Mehmet Asaf Borsacı

Muhasib-i Şu’un, Sansar, Sinek, Neşide Asaf, Konsolitçi, Turhan Deli
(d. 20 Ekim 1874 / ö. 1961)
Gazeteci, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Mehmet Asaf 1874'te İstanbul’da doğdu. Sırasıyla Mahalle Mektebi, Numune-i Terakki, Beyazıt Rüştiyesi ve Vefa İdadisi'nde okudu. 1899'da Galata Borsası'nda konsolit alımına başladıktan sonra Konsolitçi Asaf adıyla anılmaya başladı. 1900'da gazeteciliğe ilk adımını attı (Işık, 2007:731). Hayatı boyunca muhalefeti benimsese de bazı yazılarıyla padişahın ve sadrazamın takdirlerini kazanır. 1908’den sonra Mevlanzâde Rıfat’ın Serbestî gazetesinde İttihat ve Terakki Partisi’ni ilk eleştiren yazıları yazdı. 1910’da bazı gençlerle çıkardığı İnsaniyet gazetesindeki “Caka ve Tahakküm” başlıklı yazısı üzerine öldürülmesine karar verildiğini Ömer Seyfettin’den öğrendiği için bir süre saklandı. Sonrasında yakalanıp mahkemeye sevk edildi ve sürgünleBursa’ya gönderildi. Altı ay sonra İstanbul’a dönebildi. Millî Mücadele aleyhinde de yazılar yazan Mehmet Asaf, gerçeği anlayınca Serbestî gazetesinin adını Vahdet şeklinde değiştirerek siyasi hayatını bitirdi (Cunbur, 2002: 316-317). 1931'de muhalif milletvekili sıfatıyla TBMM'ye girmek için Atatürk’e bir mektup yazdığı konusunda çeşitli rivayetler vardır (İnuğur, 1999: 88).

İlk şiiri 15 Mayıs 1900'deTerakki'de (İhsan Işık dergi, Müjgan Cunbur gazete demiştir. Metne ulaşılamamıştır.) yayımlanan Mehmet Asaf, Tarik, Sabah, İkdam, Saadet, Mâlûmât, Servet, Gayret, Serbestî gazetelerinde, Kadınlar Dünyası, Cingöz, Gıdık, Zümrüt-i Anka ve Ayna dergilerinde yazılar yazdı. 1930’da mizah dergisi Boşboğaz'ı çıkardı (Cunbur, 2002: 316-317; Işık, 2007: 731). Şiir, roman ve hikâye türünde eserler veren Mehmet Asaf’ın şairliği Divan edebiyatı geleneği çerçevesindedir ve Muallim Naci’nin etkisi altındadır. Gazel, nazire, kaside ve tahmis çerçevesinden dışarı çıkamayan sanatçı, Rıza Tevfik’in şiir alanında benimsediği yolu da dener ve âşık tarzı şiirler ve nefesler yazar. Roman yerine küçük hikâye demenin daha uygun olduğu eserlerinde aşk kırgınlıklarını işlemiştir.Folklorik açıdan oldukça güçlü olan metinlerde, millî ve mahalli özelliklere oldukça yer verilir (Çapanoğlu, 1961: 11-12).

Kaynakça

CUNBUR, Müjgan, “Borsacı, Mehmet Asaf”, Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, 2002, Cilt: 2, s. 316-317.

ÇAPANOĞLU, Münir Süleyman, Seksen Yıllık Gazetecimiz Âsaf Konsilitçi, Sinan Matbaası, İstanbul 1961.

IŞIK, İhsan, Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi 2. Cilt, Elvan Yay., Ankara 2007.

İNUĞUR, M. Nuri, Türk Basınında “İz” Bırakanlar, Der Yayınları, İstanbul 1999.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MEHMET SOĞUKÖMEROĞULLARI
Yayın Tarihi: 28.03.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
DilaraMatbaa-i Tahir Bey / Malumat Kütüphanesi / İstanbul1320Roman
Begimin Edebiyata MerakıCemiyet Kütüphanesi / Matbaa-i Orhaniye / İstanbul1334Tiyatro
Sinirli BeyCemiyet Kütüphanesi / Matbaa-i Orhaniye / İstanbul1334Tiyatro
Benli LeylaKütüphane-i Sudi / İstanbul1922Roman
Cilveli RanaNecm-i İstikbal Matbaası / İstanbul1341Hikâye
Fındıkçı NigarNecm-i İstikbal Matbaası / İstanbul1341Hikâye
İkisi de GebeNecm-i İstikbal Matbaası / İstanbul1341Hikâye
Kuş Dili GeliniCemiyet Kütüphanesi / Necm-i İstikbal Matbaası / İstanbul1341Hikâye
Kaymaca KulübüCemiyet Kütüphanesi / Sühulet Matbaası / İstanbul1927Roman
Üçü Bir YataktaCemiyet Kütüphanesi / Necm-i İstikbal Matbaası / İstanbul1927Hikâye
Kocamın KocasıCemiyet Kütüphanesi / Sühulet Matbaası / İstanbul192?Hikâye
Bihterle MuhlisKütüphane-i Sudi / İstanbul?Hikâye
Lamia’nın SergüzeştiKütüphane-i Sudi / İstanbul?Roman
Sinirli HanımKütüphane-i Sudi / İstanbul?Tiyatro
Zavallı BabaKütüphane-i Sudi / İstanbul?Hikâye
Abanoz Kızının DefteriAydınlık Basımevi / İstanbul1938Roman

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Debirî, Hâki Biraderid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Tülin Tankutd. 30 Ağustos 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MEHMED KEMÂLEDDÎN, Harîrî-zâded. 1850 - ö. 1881Doğum YeriGörüntüle
4KIRBIYIK, Ali Afkar Kırbıyıkd. 1874 - ö. 07.10.1936Doğum YılıGörüntüle
5BAHAYİd. 1874 - ö. 1925Doğum YılıGörüntüle
6ESED, Esed Rızayevd. 1874 - ö. 1951Doğum YılıGörüntüle
7ALİ HAKİ EDNA/HARHARİ/FİGANÎ/HİCRANÎ/EDNAÎ/GULAMÎ/VİSALÎ/GEDAÎ, Ali Doğand. 1889 - ö. 1961Ölüm YılıGörüntüle
8Ahmet Cevat Emred. 1 Eylül 1876 - ö. 10 Aralık 1961Ölüm YılıGörüntüle
9Peyami Safad. 2 Nisan 1899 - ö. 15 Haziran 1961Ölüm YılıGörüntüle
10Özden Nazım Selenged. 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Abdurrahman Güzelyazıcıd. 6 Mayıs 1904 - ö. 15 Mayıs 1978MeslekGörüntüle
12İlhan Şevket Aykutd. 1907 - ö. 17 Mart 1991MeslekGörüntüle
13Ali Nusretd. 23 Mart 1872 - ö. 13 Şubat 1913Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Faik Reşadd. 26 Eylül 1851 - ö. 26 Haziran 1914Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fazıl Ahmet Aykaçd. 1884 - ö. 5 Aralık 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÇERKEŞÎ, Mehmet Hilmid. 1843 - ö. 1907Madde AdıGörüntüle
17Mehmet Sümerd. 1984 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18MEHMET/FAKİR MEHMET, Mehmet Çakmakd. 1921 - ö. 2001Madde AdıGörüntüle