CEDÎDÎ, Diyarbakırlı

(d. ?/? - ö. 1245/1829)
divan şairi ve saz şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Adı Cedîdî’dir. Diyarbakırlı’dır. Ümmîdir. Alî Emîrî’nin verdiği bilgilere göre çoğu zaman vezinsiz şiir söyleyen kahvehane şairlerindendir (1328: 134). Diyarbakırlı şairlerden Hasretî’nin kahvehanesinin müdavimlerinden olup sesi güzel ve saz çalmakta mahir idi. Kendisine Âşık Ömer’i ve Gevherî’yi örnek almıştır. Özellikle Âşık Garîb’i manevî rehberi olarak görmekteydi. O dönemde henüz yeni yetişmekte olan Erzurumlu Emrâh’la arkadaşlığı vardı. Saz çalmadaki mahareti yüzünden Hasretî’nin kahvehanesinde en çok parayı onun topladığı söylenir. Cedîdî, takriben 1245/1829 yılında Diyarbakır’da vefat etmiştir.

Diyarbakırlı şair Hadîdî ile aralarında nokta davası vardı. Diyarbakırlı bazı sanat erbabı, Hadîdî’nin güzel şiirlerini, şairin isminin baş harfine bir nokta koyarak Cedîdî’ye mal eder, Cedîdî de bu şiirleri sahiplenirdi. Bazen de Cedîdî’nin heceyle söylediği ve beğenilmeyen şiirleri için mahlastan bir nokta kaldırmak suretiyle söz konusu şiirler Hadîdî’ye isnat edilirdi. Bu yüzden iki şair arasında kavga olurdu (Alî Emîrî 1328: 134).

Cedîdî’nin çok sayıda aruzla ve heceyle söylediği şiiri bulunmaktadır. Şiirine örnek Alî Emîrî’nin Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid adlı eserindedir.

Kaynakça

Alî Emîrî (1328). Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. İstanbul: Matbaa-i Âmidî. 134-135.

Beysanoğlu, Şevket (1996). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. C. I. Ankara: San Matbaası.

Güner, Galip ve N. Güner (hzl). (2003). Esâmî-i Şu’arâ-yı Âmid. Ankara: Anıl Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HAKAN YEKBAŞ
Yayın Tarihi: 23.05.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Yog imiş çarhın yanında i’tibârı bahtımın

Bitmemiş dehrin bâgında lâle-zârı bahtımın

Vâdî-i hayretde ser-gerdân olup da kaldı dil

Ol sebebden kûh-ı sevdâdır güzârı bahtımın

Câm-ı aşkı nûş edip tâ haşre dek mestânedir

Bâde-i engûr ile gitmez humârı bahtımın

Ben Cedîdi kemtere cevr etme gel ey mâh-rû

Behre-yâb etmez seni bir inkisârı bahtımın

(Alî Emîrî (1328). Tezkire-i Şu’arâ-yı Âmid. İstanbul: Matbaa-i Âmidî. 134-135.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Cemal Yeşild. 1900 - ö. 27 Kasım 1977Doğum YeriGörüntüle
2NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebid. ? - ö. 1704-05Doğum YeriGörüntüle
3Mehmed Paşad. ? - ö. 1574Doğum YeriGörüntüle
4Cemal Yeşild. 1900 - ö. 27 Kasım 1977Doğum YılıGörüntüle
5NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebid. ? - ö. 1704-05Doğum YılıGörüntüle
6Mehmed Paşad. ? - ö. 1574Doğum YılıGörüntüle
7Cemal Yeşild. 1900 - ö. 27 Kasım 1977Ölüm YılıGörüntüle
8NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebid. ? - ö. 1704-05Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmed Paşad. ? - ö. 1574Ölüm YılıGörüntüle
10Cemal Yeşild. 1900 - ö. 27 Kasım 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebid. ? - ö. 1704-05Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Mehmed Paşad. ? - ö. 1574Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Cemal Yeşild. 1900 - ö. 27 Kasım 1977Madde AdıGörüntüle
14NİHÂNÎ, Seyyid Hasan Çelebid. ? - ö. 1704-05Madde AdıGörüntüle
15Mehmed Paşad. ? - ö. 1574Madde AdıGörüntüle