Bert İzmailoviç Gurtuyev

(d. 1910 / ö. 2001)
Şair, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)

1910’da, Balkar köylerinden Ak-Suv’da doğdu. Küçük yaşlarda öksüz ve yetim kaldı, ırgat olarak çalıştı. İlk eğitimini dayısı Binaslan’dan alarak Arapça okuma yazmayı öğrendi. 1925’te Nalçik’teki çocuk bakım evine gönderildi ve ideolojik bir eğitim aldı. 1931’de Pedagoji Okulu'nu bitirdi. 1948’e kadar Kırgızistan’da öğretmenlik ve Eğitim Bakanlığı'na bağlı kurumlarda görev yaptı. 1948’den 1956’ya kadar Kırgızistan’ın Kant kasabasındaki lisede tedrisat müdürü ve okul müdürü olarak görev yaptı. 1957-1959’da Kabartay-Malkar Sovyet Sosyalist Özerk Cumhuriyeti Yazarlar Birliği Kurumu'nun sorumlu sekreterliği görevinde bulundu. 2001’de vefat etti.

İlk şiirlerini 1928’de yazmaya başladı. Bu şiirler Karahalk ve Lenin’in Bayrağı gazetelerinde yayımlandı. İlk şiirlerinde Malkar toplumunda Sovyet devrimi öncesindeki olayları, sınıf mücadelelerini anlatmıştır. Eserlerinde sıklıkla Sovyet rejimini övmüş, rejim karşıtlarını eleştirmiştir. Ayrıca şiirlerinde II. Dünya Savaşı ve savaşın anlamsızlığı konularına yer vermiştir. Roman ve hikâyelerinde soydaşlarının yaşamını, psikolojilerini, hayatın ince detaylarını aktarmıştır. Bu özelliklere sahip olan Bekir adlı hikâyesi Malkar sahasında, hikâye türündeki ilk eser olarak kabul edilmektedir. Sürgün yıllarını Kırgızistan’da geçiren Gurtuyev Kafkasya’ya döndükten sonra Malkar halkının edebiyatını yeniden canlandırmaya çalışmıştır.

Kaynakça

(2004). Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. Ankara: AKMB Yay. C. IV. s. 232-233.

Tavkul, Ufuk (2004). “Modern Karaçay-Malkar Edebiyatının Doğuşu ve Gelişmesi (19. Yüzyılın Sonlarından 1940’lı Yıllara Kadar)”. Kırım Dergisi. S. 12. s. 47-54.

Yılmaz, Salih (2014). “2013’te Türk Dünyası”. Türkiye Kültür ve Sanat Yıllığı (Ed. Osman Özbahçe). Ankara: Türkiye Yazarlar Birliği Yayınları. s. 49-78

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARİF KESKİN
Yayın Tarihi: 29.05.2019
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kızıl Önle/Krasnıye Golosa? / Nalçik1935Şiir
Yasnoye Utro? / Nalçik1958Şiir
Carık Toy? / ?1958Şiir
Svetliye Dali? / Nalçik1960Şiir
Adilgeriy? / Nalçik1961Roman
Sredi Druzey? / Nalçik1963Şiir
Cangı Talisman? / ?1970Şiir
Navetreçu Livnyu? / Nalçik1972Şiir
Moya Pesnya? / Nalçik1973Şiir
Gorı Zovut? / Nalçik1974Şiir
Çaşa Drujbi? / Nalçik1985Şiir
Mardakemle? / Nalçik1990Tiyatro
İzbrannoye? / Nalçik1993Diğer
Miniatyurı? / ?1998Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Harid Fedaid. 12 Ekim 1930 - ö. 13 Ekim 2017Doğum YeriGörüntüle
2ÂDİLE NECLA KANDEĞERd. 1910 - ö. 1965Doğum YılıGörüntüle
3SEFİL SEFDERd. 1910? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4YUNUS, Yunus Orald. 1910 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5NAZARALİ MAHCUBÎd. 1929 - ö. 2001Ölüm YılıGörüntüle
6Hüsnü A. Gökseld. 1919 - ö. 2001Ölüm YılıGörüntüle
7HÜDÂİ, Sabri Orakd. 1940 - ö. 23.11.2001Ölüm YılıGörüntüle
8ADEM AYDINd. 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Hüseyin Kırand. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Yahya Akengind. 01 Şubat 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Salih Mehmet Baklacıev (Baklacı)d. 1924 - ö. 14 Şubat 2002Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Abiş Kekilbayevd. 6 Aralık 1939 - ö. 10 Aralık 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Musa Akyiğitzaded. 1865 - ö. 6 Eylül 1923Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle