BEDRÎ MEHMED EFENDİ

(d. ?/? - ö. 1655/?)
Divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Doğum tarihi bilinmeyen Bedrî Efendi, gençliğinde İstanbul'a gitti, Harem-i Humayûn’un içoğlanlar zümresine girdi. İlmî konu­lara olan ilgisi ve kabiliyeti sebebiyle kısa zamanda dikkati çekerek Enderûndaki der­slere devam etti (Dağlıoğlu 1939: 39). İlim tahsil etmek için Karaçelebizâde Abdülaziz Efendiye mülâzım olan Bedrî Efendi, derece derece yükselerek Muharrem 1058/Şubat 1648 tarihinde Esadzâde Mehmet Sait Efendi yerine, Karaçelebizâde Abdülaziz Efendi Medresesi’ne müderris atandı (Çapan 2005: 95). Aynı yıl IV. Mehmet‘in tahta çıkışının ardından, Rumeli Kazaskerliğine tayin edilen Karaçelebizâde Abdülaziz Efendi’ye tezkirecisi oldu. 1060/1650 Ramazan ayında Musa Paşa imamı Ahmet Efendi yerine Hafız Paşa Medresesi‘nde müderrislik yaptı 1062 /1651 Şaban’ında Tezkireci Mehmet Efendi’nin yerine Kılıç Ali Paşa Medresesi‘ne müderris olmuş, bu görevde iken Rebiü’levvel 1065 / Ocak1655’te vefat etti (Akbayar 1996: 363) . Devrinin önemli âlimleri arasında yer alan Mehmet Efendi, Bedrî mahlasıyla şiirler yazdı. Şeyhî, (Vekâyiü'l-Fuzalâ, TY nr 81. vr 268a) mürettep divanı olduğundan bahsetse de bu divan bugüne kadar ele geçirelemedi. Safâî, kendisinden “ilm ü irfân ile meşhûr bir şâir-i şîrîn-kâr” diye söz eder (Çapan 2005: 95). Dînî musikî sahasında bestelediği tesbihlerle de tanınmasına rağmen bunlardan hiçbiri zamanımıza ulaşamadı (Özcan, 2005: 335).

Kaynakça

Abdülkadiroğlu Abdülkerim (hzl) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyl-i Zübdeti'l-Eşâr. Ankara: AKM Yay. 27-28.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 2:363.

“Bedrî, (Ayıntabî)”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). İstanbul: Dergah Yay. (1): 373.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safayî Efendi Tezkire-i Safayî. Ankara: AKM Yay.

Dağlıoğlu, Hikmet Turhan (1939). Gaziantep Meşâhiri. Gaziantep: Cumhuriyet Halk Partisi Basımevi.

Ergun, Saadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. İstanbul.: Bozkurt Matbaası. (2): 760.

İpekten Haluk, İsen Mustafa. Okçu Naci, Toparlı Recep (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz Cemal , Tatçı Mustafa (2011). Mehmet Nail Tuman. Tuhfe-i Naili Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, Ankara: Bizim Büro Yay.1/192

Özcan, Nuri, “Bedrî Mehmet Efendi” İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5: 335;

Şeyhî, Mehmet Efendi, Vekâyiü'l-Fuzalâ, İ.Ü. Kütüphanesi. TY 81. Vr. 268a.

Yakar, Halil İbrahim (2013). Antepli Divan Şairleri. Gaziantep: Yaşar Cevizli Mağazaları.60

Yılmaz, Kaşif (hzl.) (2001). Güfti ve Teşrifâtü’ş-Şuarâsı. Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. HALİL İBRAHİM YAKAR
Yayın Tarihi: 17.09.2014

Eserlerinden Örnekler

GAZEL

Şerer-feşân görinen sanma âh-ı hasretdür

Fetîl-i şu‘le-i dâg-ı siyâh-ı hasretdür

Açılsa sînede yer yer aceb mi lâle-i dâğ

Zemîn-i dilde biten hep giyâh-i hasretdür

Ne deňlü olsa da germ-ihtilât o şûh yine

Bizüm nasîbümüz ancak nigâh-ı hasretdür

Aceb mi olmasa dil mülki ma‘mûr ey Bedrî

Hemîşe taht-gâh-ı [şeh] sipâh-ı hasretdür

Yakar, Halil İbrahim (2013). Antepli Divan Şairleri. Gaziantep: Yaşar Cevizli Mağazaları.60


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÜSREVÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92Doğum YeriGörüntüle
3HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?Doğum YeriGörüntüle
4HÜSREVÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92Doğum YılıGörüntüle
6HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?Doğum YılıGörüntüle
7HÜSREVÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92Ölüm YılıGörüntüle
9HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?Ölüm YılıGörüntüle
10HÜSREVÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92MeslekGörüntüle
12HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?MeslekGörüntüle
13HÜSREVÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HÜSREVÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17RÂSÎM, Feyzullâh Efendid. ? - ö. 1791-92Madde AdıGörüntüle
18HÂKÎ, Abdurrahmân Efendid. ? - ö. 1770?Madde AdıGörüntüle