DELİ ŞÖHRET, Şöhret Yıldız

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Şöhret Yıldız, Niğde'de dünyaya gelmiştir. Doğum tarihi bilinmeyen âşık, halk arasında "Deli Şöhret" veya "Şöhret Abla" olarak tanınır. Âşık, millî kahramanlarımızdan Ethem Onbaşı’nın annesidir. Kunduracı Hasan (Yıldız) Usta ile evlenen Şöhret Hanım, hem kocasını hem de oğlu Ethem’i kaybedince derin bir sessziliğe bürünür. İsmail Özmel, Şöhret Abla'nın o günlerdeki hâliyle ilgili şunları kaydeder: "Çocukluğumuzda, Kiğılı Camii avlusunda, dış cemaat yerinde yanında bastonu dayalı, siyah uzun mantolu, başı yazmalı, heybetli bir kadının oturduğunu ve namaz kıldığını görürdük. Saatlerce orada oturur bir sıkıntı alameti göstermezdi. Gözleri eskilere, ötelere takılmışçasına öyle sabit durur, muhakkak şehit oğlu Ethem’i görür gibi olurdu." (Özmel 2009: 245). Niğdeli Ethem 1912'de Balkan Savaşı'na katılmak üzere on dokuz yaşında Niğde'den gelerek Kırklareli'ndeki birliğine katılmıştır. 1912'de Bomkaya-Yurttepe arasında saldırıya geçen iki yüz elli kişilik bir Bulgar taburuna karşı yanındaki üç arkadaşıyla birlikte Taş Tabya'daki makineli tüfek mevzisinden dört saat süreyle savaşmış, arkadaşları şehit olduktan sonra bir buçuk saat daha savaşmaya devam ederek şehit düşmüştür (http://www.kirklarelienvanteri). Oğlu Ethem'in Balkan Harbinde Kırkkilise (Kırklareli) muharebesinde Bulgarlar tarafından şehit edildiğini öğrenince derin bir hüzne kapılır. Özmel, oğlunun şehit olması üzerine Şöhret Abla'nın durumuyla ilgili şu söyler: "Tanıyan yaşlılardan öğrendiğimize göre, çok çalışkan, konu komşu yardımına koşmaktan zevk alan bir kimseymiş. Oğlunun şehit olduğu haberini alınca hayata küsüp kendisini sesizliğe gömmüştür. Artık kendisini kaderin kollarına bırakmış, kalender bir hayatı sürdürmeye başlamıştır." (Özmel 2009: 245). Şöhret Yıldız'ın ne zaman nerede öldüğü bilinmemektedir.

Sohbetlerinde beyitler, dörtlükler söylermiş, ama daha çok oğlunun Kırklareli cephesinde Bulgarlar tarafından şehit edilmesi üzerine söylediği ağıtlar ve şiirlerle tanınır.
Şöhret Hanım’ın en tanınmış şiiri oğlu için söylediği bir ağıt metnidir. Bu ağıt metni, 1944'te Kırklareli Ortaokulu Türkçe Öğretmeni Hüseyin Bey, Orta Anadolu yöresinde folklor araştırmaları yaparken, yolu Niğde’ye düşmüş ve orada daha önce tanıdığı kunduracı Hasan Yıldız’ın dul eşi Şöhret Yıldız Hanım’dan derlemiştir (http://sarantalikoylum.com). Bu metin 11'li hece ölçüsüyle söylenmiş iki dörtlükten oluşmaktadır. Ancak duygu yüklü olan bu şiirin ilk dörtlüğünde Şöhret Abla, "Bir mektup salsam, Kırkkilise önüne/ Varsa değse Ethem’imin eline/ Ayrılığın zorluğunu bilseydim/ Sarılırdım zülfünün teline" diyerek bir mektupla Ethem'e haber göndermek ister ve ayrılığın bu kadar zor olduğunu bilseydim onun saçının zülfüne sarılarak yatmak isterdim (Özmel 2009: 245) der. Şöhret Hanım türküler de yakar. Sözleri ve bestesi kendisine ait bir türkünün dışında başka bir şiiri tespit edilmemiştir (Özmel 2009: 249; https://www.youtube.com).

Kaynakça

http://www.kirklarelienvanteri.gov.tr/anitlar.php?id=317 [Erişim Tarihi: 22.12.2018].

http://sarantalikoylum.com/krklareli-ta-tabyada-nideli-ethem-onba-kahramanl/ [Erişim Tarihi 22.12.2018].

https://www.youtube.com/watch?v=v9xmnHCz8KU [Erişim Tarihi 23.12.2018].

Özmel, İsmail (2009). Niğdeli Şair ve Yazarlar. Niğde: Niğde Valiliği Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. NEDİM BAKIRCI
Yayın Tarihi: 15.03.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İzci, Adild. 16 Şubat 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEZMÎ, Niğdelid. ? - ö. 1873Doğum YeriGörüntüle
3NÂMÎ, Ahmedd. 1600 - ö. 1673Doğum YeriGörüntüle
4İzci, Adild. 16 Şubat 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5BEZMÎ, Niğdelid. ? - ö. 1873Doğum YılıGörüntüle
6NÂMÎ, Ahmedd. 1600 - ö. 1673Doğum YılıGörüntüle
7İzci, Adild. 16 Şubat 1954 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8BEZMÎ, Niğdelid. ? - ö. 1873Ölüm YılıGörüntüle
9NÂMÎ, Ahmedd. 1600 - ö. 1673Ölüm YılıGörüntüle
10İzci, Adild. 16 Şubat 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11BEZMÎ, Niğdelid. ? - ö. 1873MeslekGörüntüle
12NÂMÎ, Ahmedd. 1600 - ö. 1673MeslekGörüntüle
13İzci, Adild. 16 Şubat 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BEZMÎ, Niğdelid. ? - ö. 1873Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NÂMÎ, Ahmedd. 1600 - ö. 1673Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İzci, Adild. 16 Şubat 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17BEZMÎ, Niğdelid. ? - ö. 1873Madde AdıGörüntüle
18NÂMÎ, Ahmedd. 1600 - ö. 1673Madde AdıGörüntüle