Çığıraçan, İbrahim Hilmi

Tüccarzade
(d. 1880 / ö. 12 Haziran 1963)
Yayımcı, kitapçı, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Aslen Kazanlı olan İbrahim Hilmi Çığıraçan, 1880'de Romanya'nın Tulça kasabasında dünyaya gelmiştir. 1883'te ailesiyle birlikte İstanbul'un Sarıgüzel semtine taşınmıştır. İlköğrenimini de burada tamamlayan İbrahim Hilmi, ailesinin ekonomik sıkıntıları nedeniyle öğrenimini devam ettirememiş ve ilk işi olan demir dökümhanesi çıraklığına başlamıştır. Çığıraçan, on beş yaşında iken İkdam gazetesinin abone memuru olarak basın hayatına ilk adımını atmıştır. Kütüphanecilik, yayımcılık gibi birçok alanda faaliyette bulunan İbrahim Hilmi Çığıraçan, 12 Haziran 1963’te hayata gözlerini yummuş ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir (TDV İslam Ansiklopedisi 1993: 299-300;Erşahin 2004:10-19).

Tüccarzade İbrahim Hilmi, 21 ocak 1896'da Bab-ı Ali'de Kitabhane-i İslam adıyla kitapçılık işine girer. Askeri yayın ve cep atlasları yayımlayan yazar, okul kitapçılığına da girişerek bu alanda Avrupa standartlarında kitaplar yayımlar. İlk defa elifba ve kıraat kitaplarına canlı varlık koyma girişiminde bulunur. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra resimli ilk günlük gazete olan Millet’i çıkarır. Tüccarzade İbrahim Hilmi, Kur'an-ı Kerim'in bazı bölümlerini çocukların anlayabileceği şekilde cüzler haline getirerek yazar. Türk edebiyatına Halit Ziya Uşaklıgil, Mehmet Rauf, Refik Halit Karay, Abdülhak Şinasi gibi isimleri kazandırır. 1946'da yayıncılık hayatının 50. yılını devirir ve bu olay 21 Ocak 1946'daTürk Editörler Derneği'nde kutlanır(Albayrak 1993: 299-300;Erşahin 2004:10-19). Tüccarzade İbrahim Hilmi, zaman zaman döneminin talihsizliklerine uğramış bir yazar olsa da ülkesine, milletine ve edebiyatına olan bağlılığını kaybetmeden bu yolda değerli eserler vücuda getirir. Döneminin eksikliklerine bilinçli bir şekilde yaklaşarak önemli ve gerekli tespitlerde bulunur. Yazarın 83 yıllık ömrüne sığdırdığı değerli külliyatı günümüzde de önemini korumaya devam eder.

Kaynakça

Albayrak, Nurettin. "ÇIĞIRAÇAN, İbrahim Hilmi", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/cigiracan-ibrahim-hilmi (01.03.2019).

Erşahin, İsmail (2004). "Tüccarzade İbrahim Hilmi Çığıraçan Hayatı ve Eğitim Görüşleri".Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BÜŞRA GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 28.03.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Aşk mı? Zafer mi? Yakub ile RuziyeMatbaa-i Hayriye ve Şürekâsı / İstanbul1911Tiyatro
Zavallı Millet : Felaketlerimizin EsbabıMatbaa-i Hayriye ve Şürekâsı / İstanbul1913Diğer
Fihrist-i Kitabhane-i Askerî Eski Kitabhâne-i İslâm ve Askerî : Umum kitabların isimleriYeni Matbaa / İstanbul1924Diğer
Türk Çocuğunun Din KitabıOrhaniye Matbaası / İstanbul1927Diğer
Resimli Millet AlfabesiDevlet Matbaası / İstanbul1929Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZÜLFİKAR ELİMERDANLId. 1880 - ö. 1947Doğum YılıGörüntüle
2HULKÎd. 1880 - ö. 1961Doğum YılıGörüntüle
3MÜSELLİM KURBAN OĞLUd. 1880 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
4HÜSEYİN ALYANSOĞLUd. ? - ö. 1963Ölüm YılıGörüntüle
5MEYİTTÎ/SIRRİ, Süleyman Özdolapd. 1894 - ö. 1963Ölüm YılıGörüntüle
6Duranoğlu, Raşitd. 1879 - ö. 12 Aralık 1963Ölüm YılıGörüntüle
7Muz, Burhanettind. 01 Ocak 1939 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Nazlı Karabıyıkoğlud. 1985 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Mesut Özünlüd. 22 Ocak 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Yengin, Muhiddin Raifd. 1880 - ö. 30 Aralık 1955Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Ergun, Sadettin Nüzhetd. 1899/1901 - ö. 25 Nisan 1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Coşkunlu, Abdülvahitd. 1883 - ö. 03 Şubat 1950Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13HÂLİS, İbrahim Efendid. ? - ö. 1747-48Madde AdıGörüntüle
14İsmail Hilmi Soykutd. 1906 - ö. 1974Madde AdıGörüntüle
15TULÛ\'Î, İbrahim Tulûî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle