CABBAR YURT/HOCA, Abdülcabbar Yurt

(d. 1940 / ö. 2000)
Şoför, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Abdülcabbar Yurt, 1940 yılında Adana'nın Ceyhan ilçesine bağlı Çatalhöyük köyünde doğmuştur. Âşık Cabbar'ın babasının adı Nurettin, annesinin adı ise Perişan’dır. İlkokul mezunu olan Âşık Cabbar Yurt, çocukluk ve gençlik yıllarında çiftçilikle uğraşmış; sonrasında ise şoförlük yaparak geçimini sağlamıştır. Âşık Abdülcabbar Yurt'un akrabaları ve yakın çevresindeki arkadaşları onu, Hoca lakabı ile tanımaktadırlar (Arı 2009: 496). Bu durum âşığın dini-tasavvufi konulardaki bilgisi ve çevresindeki insanlara bu konularda nasihat vermesi, onları din, ahlak ve tasavvuf konularında bilgilendirmesinden kaynaklanmaktadır (Arı 2009: 502).

Âşık Abdülcabbar Yurt, -yukarıda da sözü edildiği üzere- şoförlük ve âşıklık mesleklerini yapmak üzere, köyünden Ceyhan'a göç etmiş, ölümüne kadar burada yaşamıştır (Arı 2009: 496). 2000 yılında vefat eden âşığın mezarı Çatalhöyük köyündedir.

Abdülcabbar Yurt, yöredeki Karacaoğlan geleneği etkisi ile âşıklığa küçük yaşlarda heves etmiş ve saz çalmayı öğrenmiştir. Âşık, rüyasında bade içtiğini söylemekte; ama -bu durumun bir sır olduğunu düşündüğü için- rüyanın nasıl olduğu ve içtiği badenin niteliği hakkında bilgi vermemektedir (Arı 2009: 496). O, usta-çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiştir. Şiirlerinde adını tapşırmış (Cabbar olarak) ya da "Hoca" mahlasını kullanmıştır.

Âşığın elimizde bulunan 34 şiiri incelendiğinde, bunların genellikle 11’li hece ölçüsü ile yazıldığı görülmektedir. Âşık Cabbar, şiirlerini koşma kafiye örgüsü ile güzelleme, nasihat, destan, taşlama ve ilahi türlerinde söylemiş ve genellikle yarım ile tam kafiyeyi kullanmıştır. Âşığın şiirlerinde çoğu kez anlatım tekniklerinden doğrudan anlatım, nasihat-hitap yolu ile anlatım ve hikâye etme yöntemini kullandığı dikkati çekmektedir (Arı 2009: 497). O, yine şiirlerinde tekrirlere, deyimlere ve halk söyleyişlerine sıklıkla yer vermiştir . Âşığın şiirlerinde millî bilinç, yurt-doğa sevgisi, köy, iyi insan olma, tasavvuf ve din büyükleri (Yunus Emre, Mevlana...) konuları işlenmiştir: "Şu yalan dünyada garip göç eden/ Rahmeti Rahman eren Yunus'tur/ Mürşidine bağlı deruni dilden/ Kefenle dergaha giren Yunus'tur" (Arı 2009: 503; Artun Özel Arşivi. -Hoca- No: 029).

Kaynakça

Arı, Bülent (2009). Adana'da Geçmişten Bugüne Âşıklık Geleneği (Karacaoğlan-1966). Adana: Altınkoza Yay.

Artun Özel Arşivi. -Hoca- No: 029.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Yayın Tarihi: 06.01.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Babacanoğlu, Mehmet Demireld. 15 Ocak 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Jülide Gülizard. 1 Temmuz 1929 - ö. 14 Mart 2011Doğum YeriGörüntüle
3Yurdalan, Özcand. 14 Eylül 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Naci Ferhadovd. 1940 - ö. 2013Doğum YılıGörüntüle
5İsmail A. Çavuşevd. 9 Aralık 1940 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6MERAMÎ, Nuri Kaşıkçıd. 1940 - ö. 30.05.2009Doğum YılıGörüntüle
7RIZA, Ali Rıza Yıldırımd. 1925 - ö. 11.04.2000Ölüm YılıGörüntüle
8CEYHUN, Kamandar Efendiyevd. 1929 - ö. 2000Ölüm YılıGörüntüle
9Semih Günverd. 1917 - ö. 10 Ocak 2000Ölüm YılıGörüntüle
10HİLMİ, Mustafa Hilmid. ? - ö. 1939MeslekGörüntüle
11KARA MEHMET, Mehmet Siligünlüd. 1934 - ö. 09.09.2014MeslekGörüntüle
12ALİ ÇAVUŞ, Ali Baltad. 1917 - ö. 14.05.1985MeslekGörüntüle
13COŞARÎ, Ergül Keskind. 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KURBAN BACI/KURBAN, Durkadın Karagöld. 1955 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜSEYİN, Hüseyin Asland. 1970 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ABDÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17NİDAÎ, Niğdelid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ESADÎ, Esat Anıkd. 01.01.1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle