BÜRYAN ANA, Ayşe

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ayşe olan âşığın, 19. yüzyılın sonunda Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Palanlı köyünde doğduğu tahmin edilir. Kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Âşığın tek oğlu Haydar Ergün, Palanlı köyünde yaşamını sürdürmektedir. Ölüm tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, Atatürk için yazdığı bir şiirden hareketle ve torunlarından alınan bilgiler ışığında âşığın, Atatürk döneminde hayatta olduğu anlaşılır. Ne zaman vefat ettiği bilinmez. Öleceğini anlayıp "Peyikler geziyor muhipler duyun/ Gelin helallaşak ben gider oldum" biçimindeki son deyişini söyleyip cenazesinin defin işlemleri için köye kimin çağrılacağını ifade ederek vefat ettiği söylenir. Mezarı Palanlı köyündedir (Yardımcı 2004: 203).

Âşığa Büryan adı Hacı Bektaş’a uzun süre hizmet eden Gudüz Ana tarafından verilir. Daha çok dinî ve tasavvufî içerikli şiirler söyler. Bunun yanında elifname tarzında yazdığı "Selanik elleri babası yurdu/ Kırklar makamında aradı buldu" biçiminde dizelerle yüklü Atatürk üzerine söylediği şiirleri dikkat çeker (Yardımcı 2004: 207).

Köy ve çevre halkı tarafından sevilen, değer verilen bir kişi hâline gelen âşıkla ilgili olarak Araplar köyü ve çevresinde çeşitli kerametler anlatılır ve ünü yayılır. Büryan Ana hakkında Zile ve çevresinde bir çok menkıbe anlatılır ve ermişliğine inanılır. Zile ve çevresinde tutulmuş çeşitli cönklerde ve defterlerde şiirlerine rastlanmaktadır.

Kaynakça

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 24.12.2018
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İDRİS MEHERREMOVd. 1894 - ö. 1944Doğum YeriGörüntüle
2Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944Doğum YeriGörüntüle
3AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İDRİS MEHERREMOVd. 1894 - ö. 1944Doğum YılıGörüntüle
5Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944Doğum YılıGörüntüle
6AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İDRİS MEHERREMOVd. 1894 - ö. 1944Ölüm YılıGörüntüle
8Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944Ölüm YılıGörüntüle
9AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İDRİS MEHERREMOVd. 1894 - ö. 1944MeslekGörüntüle
11Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944MeslekGörüntüle
12AHMET ACARd. 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İDRİS MEHERREMOVd. 1894 - ö. 1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İDRİS MEHERREMOVd. 1894 - ö. 1944Madde AdıGörüntüle
17Nurmırat Sarıhanovd. 1906 - ö. 04.05.1944Madde AdıGörüntüle
18AHMET ACARd. 1927 - ö. ?Madde AdıGörüntüle