Dağlı, Abay Mirze

(d. 27 Ocak 1906 / ö. 1989)
Yazar, şair, öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)

Gerçek adı Cemil Mirze Abay’dır. 27 Ocak 1906 tarihinde Karabağ bölgesindeki Şuşa şehrinde dünyaya geldi. Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü’nün Filoloji bölümünü bitirdi. İkinci Dünya Savaşı’nda asker olarak cepheye gitti ve esir düştü. Siyasî muhacir olarak Türkiye’ye geldi. 1945’te edebiyat öğretmeni olarak çalışmaya başladı ve Türkiye’nin farklı bölgelerinde öğretmenlik yaptı. Aynı zamanda Azerbaycan'ın siyasî ve toplumsal sorunları hakkında konferanslar verdi. Azerbaycan dergisinde ve farklı süreli yayınlarda toplumsal içerikli yazılar ve şiirler yayımladı. Onlar da Türktür isimli eseri süreli yayınlarda tefrika edildi. Şair, 1989 yılında vefat etti (İnternet 1 ve İnternet 2).

Mirze Abay Dağlı’nın ilk şiirleri, Sovyet dönemi gazetelerinden Genç İşçi’de yayımlandı (İnternet 2). Şiirlerinde vatan sevgisi, özlem, mücadelecilik gibi konulara yer verdi. Fuzuli, Dede Korkut, Azerbaycanlı Üzeyir, Gence Ata, Hakan Pakistan Dağlarında, Albay gibi pek çok tiyatro eseri yazdı (İnternet 1). Abay Dağlı, 1975 yılında yazdığı Albay isimli piyesinde, Kıbrıs’a giren Türk ordusunun Yunanlılar ile yaptığı savaşı anlatarak vatanseverlik temasını işledi. Bu piyeste yazar, Yunan askerlerinin Kıbrıs’ta yaptığı zulmü başarıyla anlattı (Cabbarlı, 2011: 84-85). Yazar, 1977 yılında yayımlanan Dede Korkut isimli biyografik piyesinde, Dede Korkut ve Bayındır Han’ın vezirleri arasındaki çatışmadan hareketle makam ve mevki hırsının zararlarını ele aldı. Didaktik mahiyeti olan piyeste Dede Korkut’u, sevgi, dürüstlük ve çalışkanlık gibi değerlerin temsilcisi olarak yansıttı (Şengül, 2008: 623). Azerbaycan muhaceret edebiyatının Türkiye'deki önemli isimlerinden birisi oldu.

Kaynakça

Cabbarlı, Nikpur (2011). "Azerbaycan Muhaceret Edebiyatında Kuzey Kıbrıs Olayları". A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. S. 45. 83-88.

İnternet 1: http://azerbaycanedebiyati.com/index.php/sayfa/detay/mirze_abay_dagli [Erişim Tarihi 24.11.2019].

İnternet 2: https://www.biyografya.com/biyografi/9592 [Erişim Tarihi 24.11.2019].

Şengül, Abdullah (2008). "Cumhuriyet Tiyatrosunda Dede Korkut". Turkish Studies. V. 3/2. 617-626.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ÖMER FARUK ATEŞ
Yayın Tarihi: 29.11.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Dede KorkutÜçler Matbaası / İstanbul1977Tiyatro
AlbayYaylacık Matbaası / İstanbul1975Tiyatro
FuzuliSon Telgraf Matbaası / İstanbul1968Tiyatro
Malazgirt'ten Sakarya'yaMinnetoğlu Yayınları / İstanbul1971Tiyatro
Esir RuhlarBurhan Yayınevi / İstanbul1956Tiyatro

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SARI ÂŞIKd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ŞEYDA, Kemer Beyim Vezirovad. ? - ö. 1938Doğum YeriGörüntüle
3MEHMED, Mehmed Emîn Efendid. ? - ö. 1572Doğum YeriGörüntüle
4HESEN ŞEMKİRLİd. 1906 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Kenan Hulusi Korayd. 1906 - ö. 23 Mayıs 1943Doğum YılıGörüntüle
6Musa Celild. 15 Şubat 1906 - ö. Ağustos 1944Doğum YılıGörüntüle
7DURKAYA, Kemal İpşird. 1912 - ö. 19.08.1989Ölüm YılıGörüntüle
8Hikmet Afif Mapolard. 19 Mayıs 1919 - ö. 5 Mart 1989Ölüm YılıGörüntüle
9YUNİS HÜSEYN OĞLU HASANOVd. 1932 - ö. 1989Ölüm YılıGörüntüle
10Fatma Çolakd. 30 Eylül 1977 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Yılmazyurt, İncilayd. 28 Temmuz 1956 - ö. 29 Ağustos 2011MeslekGörüntüle
12Mualla Anıld. 1909 - ö. 23 Ekim 1985MeslekGörüntüle
13Burhan Saitd. 1967 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Omor Sultanovd. 6 Kasım 1935 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Fahri Alid. 1948 - ö. 23 Ağustos 2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MİRZE BEYLERd. 1837 - ö. 1919Madde AdıGörüntüle
17TABİB/TABİBî, Ebubekir Abayd. 1928 - ö. 30.06.2009Madde AdıGörüntüle
18Memmedguluzade Celild. 22 Şubat 1869 - ö. 4 Ocak 1932Madde AdıGörüntüle