BEKTAŞ BABA/BABA BEKTAŞ/OZAN BEKTAŞ, Bektaş Kızılok

?
(d. 1949 / ö. ?)
âşık, tamirci
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Âşığın adı Bektaş Kızılok'tur. Şiirlerinde genellikle Bektaş Baba, Baba Bektaş veya Ozan Bektaş kullanımlarının yaygın olduğu görülmektedir. Âşık Bektaş Kızılok, 1949 yılının Şubat ayında Adana'nın Şambayat köyünde doğmuştur. Baba tarafı Horosan'dan İç Anadolu bölgesine gelmiş, Hacı Bektaş'a bağlı Bektaşlar aşiretidir. İmam Ali Rıza'ya bağlı dede-baba kökenlidir. Anne tarafı Tunceli/Hozat bölgesinde Derviş Cemal (Türbesi Erzincan'da bulunan pirdir.) aşiretinden gelme, Dedeğan kökenlidir (Narttürk 2004: 3).

Âşık Bektaş Kızılok, ilkokul mezunudur. İlkokulu Adana'nın Şambayat köyünde bulunan Şambayat İlkokulunda tamamlamıştır. Kızılok, askerliğini 1969 yılında Çanakkale'de jandarma çavuş olarak yapmıştır. Geçimini, iş makineleri tamir-bakım ustalığı yaparak sağlamaktadır (Narttürk 2004: 4).

Âşık Bektaş Kızılok, eşi Hayriye Kızılok'u saz çalmak için gittiği bir programda görmüş ve beğenmiştir. Allah'ın emriyle istemiş ama ailesi vermemiştir. Bu duruma üzülen Hayriye Kızılok intihar girişiminde bulunmuştur. Bu olay üzerine ailesi kabul etmiş ve 6 ay içerisinde (1979 yılında) evlenmişlerdir. Âşık Bektaş Kızılok'un Abbas (1984), Ayla (1986), Arzu (1987) ve Seda (1989) adlarında dört çocuğu vardır (Narttürk 2004: 4).

Âşık Bektaş Kızılok, dede ve babadan oğula uzanan, yani Horosan'dan gelen Bektaşi soyu âşıklık ve dedelik geleneğini ailede devam ettirir. Babasından kendisine intikal eden bu gelenek ile 6, 7 yaşlarında saz ile oynayarak tanışmış olan Bektaş Kızılok, saz çalmayı kendi kendine öğrenmiştir. 9 yaşında amatör olarak babasının sazıyla çalmaya devam etmiştir. 1964 yılında Ankara Radyosu'nun açtığı müzik sınavını kazanarak iki yıl Ankara Radyosu'nda çalmıştır. Daha sonra Selehatdin Sarıkaya, Kazım Sarı ve Yaşar Akgüneş'ten nota dersleri almıştır. 34 yıldır kendi yeteneğiyle âşık ve ozan olarak çalıp söylemektedir. O zamanlar tanıştığı ve özendiği âşıkların da Âşık Ferrahi, Âşık Daimi, Âşık Daut Sulari, Âşık Feyzullah Çınar olduğunu söyler (Narttürk 2004: 6).

Âşık Bektaş Kızılok'un tespit edilen 47 şiirinde, hecenin 7'li, 8'li ve 11'li olmak üzere hemen hemen bütün kalıplarını kullandığı görülür (Narttürk 2004: 8). Âşığın şiirinde kullandığı dil açık, anlaşılır ve sade bir yapıya sahiptir. Alevi-Bektaşi şiir geleneğine ait unsurlar şiirinde ağırlıktadır (Narttürk 2004: 18): "Bektaş baba ağlıyor hep hak deyi/ Akan çayın haşırtısı yok deyi/ Koyun kuzu susuz kaldı vah deyi/ Melhem çalıp iyi olmağa geldim". Şiirlerinde maddi aşktan çok ilahi aşkı işler (Narttürk 2004: 30).

Kaynakça

Narttürk, Gülistan (2004). Âşık Bektaş Kızılok''un Hayatı ve Şiirleri. Yayımlanmamış Bitirme Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. REFİYE ŞENESEN
Yayın Tarihi: 25.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Doğum YeriGörüntüle
2EMRAH PAŞA OĞLU GÜLMEMEDOVd. 1913/1914 - ö. 1987Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Aycıd. 03 Mayıs 1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4DERUNÎ/MEYZENÎ, Osman Derind. 1949 - ö. 10.05.2014Doğum YılıGörüntüle
5Yusuf Edipd. 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Kallimci, Hasand. 16 Nisan 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7CEMAL/CEMAL HOCA, İsmail Turand. 11.10.1883 - ö. 17.02.1957MeslekGörüntüle
8DERYANÎ, Nuri Kılıçd. 1937 - ö. 21.06.1997MeslekGörüntüle
9SÜLEYMAN, Süleyman Yıldırımd. 1924 - ö. 1999MeslekGörüntüle
10ŞAH HAYDARİ KERRAR, Haydar Birgörd. 18.06.1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HAMMAL/MİRZE GÜLZAR, Bayrameli Abbaszaded. 1859 - ö. 03.06.1926Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ACİZ HAFIZ, İbrahim Çaylakd. 1932 - ö. 06.12.2004Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13DERGAHÎ/OZAN DERGAHÎ, Seyit Ali Akbıyıkd. 1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Adnan Büyükbaşd. 24 Haziran 1963 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15OZAN RECEP/DOĞANKARTAL, Recep Cırıkd. 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle