Cehiz, Neşe

?
(d. 12 Ocak 1958 / ö. ?)
Yazar, Senarist, Biyokimya Uzmanı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Fatma Hanım ile ziraat yüksek mühendisi İhsan Cehiz'in kızı olarak dünyaya gelen Neşe Cehiz, ilk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamladı. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden mezun oldu. İstanbul Taksim Hastanesi'nde 18 sene biyokimya uzmanlığı yaptı. 1997 yılında Baba Evi dizisiyle birlikte senaryo yazmaya başlayan Cehiz, Aşka Sürgün, Hayat Bağları, Zerda, Asi, Ihlamurlar Altında gibi çeşitli televizyon dizilerine senaryolar yazdı. Yazdığı radyo oyunları ve arkası yarınlar TRT İstanbul Radyosu'nda seslendirildi. Bazı oyunları Devlet Tiyatrosu Edebi Kurulu tarafından repertuvara alınması için kabul edildi. Öykü ve şiirleri Varlık, Gösteri ve Yaşasın Edebiyat dergilerinde yayımlandı. Evlilik Cüzdanlarını Buruşturan Öyküler ile 1991'de Akademi Kitabevi Öykü Ödülü, 1996'da Orhan Murat Arıburnu Uzun Metrajlı Film Öyküsü Ödülü'ne layık görülmüştür.

İstanbul'da yaşayan Neşe Cehiz bir çocuk annesidir.

Neşe Cehiz, edebiyat hayatına 1991'de yayımladığı ilk kitabı Evlilik Cüzdanlarını Buruşturan Öyküler’le başlamıştır. Yazar, yazma sürecini ise şu şekilde anlatır: "Ben ne yapmak istediğini, yazarken bulanlardanım... Kurguya takılmadan plansız programsız, içgüdüsel ilerliyorsunuz... Fakat en güzeli, bu sırada karakterler yüzeye çıkmaya başlıyor. Daha sonra keserek biçerek ekleyip çıkartarak bir kurguya ulaşılıyor.” (Güngör, 2015). Eserlerinde çoğunlukla kadın erkek ilişkilerini ve cinselliği konu edinen Cehiz, gerek kitaplarında gerekse senaryolarında kadın karakterleri ideal ve kusursuz olarak göstermektense güçlü ama hatalar da yapabilen, hayatta bata çıka, düşe kalka ilerleyen gerçekçi bir profil çizerek yansıtır.

2003 yılında İnkılap Kitabevi tarafından yayımlanan Bakire Kızlar ve Ötekiler kitabının arka kapak yazısında Neşe Cehiz'in kadın cinselliğini ele alış şekli şu sözlerle betimlenir: "Neşe Cehiz´in öykülerinde çekingen, utangaç, cinsellik söz konusu olunca yüzü al al olan kızlar var. Yani bakireliği süslü püslü bir şapka gibi başının tepesinde taşıyanlar. Bir de cinsel freni tutamayanlar, kışkırtıcı güdülerini özgür bırakanlar. Yani ötekiler...". Beni Odana Götür isimli eseri, yazarın çoğunlukla kadınlar ekseninde ele aldığı cinselliği ilk kez erkeklerin gözünden yansıtması sebebiyle dikkat çekicidir. Bu anlamda birbirinden farklılaşan Bakire Kızlar ve Ötekiler ve Beni Odana Götür eserlerini yazar şu şekilde karşılaştırır: "...Öyküler arasındaki fark aslında kahramanların erkek ya da kadın oluşlarıyla sınırlı değil. Bakire Kızlar'ın öyküleri daha uzun, kendi içlerinde bir yığın ortak payda barındırıyor. Yani bütün olarak bakarsanız bu öykülere, bir roman tadı verdiğini göreceksiniz... Biri tutuk, biri de fırlama iki kadın kahramanın serüvenleri oluşturuyor anlatıyı. Beni Odana Götür ise çoğu tutuk, farklı sınıflara, farklı yaş kümelerine ait erkeklerin hem çok komik, hem de çok acıklı öykülerini anlatıyor... Beni Odana Götür'deki on bir öykü de çok farklı birbirinden..." (Oğuz, 2004).

