CELÂL, Seyyid Ali Celâleddîn Paşa

(d. 1756/1170 - ö. 1822/1104)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Seyyid Ali Celâleddîn Paşa'nın babası Çeteci Abdullah Paşa ile beraber Kilis'ten Diyarbakır'a gelip yerleşmiş olup kendisi de 1170/1756 da burada doğdu. Mahallesi alimlerinden Ebubekir Efendi'den eğitim aldı. Tahsili­ni ilerletmek için 1198/ 1783-84 'de İstanbul'a geldi, Divan-ı Hümayun kalemine girmiştir. An­cak kendisini çekemeyen arkadaşlarıyla geçinemeyerek ayrıldı. 1204/1787-88 'te Maden Emini Yusuf Ziya Paşa'nın divan kâtibi oldu. Paşa Sadrazamlığa yükselince Darp­hane'ye memur oldu, Paşa'nın 1223 / 1808-09 senesi sonlarından ikinci defa vezirliğe gelmesiyle Celal Efendi mektubi kalemine girdi. Gösterdiği başarı üzerine Hâcegânlık rütbesi aldı. An­cak buradan da bazı münafıkların tezviratı yüzünden ayrılmış, bir süre garibane ve avare otururken kendisini seven ve iyi tanıyan kimselerin gayretiyle sarayın dikkat nazarını çekerek bir anda vezirlik rütbesi verilerek Şevval 1320 / 1816'da nişancı paye­si verildi ve Anadolu Muhasebeciliği'ne atandı. 19 Zilhicce 1230 / 22 Kasım 1915'te Niş muhafızlığına, 1231/1815-16'da Vidin ve Niğbolu vali ve muhafızlığına 1233 / 1817-18'de Edirne, 1235 / 1819-20'de Bosna valiliğine tayin olundu. Rumeli'de uzun süre bulundu. Sonra Niş Muhafızlığına, Edirne ve Bosna Valiliklerine atanarak başarı gösterdi. 1104/ 1822’de Rumeli Se­raskerliği unvanı ile Rumeli Eyaletine atandıysa da yolda vefat etti.

Hazine Kâtibi Enverî Efendi Celâl Paşa'nın müsveddelerini toplayarak Münşeat-ı Celâl adı altında yayımlanmıştır. Ali Emiri Münşeat'ın bir nüshasının kendisinde olduğunu söylüyor. Söz konusu nüsha Ali Emiri. Edebiyat 388'de kayıtlıdı.

Kaynakça

Beysanoğlu, Şevket (1978). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. Diyarbakır: Diyarbakır’ı Tanıtma Turizm Derneği Yay.

Güner, Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Esâmî-i Şuarâ-yı Âmid, Ali Emiri Efendi. Ankara: Anıl Matbaa.

İbnülemin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 30.12.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Cemâlinden cüdâ düşmek benim cânâ celâlimdir

Celâlinle bana cevr eylesen mahzâ cemâlimdir

Cemâlin pertevinden aks alır âyîne-i kalbim

Seni bir lahza şâhım görmemek ammâ cemâlimdir

Cemâlin bezm-i hüsnünde bana bir özge hâlettir

Şehîd-i gamzen olsam bilmiş ol canâ cemâlimdir

Cemâlin şem'ine cem oldular üftâdeler ammâ

Benim pervâneveş per yaktıgım hâlâ cemâlimdir

Cemâlin bu perîşân hâline rahm eyle sultânım

Esîr-i zülfünüm cevr-i gamın zîrâ cemâlimdir

Mihr ü mâh-ı ma'rifet eflâki idrâkimdedir

Revnak-ı gülzârı himmet-i hâki idrâkimdedir

(İbnülemin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. 200.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1LÜTFÎ, Çelebi-zâde Agop Lütfîd. ? - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
2SIDKÎ, Diyarbakırlıd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
3KÂMÎ, Şa\'ban Kâmî Efendid. 1805 - ö. 1884Doğum YeriGörüntüle
4FERRÎ, Mehmed Efendid. 1756 - ö. 1805Doğum YılıGörüntüle
5FÂZIL, Enderunlu Fâzıl (Hüseyin) Beyd. 1756-57 - ö. 30 Aralık 1810Doğum YılıGörüntüle
6YEKSÂN, Mahmûd Efendid. 1756-59? - ö. 1813-14\'ten sonraDoğum YılıGörüntüle
7EMİRÎ, Ömer Hand. ? - ö. 1822Ölüm YılıGörüntüle
8VALEH, Kerbelayi Safid. 1729 - ö. 1822Ölüm YılıGörüntüle
9HÂLET, Mehmed Sa\'îd Efendid. 1760 - ö. 1822Ölüm YılıGörüntüle
10MEVCÎ, Defterdar Mehmed Paşad. ? - ö. 1643MeslekGörüntüle
11ŞEMSÎ, Candaracı-zâde Muhyiddîn Şemsî, Mehmed Çelebi, Şemsî-i Defterdârd. ? - ö. 1491-92MeslekGörüntüle
12ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Beyd. 1794 - ö. 1846MeslekGörüntüle
13BAHRÎ, Edirnelid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14AZÎZ, Mehmed Azîzd. 1848 - ö. 1916Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MEHMED ŞÜKRÜd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CEMÂLÎ, Bâyezîdd. 1410-12? - ö. 1510-12?Madde AdıGörüntüle
17ALİ RIZA DAVUDİd. ? - ö. 1998Madde AdıGörüntüle
18NİGÂRÎ, Haydar Çelebid. ? - ö. 1573Madde AdıGörüntüle