Cahit Atay

(d. 1925 / ö. 28 Ağustos 2012)
Tiyatro Yazarı, Öğretmen, Memur
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Çorum’da doğdu ve ilköğrenimini bu şehirde tamamladı. Lise öğrenimini ise yarıda bıraktı. Askerlik görevini yerine getirdikten sonra köy öğretmenliği, meteoroloji memurluğu, avukat kâtipliği gibi farklı işlerde çalıştı. Bunun yanında oyun yazarlığı yaptı ve arkadaşlarıyla 1950’de Ankara’da amatör bir tiyatro olan Yurt Tiyatrosu’nu kurdu. 1951’de Ankara’da, Devlet Su İşleri’nde desinatör olarak çalışmaya başladı ve buradaki görevinden emekli oldu.

Atay’ın tiyatro eserlerinden “Sultan Gelin” 1973’te Halit Refiğ yönetmenliğinde ve “Ana Hanım-Kız Hanım”, “Kuma” adıyla 1974’te Atıf Yılmaz yönetmenliğinde sinemaya uyarlandı. “Mangoma Maskeleri” adlı oyunu ile 1984 Enka Sanat Mansiyon Ödülü’nü, “Göğsü Lenin Döğmeli Adam” adlı oyunu ile 1993 Kültür Bakanlığı Oyun Yarışması Ödülü’nü ve 1994’te Edebiyatçılar Derneği Altın Madalya Ödülü’nü kazandı.

Cahit Atay, 28 Ağustos 2012’de vefat etti.

Cahit Atay, Yurt Tiyatrosu’nda oynanmak üzere ilk amatör oyunları olan “Yaşasın Garsonluk” ve “Bu Şapka Kimin?”i yazdı. Fakat onun tiyatro yazarlığının başlangıcını 1959’da yazdığı ve Devlet Tiyatroları’nda sahnelenen “Pervaneler” ve onun ardından 1962’de yayımlanan Pusuda isimli oyunları oluşturur.

“İnsanî ve insanlar arası ilişkileri ele alması bakımından popüler konular seçmiş olan yazar, özellikle toplum sorunlarını işlemeyi amaç edinmiştir. Köy konulu oyunlarında toprak ağalarının köylüyü sömürmesini; kadın-erkek konulu oyunlarında kumalık, aile içi ilişkileri; töre konulu oyunlarında başlık parası, kan davası, din istismarını; toplumsal ve siyasi konulu oyunlarında eşkıyalığı, siyasal yozlaşmayı, sağ-sol çatışmasını, sınıflar arası özentiyi ele almaktadır. Eserlerin ortak özelliği trajikomik olaylarla örülü olmalarıdır. Düşündürücü, ders verici yönleriyle toplumsal sorunlara değinen yazar, gerçekçi yaklaşımıyla dikkati çekmektedir. Eserlerin adları, mekânlarına ve şahıslarına uygun olarak seçilmiştir” (Seçkin 2011: 118).

Kitaplaşmayan oyunları arasında “Kırlangıçlar”, “Palabıyık”, “Gültepe Oyunları”, “Amele Hıdır”, “Sahildeki Kanepe”, “Geristan’da Var Bir Polis”, “ Dalgacı Mahmut Kendine Gel”, “Kulede Bir Kadın”, “Kod Adı İvan”, “Göğsü Lenin Döğmeli Adam”, “Mangoma Maskeleri” ve “Cennet Ana ve Oğulları” yer almaktadır.

Kaynakça

Alpsal, Aysel (1965). “Cahit Atay’la”. Varlık. 33 (654): 10.

Ergül, M. Selim (2009). “Cahit Atay’ın Oyunlarında Tipik ve Deneysel”. Folklor/Edebiyat. 15 (59): 183-190.

Özkan, Seçkin (2011). Cahit Atay’ın Yapıtları. Yüksek Lisans Tezi. Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi.

Şener, Sevda (1972). “Karaların Memetleri Üzerine Bir İnceleme". Ankara.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. NURTAÇ ERGÜN ATBAŞI
Yayın Tarihi: 25.11.2019
Güncelleme Tarihi: 30.10.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
PusudaTürk Kültür Dernekleri Tiyatro Yayınları / Ankara1962Tiyatro
Ana Hanım Kız Hanım/Ormandaİzlem Yayınları / İstanbul1964Tiyatro
Karaların Memetleri, Hamdi Hamdiİzlem Yayınları / İstanbul1964Tiyatro
Sultan GelinBilgi Yayınevi / Ankara1965Tiyatro
Godot’yu BeklemezkenGerçek Sanat Yayınları / İstanbul1994Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Savaş Ünlüd. 29 Ekim 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2DAMLA, Yeter Bektaşd. 01.09.1970 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ASLIHAN BACI, Aslıhan Çetind. 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Bülent Ecevitd. 28 Mayıs 1925 - ö. 5 Kasım 2006Doğum YılıGörüntüle
5İlhan Selçukd. 11 Mart 1925 - ö. 21 Haziran 2010Doğum YılıGörüntüle
6Abdullah Rıza Ergüvend. Ekim 1925 - ö. 16 Ağustos 2001Doğum YılıGörüntüle
7KUL SALİH/SALİH/SALİHOĞLU, Ali Gökd. 1938 - ö. 12.08.2012Ölüm YılıGörüntüle
8CEMALÎ, Cemal Altıneld. 19.03.1949 - ö. 2012Ölüm YılıGörüntüle
9Sabri Kaliçd. 19 Mayıs 1966 - ö. 23 Eylül 2012Ölüm YılıGörüntüle
10Şinasi Teped. 14 Ekim 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Funda Özşenerd. 16 Ağustos 1969 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ÂŞIK ÇELEBİ, Seyyid Pir Mehemmed b. Alid. 1520 - ö. 1572MeslekGörüntüle
13İsmail Özmeld. 18 Aralık 1933 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Doğan Ümit Akseld. 1946 - ö. 3 Nisan 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İskender Palad. 8 Haziran 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CAHİT CANd. 10.04.1955 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Kevser Atayd. 25 Ocak 1976 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Cemil Cahit Cemd. 1909 - ö. 1958Madde AdıGörüntüle