Neşe Cehiz, öykülerindeki dilin müstehcen olmadığını, tam tersi zaman zaman gündelik dile yaklaştığını söyler. Bunun yanı sıra cinselliği doğrudan ele alan metinler yazmadığını, yaşamda cinsellik ne kadar varsa kendi eserlerinde de o kadar yer aldığını özellikle belirtir (Oğuz, 2004).

Kaynakça

Cehiz, Neşe (2003). Bakire Kızlar ve Ötekiler. https://www.kitapyurdu.com/kitap/bakire-kizlar-ve-otekiler/52567.html adresinden edinilmiştir. [Erişim Tarihi: 12.11.2019]

Güngör, Hakan (2015). "Cüceler'in yazarı Neşe Cehiz: Aile kavramı beni tiksindiriyor". https://www.evrensel.net/haber/268629/cucelerin-yazari-nese-cehiz-aile-kavrami-beni-tiksindiriyor adresinden edinilmiştir. [Erişim Tarihi: 12.11.2019]

Oğuz, Ayşegül (2004). "Yalnızca Düşleyerek Yazmak İstemiyorum". http://bianet.org/kadin/medya/42364-yalnizca-dusleyerek-yazmak-istemiyorum adresinden edinilmiştir. [Erişim Tarihi. 12.11.2019]

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "Cehiz, Neşe." Tanzimattan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. Cilt 2. İstabul: Yapı Kredi Yayınları. s.266.

https://www.biyografya.com/biyografi/12306 [Erişim Tarihi. 12.11.2019]

http://oykuleroykuculer.blogcu.com/nese-cehiz-tren/68874 [Erişim Tarihi. 12.11.2019]

https://www.perpakitap.com/kitap/bakire-kizlar-ve-otekiler-nese-cehiz-9789751019790 [Erişim Tarihi. 12.11.2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BÜŞRA KİRAZ
Yayın Tarihi: 15.11.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Evlilik Cüzdanlarını Buruşturan ÖykülerVarlık Yayınları / İstanbul1991Hikâye
413 Yaşadı Mı?Varlık Yayınları / İstanbul1993Roman
Yalan RomanVarlık Yayınları / İstanbul1995Roman
Fasulyeden AşklarVarlık Yayınları / İstanbul1995Hikâye
Olmasa Senin De AdınVarlık Yayınları / İstanbul1999Roman
Bakire Kızlar ve Ötekilerİnkılap Kitabevi / İstanbul2003Hikâye
Beni Odana Götürİnkılap Kitabevi / İstanbul2004Hikâye
Kanlıca'da Çılgın Aşkİnkılap Kitabevi / İstanbul2005Hikâye
ÇukurdaEverest Yayınevi / İstanbul2008Roman
CücelerCan Yayınevi / İstanbul2015Roman
Sırça Saray? / ??Tiyatro
Burada ve Şimdi? / ??Tiyatro
Mutlu Olacağım Yer? / ??Tiyatro
Kiracı? / ??Radyo Oyunu

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SALİH SOYDEMİRd. 01.08.1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Günay Muzafferd. Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Kaya, İ. Güvend. 15 Eylül 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Marmara, Nilgünd. 13 Şubat 1958 - ö. 13 Ekim 1987Doğum YılıGörüntüle
5Kemal Beyatlıd. 19 Temmuz 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ramazanoğlu, Yıldızd. 03 Mart 1958  - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Berk, İlhand. 1918 - ö. 28 Ağustos 2008MeslekGörüntüle
8Kocahanoğlu, Osman Selimd. 21 Temmuz 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Bahar, Burcud. 11 Mayıs 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Orancı, Rüştü Cumhurd. 28 Ekim 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Sabri Gürsesd. 07 Şubat 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Durcan, Yaşacand. 15 Eylül 1952 - ö. 17 Mayıs 2018Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Karel, Neşed. 4 Ekim 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14DİLANA, Neşe Balıkçıd. 1968 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Türkeş, Neşed. 1974 - ö. ?Madde AdıGörüntüle