COPCU, Mehmet Tokman

(d. 1921 / ö. 23.12.1993)
Gazeteci
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Mehmet Tokman olan âşık, 1921'de Afyon’da doğmuştur. Ortaokuldan mezun olduktan sonra askerliğini tamamlamış ve ardından bir süre devlet memuru olarak çalışmıştır. İki çocuğu vardır. 1950'de memuriyetini bırakarak Şuhut ilçesinde dava vekilliği yapmaya başlamıştır. 1959'da Cop adını verdiği gazeteyi Şuhut’ta yayımlamaya başlamıştır. 1981'e kadar yayın hayatını sürdüren bu gazete, Afyonkarahisar’daki yerel gazetecilik tarihinin önemli örneklerinden biridir. Tokman’ın şiirleri de ekseriyetle bu gazetede yayımlanmıştır. 23 Aralık 1993'te vefat etmiştir (Nasrattınoğlu 2006: 167).

Tokman saz çalamasa da âşıklık geleneğindeki şiir formlarını kullandığı için bu geleneğin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Şairin kullandığı Copcu mahlası yıllarca yöneticiliğini yaptığı Cop Gazetesi’nden mülhemdir (Nasrattınoğlu 2006: 167). Şiirlerinin çoğu dörtlüklerle kurgulanmıştır, ancak istisnai olarak beyitlerle örülü şiirleri de bulunmaktadır. Ancak beyitlerle oluşturulan bu şiirlerde aruz ölçüsü bulunmamaktadır; hece tüm şiirlerinde kullandığı ölçü birimidir. Hecenin yedili, sekizli, on birli ve on dörtlü ölçülerini kullanan âşığın en çok kullandığı nazım türü taşlamadır. Bu taşlamalar bazen toplumsal düzenin bozulmasına neden olan kişilerle ilgili olabileceği gibi bazen de âşığın kişisel yaşantısı ile yolları kesişen ancak anlaşamadığı rakipleri üzerinedir. Döneminin Afyonkarahisar eşrafı içerisinde yer alan doktor, mühendis, avukat gibi pek çok farklı meslekten kişiyi hicvettiği taşlamaları ile yerel bir ün kazanmıştır. Şiirlerindeki eleştiriler kimi zaman da doğrudan kendisine yöneliktir. Hem âşıklık geleneğinde hem de basın tarihi içerisinde yeri olan Tokman üzerine yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. İrfan Ünver Nasrattınoğlu’nun Afyonkarahisarlı Halk Ozanları (2006: 167-176) adını taşıyan eserinde âşığın hayatı hakkında kısaca bilgi verilip örnek olarak birkaç şiirine yer verilmektedir.

Kaynakça

Nasrattınoğlu, İrfan Ünver (2006). Afyonkarahisarlı Halk Ozanları. Ankara: Halk Kültürü Araştırmaları Kurumu Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ADİL ÇELİK
Yayın Tarihi: 27.12.2018

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZEHRA/ZEHRA SULTAN, Zehra Çakırd. 01.03.1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2OZAN ÇULSUZ, Ali Osman Karakuşd. 01.03.1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KUBAT, Hacı Osman Kubatd. 1940 - ö. 05.11.2018Doğum YeriGörüntüle
4İRFANÎ, Ali Osman Şimşekd. 1921 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Suphi Taşhand. 1921 - ö. 9 Haziran 1960Doğum YılıGörüntüle
6TURGUT ABDAL/TURGUT BABA/KAZIM OĞLU TURGUT, Turgut Kocad. 1921 - ö. 15.10.1997Doğum YılıGörüntüle
7İRFANÎ, Ali Osman Şimşekd. 1921 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Suphi Taşhand. 1921 - ö. 9 Haziran 1960Ölüm YılıGörüntüle
9TURGUT ABDAL/TURGUT BABA/KAZIM OĞLU TURGUT, Turgut Kocad. 1921 - ö. 15.10.1997Ölüm YılıGörüntüle
10İRFANÎ, Ali Osman Şimşekd. 1921 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Suphi Taşhand. 1921 - ö. 9 Haziran 1960MeslekGörüntüle
12TURGUT ABDAL/TURGUT BABA/KAZIM OĞLU TURGUT, Turgut Kocad. 1921 - ö. 15.10.1997MeslekGörüntüle
13İRFANÎ, Ali Osman Şimşekd. 1921 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Suphi Taşhand. 1921 - ö. 9 Haziran 1960Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TURGUT ABDAL/TURGUT BABA/KAZIM OĞLU TURGUT, Turgut Kocad. 1921 - ö. 15.10.1997Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İRFANÎ, Ali Osman Şimşekd. 1921 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Suphi Taşhand. 1921 - ö. 9 Haziran 1960Madde AdıGörüntüle
18TURGUT ABDAL/TURGUT BABA/KAZIM OĞLU TURGUT, Turgut Kocad. 1921 - ö. 15.10.1997Madde AdıGörüntüle