CÂMÎ, CÂMÎ BEY

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Davudpaşa Mahallesi’ndendir. II. Selim’in şehzadeliği sırasında onun maiyetine katıldı. II. Selim padişah olunca Câmî de ona atmacacıbaşı oldu. Hasan Çelebi, Câmî’nin bazı ağalıklarda bulunduktan sonra Mısır’a sancak beyi olduğunu belirtir (Sungurhan 2009: 202). Ancak Sadeddin Nüzhet Ergun, Hasan Çelebi’inin yanlışlıkla Câmî’nin Mısır’a gittiği bilgisini verdiğini belirttikten sonra, Câmî’nin Mısır’a gittiğini söyleyen Gelibolulu Âlî ve Riyazî’yi de Hasan Çelebi’nin yanılttığı görüşündedir (1936: 896). Câmî’nin Mısır’da bulunduğunun belirtilmesinden dolayı şair, kendisiyle aynı yüzyılda yaşayan ve Mısır’da bulunan Gelibolulu Câmî ile karıştırılmıştır. Ölüm tarihi hakkında elde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklarda Câmî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında bilgi verilmemiştir. Gelibolulu Âlî, dinlenebilecek kadar az şiirinin olduğunu söylemektedir (İsen 1994: 298). Ahdî, Câmî’nin yazdığı parlak gazellerle Anadolu’da “Câmî-i Sânî” unvanıyla anılmasının yerinde olacağını (Solmaz 2005: 254) söyleyerek ondan övgüyle bahseder.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 2. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C. 2. İstanbul.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Gelibolulu Âlî, Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyâzî, Riyâzu’ş-Şu’arâ. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu, 06 Hk 1275. vr. 30b.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 01.02.2014].

Sungurhan Eyduran, Aysun  (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 01.02.2014].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 26.02.2014
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Cân mı vardur âteş-i ‘ışkunla sûzân olmaya

Dil mi var sevdâ-yı zülfünle perîşân olmaya

Zülfün ucından kesilse baş asılsa dâra dil

Çekmeye aslâ elem kat’â perîşân olmaya

Gülşen-i ‘âlemde el çek ol güzelden kim gönül

Serv gibi ser-firâz u pâk-dâmân olmaya

Yok yire çekme emek râz-ı dehânın bilmege

İhtimâm itme ana ki anda imkân olmaya

Câmiyâ vuslat muhâl oldı bunı bildüm temâm

Bulmaya fürkat nihâyet hecre pâyân olmaya

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 1. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 453.)

Gazel

Görmedük gurre-i ebrûnı meh-i garrâda

Bulmaduk şevk-ı ruhun mihr-i cihân-ârâda

Biz ne keyfiyyet ile mey diyelüm la’lüne kim

Neş’e-i câm-ı lebün hâleti yok sahbâda

Nâfe-i zülfün hevesi gonce-femün fikriyle

Geçirür yok yire ‘ömrini kuru sevdâda

Görinür âyîne-i rûyine bakdıkca dilâ

Ol perî-çihre bize sûret-i istingâda

Câmi’yâ istemezin kılmasun âzâd beni

Bes durur bana kulum dimege ol beg-zâde

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 254-55.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMET, Mustafa İsmet Efendi, Pepe İsmetd. 1833 - ö. 1892Doğum YeriGörüntüle
2REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
3AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862Doğum YeriGörüntüle
4İSMET, Mustafa İsmet Efendi, Pepe İsmetd. 1833 - ö. 1892Doğum YılıGörüntüle
5REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
6AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862Doğum YılıGörüntüle
7İSMET, Mustafa İsmet Efendi, Pepe İsmetd. 1833 - ö. 1892Ölüm YılıGörüntüle
8REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Ölüm YılıGörüntüle
9AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862Ölüm YılıGörüntüle
10İSMET, Mustafa İsmet Efendi, Pepe İsmetd. 1833 - ö. 1892MeslekGörüntüle
11REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918MeslekGörüntüle
12AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862MeslekGörüntüle
13İSMET, Mustafa İsmet Efendi, Pepe İsmetd. 1833 - ö. 1892Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İSMET, Mustafa İsmet Efendi, Pepe İsmetd. 1833 - ö. 1892Madde AdıGörüntüle
17REŞÂD, V. Mehmedd. 1844 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle
18AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862Madde AdıGörüntüle