıGörüntüle
8UMUR, Osman Önderd. 1899 - ö. 09.05.1976Ölüm YılıGörüntüle
9HÜSEYİN CEYLANd. 1921 - ö. 1976Ölüm YılıGörüntüle
10Celal Oymakd. 5 Şubat 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Hekimoğlu İsmaild. 1932 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944MeslekGörüntüle
13Şadi Oğuzhand. 3 Kasım 1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Mustafa Necati Karaerd. 2 Nisan 1929 - ö. 15 Mart 1995Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kemalettin Tuğcud. 27 Aralık 1902 - ö. 18 Ekim 1996Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂFÎ, Horos Mustafa Efendid. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
17Mustafa Çiftçid. 01 Haziran 1977 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18RUHSATÎ, Deliktaşlı Mustafad. ? - ö. 1911Madde AdıGörüntüle