BÜRYAN ANA, Ayşe

(d. 19. Yüzyıl Sonu / ö. 20. Yüzyıl Başı)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ayşe olan âşığın, 19. yüzyılın sonunda Tokat'ın Zile ilçesine bağlı Palanlı köyünde doğduğu tahmin edilir. Kaynaklarda hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. Âşığın tek oğlu Haydar Ergün, Palanlı köyünde yaşamını sürdürmektedir. Ölüm tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, Atatürk için yazdığı bir şiirden hareketle ve torunlarından alınan bilgiler ışığında âşığın, Atatürk döneminde hayatta olduğu anlaşılır. Ne zaman vefat ettiği bilinmez. Öleceğini anlayıp "Peyikler geziyor muhipler duyun/ Gelin helallaşak ben gider oldum" biçimindeki son deyişini söyleyip cenazesinin defin işlemleri için köye kimin çağrılacağını ifade ederek vefat ettiği söylenir. Mezarı Palanlı köyündedir (Yardımcı 2004: 203).

Âşığa Büryan adı Hacı Bektaş’a uzun süre hizmet eden Gudüz Ana tarafından verilir. Daha çok dinî ve tasavvufî içerikli şiirler söyler. Bunun yanında elifname tarzında yazdığı "Selanik elleri babası yurdu/ Kırklar makamında aradı buldu" biçiminde dizelerle yüklü Atatürk üzerine söylediği şiirleri dikkat çeker (Yardımcı 2004: 207).

Köy ve çevre halkı tarafından sevilen, değer verilen bir kişi hâline gelen âşıkla ilgili olarak Araplar köyü ve çevresinde çeşitli kerametler anlatılır ve ünü yayılır. Büryan Ana hakkında Zile ve çevresinde bir çok menkıbe anlatılır ve ermişliğine inanılır. Zile ve çevresinde tutulmuş çeşitli cönklerde ve defterlerde şiirlerine rastlanmaktadır.

Kaynakça

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 24.12.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BAYRAM BAYRAMLId. 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2TERKÎd. 1771 - ö. 1897Doğum YeriGörüntüle
3SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BAYRAM BAYRAMLId. 1937 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5TERKÎd. 1771 - ö. 1897Doğum YılıGörüntüle
6SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7BAYRAM BAYRAMLId. 1937 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8TERKÎd. 1771 - ö. 1897Ölüm YılıGörüntüle
9SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10BAYRAM BAYRAMLId. 1937 - ö. ?MeslekGörüntüle
11TERKÎd. 1771 - ö. 1897MeslekGörüntüle
12SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
13BAYRAM BAYRAMLId. 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TERKÎd. 1771 - ö. 1897Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BAYRAM BAYRAMLId. 1937 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17TERKÎd. 1771 - ö. 1897Madde AdıGörüntüle
18SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle