CİVÂNÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bazı kaynaklara göre Tırhalalı bazılarına göre ise Edirnelidir. Kadı-zâde olarak bilinir. Edirne’de Kemâl Paşa-zâde’den mülazım olduktan sonra çeşitli yerlerde kadılıklarda bulunmuştur. Âşık Çelebi Kemâl Paşa-zâde’nin çok iyilik ve yardımını gördüğünü kaydetmektedir. Son olarak Vize kadısı iken, Sicill-i Osmanî’ye göre 950/1543/44’den sonra ölmüştür. Kınalı-zâde Hasan Çelebi, şiirlerinin güzel olduğunu ve latîfe söylemede usta olduğunu kaydettiği Civânî’nin Kili’de kadıyken söylediği bir gazeline Hâşimî’nin, Gulâmî’nin ve kendinin yazdığı nazirelerden örnekler verir. Âşık Çelebi, şairin mahlasına uygun olarak yaptığı nitelemelere göre şair “civân”lara düşkün, hoş yaradılışlı, zevk ehli ve latîfe söyleyen bir şair imiş. Civânî’nin Pervâne Bey Mecmuası’nda yedi, Mecma’u’n-Nezâ’ir’de üç gazeli bulunmaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

“Civânî” (1977). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Dergâh Yay. 80.

Cunbur, Müjgan (2002). “Civânî”. Atatürk Kültür Merkezi Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 2. 468.

Ergun, Sadeddin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C.1.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 20.03.2013]

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat No. 406, vr. 131a, 190b, 317b…

Şemseddîn Sâmî (1314). Kâmûsu’l-A’lâm. İstanbul: Mihrân Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 06.09.2013

Eserlerinden Örnekler

  GAZEL 

 Çerh ayırmasun beni gün yüzlü mâhumdan benüm

 Yoksa göge boyanur dûd-ı siyâhumdan benüm

 Görinen hurşîd sanmañ kubbe-i eflâkde

 Od yanar başında çerhüñ nâr-ı âhumdan benüm

 Sînemi karşu siper itdügüm oldıysa günâh

 Geçsün ey kaşı kemân tîrüñ günâhumdan benüm

 Merd-i ışkum dakdı bir zerrîn otaga başına

 Şu’le-i âhum ki çıkmışdur külâhumdan benüm

 Âteş-i ruhsârına bakdugumı gördi tabîb

 Hükm idüp mecnûnlıgum bildi nigâhumdan benüm

 Men’ idüp komaz atı ayagına ruh komaga

 Ben bu zulm ü cevri ummazdum o şâhumdan benüm

 Eşk ile âhum zemîn ü âsmânı kapladı

 Şâh-ı ışkam yir ü gök toldı sipâhumdan benüm

 Ben Civânî’yem tarîk-i ışkı itdüm ihtiyâr

 Dönüşüm yok ey tarîkat pîri râhumdan benüm

(Köksal 2012, s.1731)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Doğum YeriGörüntüle
2HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893Doğum YeriGörüntüle
3NÜVÂZÎd. ? - ö. 1639'dan sonraDoğum YeriGörüntüle
4MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Doğum YılıGörüntüle
5HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893Doğum YılıGörüntüle
6NÜVÂZÎd. ? - ö. 1639'dan sonraDoğum YılıGörüntüle
7MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Ölüm YılıGörüntüle
8HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893Ölüm YılıGörüntüle
9NÜVÂZÎd. ? - ö. 1639'dan sonraÖlüm YılıGörüntüle
10MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758MeslekGörüntüle
11HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893MeslekGörüntüle
12NÜVÂZÎd. ? - ö. 1639'dan sonraMeslekGörüntüle
13MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NÜVÂZÎd. ? - ö. 1639'dan sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MESTÇİ-ZÂDE SÂLİH EFENDİd. ? - ö. 1758Madde AdıGörüntüle
17HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893Madde AdıGörüntüle
18NÜVÂZÎd. ? - ö. 1639'dan sonraMadde AdıGörüntüle