Abdülvahit Coşkunlu

Vahit Lütfi Salcı, Vahit Dede
(d. 1883 / ö. 03 Şubat 1950)
Şair, Folklor Araştırmacısı, Mûsikîşinas
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Abdulvahit Coşkunlu olmakla birlikte “Vahit Lütfi Salcı”, “Vahit Dede” isimleriyle bilinir. 1883 İstanbul / Kadırga doğumlu folklor araştırmacısı ve mûsikîşinas şair, Nuruosmaniye’deki Taş Mektep ve Darüşşafaka’dan sonra öğrenim hayatını Harbiye Nezareti Sanayi ve Kuleli Askeri İdadilerinde sürdürmüştür. Mekteb-i Harbiye’deyken siyasi nedenlerle Tunceli’ye sürgün edilen Salcı, Sivas’ta valilik nezaretinde halk edebiyatı araştırmaları yaptı. Saha araştırmalarının birinde Rusya’ya kaçtı (Balkar, t.y:3). Moskova Konservatuarı öğretim üyelerinden Prof. Lebiski’nin aile orkestrasında ikinci keman olarak çalıştı.1908’de İstanbul’a döndü. Müzik öğretmenliği ve memurluk yaptı. I. Dünya Savaşı’nda Edirne ve Çanakkale’de Mustafa Kemal’in birliğinde görev yaptı. İstanbul’da bir süre müzik öğretmenliği yaptıktan sonra Kırklareli’ne döndü. Yunanlılarca arandığını öğrenince göbeğine kadar sakal bırakarak; âsâsıyla tüm Trakya’yı dolaştığı söylenegelir. “Vahit Dede” diye bilinmesi bu sebepledir. 1925'te Kırklarelili halk şairlerinden Mestan Baba’nın kızı Ayşe hanımla evlenir. 1948'te Yoğuntaş nüfus memurluğundan emekliye ayrılan Salcı, 3 Şubat 1950'de Kırklareli’nde vefat etmiştir (Arslan, 2015:17-22).

Vahit Lütfi, aruz ve hece vezniyle yazdığı şiirlerini Saz Şairleri Gibi ve Benim Gibi'de toplamıştır. Saz Şairleri Gibi'de koşma, ağıt, nefes, ga­zel, kalenderi, muhammes, mü­seddes, taşlama ve mani türlerinde şiirleri bulunmaktadır. Edebî zevkinde Bektaşiliğin izlerini görmek mümkündür (Bayrı, 1950:130-131). Salcı’nın hayatını vakfettiği üç alan halk edebiyatı, folklor araştırmacılığı ve mûsikîdir. Şairin ilk yazısı, henüz talebeyken 1898'de Mu­savver Terakki'de çıkmıştır. Özellikle Alevî köylerindeki cönkleri ve çeşitli belgeleri inceleyerek yalnızca tarikat mensuplarınca bilinen gizli mûsikî ve oyunları derlemiş, birçok yeni şairi tanıtmıştır (Yaprak, 2003). Folklor Postası, Milli Gazete, Türk Folklor Araştırmaları, Yücel, Yeni Türk, Bartın Gazetesi, Halk Bilgisi Haberleri Mecmuası, Müzik ve Sanat Hareketleri, Trakya’da Yeşilyurt, Özdilek, 6 Ok gibi birçok süreli yayında yazıları bulunmaktadır (Arslan, 2015:27).

Kaynakça

Arslan, Fazlı (2015). Vâhitnâme.İstanbul: Mavi Yayıncılık.

Ataman, Sadi yaver (1950). “Folklorcu Vahit Lütfi Salcı” İstanbul:Türk Folkor Araştırmaları, S.11.

Balkar, Tuğrul Asi (t.y). "Kırık Bir Keman: Vahit Lütfi Salcı" www.https://docplayer.biz.tr

Bayrı, M.Halit (1950). “Vahit Lütfi Salcı”İstanbul:Türk Folklor Araştırmaları, S.9.

Öztelli, Cahit (1952). “Vahit Lütfi Salcı’nın Büyük İdeali Ne İdi?” İstanbul:Türk Folklor Araştırmaları, Sayı:33.

Yaprak, Mevlüt (2003 ). Vahit Lütfi Salcı’nın İzinde.Edirne: Ulusal Bellek Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. MEHMET TUNCER
Yayın Tarihi: 08.01.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Feryad-ı İstibdat- / -1910Hatıra
Hafiye Darbesi- / -1911Tiyatro
Saz Şairleri GibiNümune Matbaası / İstanbul1940Şiir
Gizli Türk Halk Musikisi ve Türk Musikisinde (Armoni) MeseleleriNümune Matbaası / İstanbul1940Derleme
Gizli Türk Dînî OyunlarıNümune Matbaası / İstanbul1941İnceleme
Benim Gibi- / -1945Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendid. ? - ö. 1678Doğum YeriGörüntüle
2Zeynep Alpasland. 1983 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ali Kemal Meramd. 1914 - ö. 2001Doğum YeriGörüntüle
4Nüzhet Sâbitd. 1883 - ö. 6 Ocak 1920Doğum YılıGörüntüle
5EHMED İSMAYIL OĞLUd. 1883 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6HACI, Âşık Hacıd. 1883 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7LÂYIKÎ, Muhammed Sezai Alpayd. 1892 - ö. 1950/1958?Ölüm YılıGörüntüle
8Mustafa Fehmi Gerçekerd. 1868 - ö. 16 Eylül 1950Ölüm YılıGörüntüle
9ALİHAN NİNE, Ayşed. 1865 - ö. 1950Ölüm YılıGörüntüle
10Hamdi Özyurtd. 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MUHADDİSOĞLU, Muhaddis-zâde Hacı Beyd. 1916 - ö. 24.12.1962MeslekGörüntüle
12Mehmet Müfitd. 25 Kasım 1952 - ö. 20 Kasım 2016MeslekGörüntüle
13Edip Ayeld. 23 Ağustos 1894 - ö. 17 Ocak 1957Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Mithat Cemal Kuntayd. 1885 - ö. 30 Mart 1956Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Remzi Oğuz Arıkd. 15 Temmuz 1899 - ö. 3 Nisan 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16LÜTFÎ, Lütfî Sâlih Efendi, Selaniklid. ? - ö. 1888Madde AdıGörüntüle
17LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17Madde AdıGörüntüle
18SAFÎ AHMED DEDEd. ? - ö. 1529Madde AdıGörüntüle