CEYHANÎ, Durmuş Ali Sayıcı

(d. 13.01.1964 / ö. ?)
âşık, memur
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Durmuş Ali Sayıcı olan Âşık Ceyhanî, 13 Ocak 1964 tarihinde Adana ilinin Ceyhan ilçesine bağlı Gümürdülü köyünde dünyaya gelir. Âşık Ceyhanî'nin babası Mahmut Sayıcı, aslen Muğla'nın Dalaman ilçesinin Köyceğiz köyünde yaşayan Tekeli yörüklerindendir. Daha sonraları, âşığın dedesi Durmuş Ali, 1945'li yıllarda Muğla-Dalaman'dan göç eder ve Adana-Ceyhan dolaylarına yerleşir. Âşığın babası, Cennet adında bir hanımla evlenir. Âşık Ceyhanî'nin annesi Cennet Hanım'dır. Mahmut Sayıcı ile olan evliliğinden on çocuk dünyaya getirir. Âşık Ceyhanî, bu on çocuktan üçüncü ve ilk erkek evlattır. Âşık Ceyhanî, doğduğu yer olan Gümürdülü köyünde ilkokulu bitirir. Daha sonra orta ve lise öğrenimini nahiyeleri olan Sağkaya'da tamamlar. Âşık Ceyhanî, 1989'da Isparta Eğridir Komando Okulu'nda askerliğinin acemi birliğini tamamlar. Usta birliğini ise Ağrı'da komando olarak tamamlar. Âşık Ceyhanî, Yüreğir'de Türk Telekom'da çalışmaktadır. 30 Ekim 1992 tarihinde evlenir. Eşi, Kozan'ın Bucak­-Çobanpınarı köyündendir. Âşığın Mehmet Oğuzhan, Mahmut Orhun ve Büşra adlarında üçüz çocukları vardır (Barut 2003: 6-7).

Âşık Ceyhanî, âşıklığa 12-13 yaşlarında başlamıştır. Çevresinde gördüğü ve yaşadığı olayları bu yaşlarda şiirleriyle dile getirir. O zamanlarda yazdığı şiirlerde sosyal konular da yer alır. Yazdığı ilk şiirin sadece bir dörtlüğünü hatırlamaktadır. Âşık, 19 yaşlarında, bıçakla yaralamak suçundan on yıl ağır hapis cezasıyla cezalandırıldıktan sonra, Ceyhan açık ceza evi Mercimek'te 4 yıl hapis yatar. Bu süre zarfında değişik duygular yaşar. Ailesini, arkadaşlarını, dostlarını özlemiş, içinde büyüyen hasret duyguları ve hapishane ortamında yaşadığı olaylar âşıklığa başlamasında etkili olur. Hayat karşısında edindiği deneyimler, onun âşıklığını etkiler. Âşık, hapisten çıktıktan sonra, köyünün âşıklarından olan Kara Mehmet ile uzun süre usta-çırak ilişkisi kurar. Şiiri daha ustaca yazmasında Âşık Kara Mehmet’in çok yardımını görür (Barut 2003: 8).

Âşık Ceyhânî, gördüğü bir rüyadan sonra şiirlerinin Âşık Kara Mehmet’in şiirlerine benzediğini farkeder. Rüyâsı şöyledir: “Bir gündüz vakti, üst tarafı orman, alt tarafı çimenlik olan bir bayırdan çıkan pınardan önce Kara Mehmet eğilerek su içer. Daha sonra pınardan avucuyla su alarak Âşık Ceyhânî’ye içirir.” Bu rüyadan sonra aşığın şiirleri, Kara Mehmet’in şiirlerine benzemeye başlar. Âşık Ceyhânî, ilk şiirlerinde Dertli mahlasını kullanır. Sonra Kara Mehmet, Ceyhânî ’ye Dertli mahlasını başka âşıkların da kullandığını söyler. Bunun üzerine âşık, mahlasını değiştirmeye karar verir. Âşık Kara Mehmet, âşığımız Ceyhanlı olduğu için ona Ceyhânî mahlasını verir. Âşığımız, bundan sonra yazdığı şiirlerinde Ceyhânî mahlasını kullanır. Âşık Ceyhânî, saz çalmayı kendi kendine öğrenir. Söylediği türkülerin ezgileri kendine aittir (Barut 2003: 9).

Âşık Ceyhânî şiirlerinde sadece 8’li ve 11’li hece ölçüsünü kullanır. 11'li hece ölçüsüyle yazdığı şiirleri daha fazladır (Barut 2003: 10).

Kaynakça

Barut, Yegim (2003). Âşık Ceyhanî'nin Hayatı ve Şiirleri. Yayımlanmamış Bitirme Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. REFİYE ŞENESEN
Yayın Tarihi: 27.03.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HASİBE HATUNd. 1880-1885 - ö. 1945Doğum YeriGörüntüle
3KERİM, Kerim Kurband. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HASİBE HATUNd. 1880-1885 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
6KERİM, Kerim Kurband. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
8HASİBE HATUNd. 1880-1885 - ö. 1945MeslekGörüntüle
9KERİM, Kerim Kurband. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
10BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HASİBE HATUNd. 1880-1885 - ö. 1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12KERİM, Kerim Kurband. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13BEKİR SAMİM, Bekir Sami Bozkurtd. 16.02.1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14HASİBE HATUNd. 1880-1885 - ö. 1945Madde AdıGörüntüle
15KERİM, Kerim Kurband. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle