BEYÂNÎ

(d. 17.yüzyılın başları (?)/? - ö. 1038/1628)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Samsun'da doğdu. Hayatı hakkında bilinenler azdır. Tezkirelerden sadece Kafzâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-Eş‘âr’ında (Kayabaşı 1997: 207) ve Saadettin Nüzhet Ergun’un Türk Şairleri’nde (Ergun, t.y.: 836) kendisinden kısaca bahsedilmektedir. Bu kaynaklarda 17. yüzyılın ilk yarısında yetiştiği, memleketinin Samsun, asıl adının Mehmed, mesleğinin ise sipâhîlik olduğu kayıtlıdır. Saadeddin Nüzhet Ergun, Şeyhî’nin Vekâyıü’l-fuzalâ’da Beyânî’den İstanbûlî Sipâhî Mehemmed Beg şeklinde bahsettiğini ve 1030/1620 tarihinde fevt olduğunu bildirdiğini söylemektedir (Ergun  t.y.: 836). Sicill-i Osmânî’de Beyânî Mehmed Bey adlı sipâhî bir şairden bahsedilmekte; ancak İstanbûlî olduğu ve 1038/1628 tarihinde vefat ettiği bilgisi yer almaktadır. (Bkz.: Süreyyâ 1996: 39). Aynı değerlendirme İ.Hilmi Soykut’un Unutulmaz Mısralar adlı kitabında da yer almaktadır. (Soykut 1963: 265.)

 

Kaynakça

Bayram, Yavuz ve Avni Erdemir (2006). “Samsunlu Divan Şairleri”. I.Ulusal Geçmişten Geleceğe Samsun Sempozyumu Bildirileri. Ed. Cevdet Yılmaz. Samsun: Samsun Büyükşehir Belediyesi Yay. 741-747.

Ergun, Saadettin Nüzhet (t.y.). Türk Şairleri. C. 2. İstanbul.

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kayabaşı, Bekir (1997). Kafzâde Fâizî’nin Zübdetü’l-eş’âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.

Aktan, Ali, A. Yuvalı, M. Keskin (hzl.) (1995). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniye. İstanbul: Sebil Yay.

Soykut, İ. Hilmi (1969). Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısralar. İstanbul: Sönmez Neşriyat.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YAVUZ BAYRAM
Yayın Tarihi: 26.12.2013
Güncelleme Tarihi: 24.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Budur lâyık olan şâhum cihânda ehl-i ‘irfâna

Ki yakdığı çerâğ üstine dâ’im ola pervâne

(Soykut, İ.Hilmi (1969). Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısralar. İstanbul: Sönmez Neşriyat. 265.)
 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İlker Köklükd. 10 Temmuz 1976 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEDHÎ, Lâdikli Hacı Mûsâd. (?) - ö. 1546\'dan önceDoğum YeriGörüntüle
3Şefika Taşkınd. 1891 - ö. 1968Doğum YeriGörüntüle
4ŞAH ÂDİL, Şah Abbasd. 1557 - ö. 1628Ölüm YılıGörüntüle
5VEYSÎ, Üveys Çelebi, Üveys b. Mehmedd. 1561 - ö. 1628Ölüm YılıGörüntüle
6HÜDÂYÎ, Azîz Mahmûdd. 1541 - ö. 1628Ölüm YılıGörüntüle
7KULOĞLUd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8HÂLÎ, Hâlî Beyd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
9ZUHÛRÎ, Pîrî-zâde Zuhûrî Mustafa Çelebid. ? - ö. III. Murad dönemi (1574-1595)MeslekGörüntüle
10RÜŞDÎ, Muhammedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEHMED, Vardarî Şeyh-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. Haziran-Temmuz 1645Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HÂKÎ, YAHUDÎ, Hâkî Mehmed Çelebid. ? - ö. 1667-68Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FERŞAD/FERŞADZADE, Ferşad İbrahim Hakkıd. 1866 - ö. 03.09.1929Madde AdıGörüntüle
14VÂSIK, Derviş Vâsıkd. ? - ö. 1529-30Madde AdıGörüntüle
15EMÎNÎ, Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1663-64Madde AdıGörüntüle